Türkiye, ABD ve Rusya arasındaki S-400 denkleminde yeni bir gelişme yaşandı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 26 Eylül’de New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında düzenlediği basın toplantısında Türkiye’nin elindeki S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesi ihtimaline ilişkin açıklamalarda bulundu.

Lavrov, Türkiye’nin sistemleri Rusya’nın resmi onayı olmadan ülke dışına çıkaramayacağını belirterek, Ankara’nın sözleşmedeki son kullanıcı şartlarının farkında olduğunu söyledi. Moskova’ya şu ana kadar bu yönde resmi bir başvuru yapılmadığını da açıkladı.

Rusya kapıyı kapatmadı

Lavrov’un açıklamasındaki en dikkat çekici nokta ise Moskova’nın olası bir transfere kategorik olarak karşı çıkmaması oldu.

Rusya’nın gelecek teklifleri değerlendirmeye hazır olduğunu belirten Lavrov, S-400’lerin gönderileceği ülkenin Rusya ile dostane ilişkilere sahip, güvenilir ve sorumlu bir ülke olması gerektiğini ifade etti.

Moskova ayrıca sistemlerin daha sonra başka bir ülkeye aktarılmayacağına ilişkin güvence istiyor. Lavrov, böyle bir başvurunun yapılması ve gerekli garantilerin verilmesi durumunda transfer seçeneğinin değerlendirilebileceğini söyledi.

BAE iddialarına temkinli yanıt

Lavrov’a S-400’lerin Birleşik Arap Emirlikleri’ne devredilebileceğine ilişkin iddialar da soruldu.

Rus Bakan, Moskova’nın şu anda belirli bir ülke veya seçeneği değerlendirmediğini belirterek, Ankara’dan resmi bir başvuru gelmesi halinde Türkiye’nin ne yapmak istediğinin görüleceğini söyledi.

S-400, F-35 dosyasının merkezinde

Türkiye, Rusya ile 2017’de imzaladığı anlaşma kapsamında S-400 hava savunma sistemlerini satın almış, ilk teslimatlar 2019 yılında gerçekleştirilmişti.

Washington, Rus yapımı S-400 sistemleri ile F-35 savaş uçaklarının aynı ülkenin envanterinde bulunmasını güvenlik riski olarak değerlendirdi. Türkiye F-35 programından çıkarılırken, 2020 yılında CAATSA kapsamında yaptırımlar uygulandı.

Ancak 2026 yılında Ankara-Washington hattında F-35 ve yaptırımlar konusunda yeni bir diplomatik süreç başladı.

ABD Başkanı Donald Trump, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi sırasında Türkiye’ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını söyledi ve F-35 satışı konusunda karar vereceklerini açıkladı. Bununla birlikte ABD Kongresi ve mevcut yasal düzenlemeler açısından sürecin aşması gereken engeller bulunuyor.

S-400’ler üçüncü ülkeye mi gidecek?

Son aylarda uluslararası basında Ankara’nın S-400 sorununu çözebilmek için sistemleri üçüncü bir ülkeye devretme seçeneğini değerlendirdiğine ilişkin çeşitli haberler yayımlandı.

Wall Street Journal, temmuz ayında Türkiye’nin sistemleri Birleşik Arap Emirlikleri’ne devretme ihtimalinin diplomatik temaslarda gündeme geldiğini bildirmişti. Ancak böyle bir transfer için Rusya’nın onayının gerekli olduğu belirtilmişti.

Lavrov’un son açıklaması, Moskova’nın belirli koşullar altında üçüncü ülke seçeneğine kapıyı tamamen kapatmadığını ortaya koydu.

Ancak şu aşamada Türkiye’nin S-400’leri devretme yönünde alınmış ve kamuoyuna açıklanmış resmi bir kararı bulunmuyor. Lavrov da Moskova’ya Ankara tarafından resmi bir transfer talebi iletilmediğini açıkça belirtiyor.