Vietnam'ın önde gelen düşük maliyetli havayolu şirketlerinden VietJet Aviation, İngiltere'de devam eden uçak finansmanı davasında önemli bir hukuki yaptırımla karşı karşıya kaldı.
İngiltere Ticaret Mahkemesi, uçak finansman şirketi FW Aviation Holdings1 Limited'in (FWA) başvurusu üzerine, VietJet'in dünya genelindeki varlıklarını kapsayan bir dondurma tedbiri uygulanmasına karar verdi.
15 Ekim 2026 tarihinde verilen karar, 250 milyon doları aşan mahkeme alacaklarının tahsil edilmesini güvence altına almayı amaçlıyor.
Dört Airbus A321 uçağı anlaşmazlığın merkezinde
Hukuki sürecin temelinde, VietJet'in 2018 ve 2019 yıllarında filosuna kattığı dört Airbus A321 tipi yolcu uçağı bulunuyor.
Söz konusu uçaklar, havacılık finansmanında kullanılan JOLCO (Japanese Operating Lease with Call Option) modeli kapsamında kiralanmıştı.
Bu finansman modeli, Japon yatırımcıların da yer aldığı ve belirli koşullarda satın alma opsiyonu içeren bir uçak kiralama yapısı olarak biliniyor.
Taraflar arasındaki kiralama sözleşmeleri Ekim 2021'de feshedildi.
Fesih sonrasında FW Aviation, sözleşmelerden doğan alacaklarını tahsil etmek amacıyla İngiltere'de hukuki süreç başlattı.
181,5 milyon dolarlık borç 250 milyon doları aştı
İngiltere Yüksek Mahkemesi, Nisan 2025'te verdiği kararla VietJet'in yaklaşık 181,5 milyon dolar tutarında sözleşme fesih bedeli ve ödenmemiş kira borcunu karşılamasına hükmetti.
Ancak faizler ve yargılama giderlerinin eklenmesiyle toplam alacak tutarı zaman içerisinde 250 milyon doların üzerine çıktı.
FW Aviation, anlaşmazlığa konu dört Airbus A321 uçağını Aralık 2022'ye kadar geri alarak ülke dışına çıkarmayı başardı.
Bununla birlikte uçakların geri alınması, VietJet'in mahkeme kararları kapsamında kalan mali yükümlülüklerini ortadan kaldırmadı.
Mahkemeden varlıkların kaçırılması riskine dikkat
15 Ekim 2026 tarihli son kararda İngiltere Ticaret Mahkemesi, VietJet'in varlıklarını alacaklıların erişemeyeceği şekilde elden çıkarma veya başka yapılara aktarma yönünde gerçek bir risk bulunduğu değerlendirmesinde bulundu.
Bu nedenle mahkeme, alacakların tahsilini güvence altına almak amacıyla dünya çapında varlık dondurma tedbiri uygulanmasını uygun gördü.
Söz konusu karar, VietJet'in tüm uçaklarına otomatik olarak el konulduğu anlamına gelmiyor. Tedbir, şirketin belirli koşullar altında varlıkları üzerinde tasarrufta bulunmasını sınırlandırmayı amaçlıyor.
Gelecekteki uçak siparişleri de inceleme altında
Mahkemenin değerlendirmesinde dikkat çeken bir diğer konu ise VietJet ile ilişkili şirketlerden Angelica Holding Limited (AHL) arasında yapılan anlaşmalar oldu.
Mahkeme kayıtlarına göre VietJet, Aralık 2024 itibarıyla gelecekte teslim almayı planladığı uçaklardan oluşan sipariş portföyünün ekonomik değerinin neredeyse tamamını AHL'ye devreden düzenlemeler yaptı.
Ancak mahkeme, VietJet'in bu devir karşılığında gerçekte ne elde edeceğini sorguladı.
Davaya bakan hâkim, beklenen ödemelerin ekonomik açıdan gerçekçi olmadığı yönünde değerlendirmelerde bulunurken şirket tarafından daha önce sunulan bazı delillere ilişkin de kaygılarını dile getirdi.
Bu unsurlar, mahkemenin varlıkların alacaklıların erişiminden uzaklaştırılabileceği yönündeki risk değerlendirmesinde etkili oldu.
Airbus siparişleri iptal edilmedi
Mahkemenin incelemesinde VietJet'in gelecekteki uçak siparişlerinin gündeme gelmesi, şirketin Airbus ile yaptığı siparişlerin iptal edildiği anlamına gelmiyor.
Karar, uçak siparişlerinin kendisinden ziyade bunlara bağlı ekonomik hakların ve varlık değerlerinin alacaklılardan uzaklaştırılma ihtimaline odaklanıyor.
Dolayısıyla mevcut bilgiler, VietJet'in gelecekte teslim almayı planladığı uçakların üretim veya teslimat sözleşmelerinin sona erdiğini göstermiyor.
Hukuki süreç eylülde de gündeme gelmişti
VietJet ile FW Aviation arasındaki anlaşmazlık kapsamında İngiliz mahkemeleri daha önce de çeşitli kararlar verdi.
30 Eylül 2026 tarihinde görülen bir başka aşamada, FW Aviation'ın VietJet'e ait belirli varlıklar üzerinde alacakların tahsiline yönelik kayyım atanması talebi ele alındı.
15 Ekim'de verilen dünya çapında varlık dondurma kararı ise şirket üzerindeki hukuki ve finansal baskıyı artıran yeni bir gelişme oldu.
Havayolunun finansal hareket alanı daralabilir
Varlık dondurma tedbiri, uluslararası faaliyet gösteren havayolu şirketleri açısından önemli sonuçlar doğurabilecek bir hukuki mekanizma olarak değerlendiriliyor.
Kararın kapsamı ve uygulanma koşullarına bağlı olarak VietJet'in bazı varlıklarını devretmesi veya bunlar üzerinde tasarrufta bulunması sınırlandırılabilecek.
Bununla birlikte tedbirin şirketin günlük uçuş operasyonlarına, mevcut uçak kiralama sözleşmelerine veya gelecekteki teslimatlarına nasıl yansıyacağı henüz netlik kazanmış değil.
VietJet ile FW Aviation arasındaki dört Airbus A321 uçağından kaynaklanan anlaşmazlık, 250 milyon doları aşan alacak ve dünya çapında varlık dondurma kararıyla uluslararası havacılık finansmanının dikkat çeken davalarından biri haline geldi.
