Kanada'nın hava savunma modernizasyonunda önemli bir aşamaya geçildi. Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri (RCAF), Lockheed Martin tarafından üretilen ilk iki CF-35A Lightning II savaş uçağını 22 Ekim 2026 tarihinde teslim aldı.

Beşinci nesil savaş uçaklarının teslimatı, Kanada'nın mevcut CF-18 Hornet filosunu yenileme programında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Ancak ilk uçakların teslim edilmesine rağmen Kanada hükümetinin toplam 88 uçaklık siparişin geleceğine ilişkin değerlendirmeleri devam ediyor.

İlk F-35'ler Kanada'ya gitmedi

Teslim alınan iki F-35A savaş uçağı, ilk aşamada Kanada'ya gönderilmeyecek.

Uçaklar, Arizona eyaletindeki Luke Hava Üssü'nde konuşlandırılarak Kanadalı pilotların ve teknik personelin eğitiminde kullanılacak.

Kanada'nın ilk sekiz F-35A uçağını başlangıç eğitimleri kapsamında ABD'de bulundurması planlanıyor.

Kanada için üretilen ilk F-35A, 23 Eylül 2026'da Lockheed Martin'in Teksas eyaletindeki Fort Worth tesisinde ilk uçuşunu gerçekleştirmişti.

Teslimatta dikkat çeken sessizlik

Kanada'nın ilk F-35 savaş uçaklarını teslim alması, diğer ülkelerin benzer teslimatlarından farklı olarak geniş katılımlı bir tören düzenlenmeden gerçekleşti.

FlightGlobal'in haberine göre Fort Worth tesislerinde kamuoyuna yönelik kapsamlı bir tanıtım veya teslimat töreni yapılmadı.

Bu durum, Kanada'nın F-35 programının geleceğine ilişkin siyasi ve ekonomik değerlendirmelerin sürdüğü bir dönemde dikkat çekti.

Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri ise teslimatın ardından yaptığı açıklamada, geleceğin hava ve uzay gücünün yalnızca yeni ekipmanlardan oluşmadığını, eğitimli personel, entegre kabiliyetler ve modern teknolojilerin de önem taşıdığını vurguladı.

88 uçaklık sipariş yeniden değerlendiriliyor

Kanada, 2022 yılında yeni nesil savaş uçağı tercihini F-35A Lightning II'den yana kullanmış, Ocak 2023'te 88 savaş uçağının tedarikine yönelik anlaşmayı imzalamıştı.

Yaklaşık 19 milyar Kanada doları değerindeki program; uçakların yanı sıra ilgili ekipmanları ve başlangıç dönemindeki idame desteğini de kapsıyor.

Ancak Ottawa yönetimi, programın tamamının mevcut plan doğrultusunda sürdürülüp sürdürülmeyeceğini yeniden değerlendiriyor.

İlk iki uçağın teslim alınması, kalan siparişlerin tamamına ilişkin nihai siyasi kararın verildiği anlamına gelmiyor.

İsveç'in Gripen teklifi masada

Kanada'nın savaş uçağı tedarik sürecinde İsveçli savunma şirketi Saab'ın Gripen E/F savaş uçakları da yeniden gündeme geldi.

FlightGlobal'in aktardığı bilgilere göre Kanada, Saab ile altı adet GlobalEye havadan erken ihbar ve kontrol uçağının tedarikine ilişkin görüşmeler yürütüyor.

Söz konusu uçakların Gripen E/F savaş uçaklarıyla birlikte bir paket anlaşma kapsamında değerlendirilmesi ihtimali üzerinde duruluyor.

Saab CEO'su Micael Johansson'un Ottawa'da düzenlenen Canadian Aerospace Summit'e katılması da görüşmelere yönelik beklentileri artırdı.

Bununla birlikte Gripen ve GlobalEye sistemlerini kapsayan bir anlaşmanın kesinleştiğine ilişkin açıklama yapılmadı.

Nihai kararı Başbakan Carney verecek

Kanada Sanayi Bakanı Mélanie Joly, 14 Ekim'de düzenlenen savunma zirvesinde yaptığı açıklamada, bazı savunma programlarına ilişkin kararların birkaç hafta içerisinde alınabileceğini söyledi.

Joly, hangi programlara ilişkin kararların açıklanacağını belirtmezken nihai kararın Başbakan Mark Carney tarafından verileceğini ifade etti.

Kanadalı yaklaşık 30 şirketin hâlihazırda Lockheed Martin'in küresel F-35 üretim ve tedarik zincirinde yer aldığını da hatırlattı.

Bu durum, Kanada'nın savaş uçağı tercihinin yalnızca askerî ihtiyaçlar açısından değil, yerli savunma sanayii ve ekonomik ilişkiler bakımından da önem taşıdığını gösteriyor.

İlk uçaklar 2028'de Kanada'ya ulaşacak

Kanada'nın F-35 programına ilişkin mevcut takvime göre, savaş uçaklarının ülke topraklarına ilk kez 2028 yılında ulaşması bekleniyor.

Yeni savaş uçaklarının Kanada'daki ana konuşlanma merkezleri ise Quebec eyaletindeki Bagotville ve Alberta eyaletindeki Cold Lake hava üsleri olacak.

Her iki üste de F-35 operasyonları için gerekli altyapı hazırlıkları devam ediyor.

Kanada Kraliyet Hava Kuvvetlerinin F-35 filosuyla ilk operasyonel kabiliyete 2029-2030 döneminde ulaşması planlanıyor.

Tam operasyonel kabiliyet için öngörülen takvim ise 2032-2034 yıllarını kapsıyor.

F-35 filosunun 2060 yılının ötesine kadar hizmette kalması hedefleniyor.

Kanada'nın savaş uçağı tercihi kritik aşamada

Kanada'nın ilk iki F-35A savaş uçağını teslim alması, uzun süredir devam eden modernizasyon programında somut bir ilerleme sağladı.

Bununla birlikte hükümetin Gripen seçeneğini değerlendirmesi, ülkenin gelecekte karma bir savaş uçağı filosuna yönelip yönelmeyeceği sorusunu gündemde tutuyor.

Ottawa yönetiminin önündeki temel seçenekler arasında mevcut F-35 siparişini sürdürmek veya savaş uçağı tedarik stratejisini farklı platformları içerecek şekilde yeniden düzenlemek bulunuyor.

Kanada ilk iki F-35A savaş uçağını envanterine kabul ederken, 88 uçaklık siparişin tamamına ilişkin karar henüz netleşmedi. Gripen ve GlobalEye görüşmelerinin sonucu, Kanada'nın gelecek yıllardaki hava gücü yapılanmasını doğrudan etkileyebilir.