ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA, 11 Eylül 2001 saldırılarının üzerinden 25 yıl geçmesinin ardından dikkat çekici bir belge koleksiyonunu kamuoyuna açtı.

CIA Direktörü John Ratcliffe tarafından gizliliği kaldırılan 71 Başkanlık Günlük Brifingi (PDB), 13 Şubat 1998'den 12 Eylül 2001'e kadar uzanan dönemde Usame bin Ladin ve El Kaide tehdidine ilişkin ABD yönetiminin önüne gelen istihbarat değerlendirmelerini içeriyor.

CIA, bunun 11 Eylül'le bağlantılı Başkanlık Günlük Brifingleri açısından bugüne kadar gerçekleştirilen tek seferdeki en büyük belge yayını olduğunu açıkladı. Koleksiyon 100 sayfadan fazla istihbarat analizini kapsıyor.

Saldırılardan üç yıl önce uçak kaçırma uyarısı

Belgeler arasında en dikkat çekicilerden biri 4 Aralık 1998 tarihini taşıyor.

Başlığı ise oldukça çarpıcı:

“Bin Ladin ABD uçaklarını kaçırmaya ve diğer saldırılara hazırlanıyor.”

CIA'nın yayımladığı belge listesi, bu başlık ve tarihi doğruluyor. 11 Eylül Komisyonu raporunda da söz konusu Başkanlık Günlük Brifingi yer alıyor ve CIA'nın dost bir hükümetten ABD'de planlanan bir uçak kaçırma girişimine ilişkin istihbarat aldığı belirtiliyor.

Brifingdeki istihbarat, Bin Ladin ve müttefiklerinin ABD'de saldırılar hazırladığına ve bunların arasında uçak kaçırmanın da bulunduğuna işaret ediyordu.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: 1998 tarihli istihbarat, 11 Eylül'de gerçekleştirilen “kaçırılan yolcu uçaklarını silah olarak kullanma” planının CIA tarafından önceden bilindiği anlamına gelmiyor. O dönemdeki değerlendirmelerde uçak kaçırmanın, tutuklu örgüt mensuplarının serbest bırakılması amacıyla kullanılabileceği ihtimali üzerinde duruluyordu.

“Washington’da, kendi topraklarında”

Yeni yayımlanan koleksiyonda saldırılardan yıllar önce ABD topraklarına yönelik tehditleri ele alan başka belgeler de bulunuyor.

CIA'nın 10 Eylül 1998 tarihli “Bin Ladin'in Konumu ve Niyetleri” başlıklı değerlendirmesi bunlardan biri.

Bunun yanı sıra 3 Temmuz 1998 tarihli “Bin Ladin'in ABD İçinde Saldırılar Planladığına İlişkin Raporlar”, 1 Eylül 1998 tarihli “Bin Ladin'in Kuzey Amerika'daki Altyapısı” ve 4 Eylül 1998 tarihli “Amerikalılar ABD ve Avrupa'da Artan Terör Tehdidiyle Karşı Karşıya” başlıklı istihbarat ürünleri de koleksiyonda yer alıyor.

1998’den 2001’e uyarılar devam etti

Belgelerin kronolojisi, Bin Ladin ve El Kaide'nin ABD istihbaratının gündeminde yıllarca kaldığını gösteriyor.

23 Aralık 1999 tarihli değerlendirme “Terörizm: Farklı Gruplar ABD Karşıtı Saldırılar Planlıyor” başlığını taşırken, 2001'e gelindiğinde uyarılar daha da yoğunlaşıyor.

Koleksiyondaki en önemli belgelerden biri de saldırılardan yaklaşık beş hafta önce hazırlanan 6 Ağustos 2001 tarihli “Bin Ladin ABD'de Saldırmaya Kararlı” başlıklı Başkanlık Günlük Brifingi.

CIA: Bilgiler eksik ve belirsizdi

Belgelerin yayımlanması, “CIA 11 Eylül'ü önceden biliyor muydu?” tartışmasını da yeniden gündeme getirdi.

CIA'nın yeni açıklamasındaki ifade bu açıdan önemli. Kurum, yayımlanan belgelerin analistlerin El Kaide'nin saldırı planlarını anlamaya çalışırken elde ettikleri bilgilerin “seyrek, belirsiz ve kusurlu” olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Daha önce CIA tarafından yapılan değerlendirmelerde de saldırı öncesinde toplanan bilgilerin 11 Eylül saldırılarının zamanını ve yerini önceden tespit ederek saldırıları engellemeye olanak sağlayacak kesinlikte olmadığı ifade edilmişti.

Dolayısıyla yeni belgeler, CIA'nın 11 Eylül saldırılarının ayrıntılı planını yıllar öncesinden bildiğini kanıtlamaktan ziyade, Bin Ladin'in ABD topraklarını hedef alma niyeti ve uçak kaçırma ihtimali dahil olmak üzere ciddi tehdit sinyallerinin saldırılardan yıllar önce Amerikan yönetiminin önüne ulaştığını gösteriyor.