Ay'da kalıcı insan yerleşimleri kurulmasına ilişkin iddialı projelerin önündeki en büyük sorunlardan biri sanıldığı gibi enerji değil, su olabilir.

Frontiers in Space Technologies dergisinde 14 Eylül 2026'da yayımlanan araştırmada, Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Martin Elvis ve Jonathan McDowell, Ay'da farklı büyüklüklerde kalıcı yerleşimler kurulması halinde mevcut su kaynaklarının ne kadar süre yeterli olabileceğini hesapladı.

En iyimser hesap: 1 milyar ton su

Araştırmacılar hesaplamalarında oldukça iyimser bir başlangıç noktası seçerek Ay'da insan kullanımına uygun 1 milyar ton su bulunduğunu varsaydı.

Bu suyun büyük bölümünün Ay'ın kutuplarındaki, milyarlarca yıldır doğrudan Güneş ışığı almayan kraterlerde buz halinde bulunduğu düşünülüyor.

Ancak araştırmacılar önemli bir uyarıda bulunuyor: Günümüzdeki en iyi tahminlerden bazıları gerçek miktarın bu iyimser senaryodan yaklaşık 30 kat daha düşük olabileceğine işaret ediyor.

1 milyon insan suyu 2,4 yılda tüketebilir

Ay'daki su yalnızca insanların içme ihtiyacı için kullanılmayacak.

Yerleşimin hijyen ve temizlik ihtiyacının karşılanması, gıda yetiştirilmesi, oksijen üretilmesi ve hidrojen-oksijen temelli roket yakıtının hazırlanması da su kaynakları üzerinde büyük baskı oluşturacak.

Araştırmacıların hesaplamasına göre 1 milyon kişinin yaşadığı bir Ay şehri, 1 milyar tonluk son derece iyimser rezerv varsayımında bile su geri dönüştürülmezse mevcut kaynağı yaklaşık 2,4 yılda tüketebilir.

Yüzde 98 geri dönüşüm bile sorunu tamamen çözmüyor

Çalışmada suyun tekrar kullanılması da hesaba katıldı.

Uluslararası Uzay İstasyonu'nda ulaşılan yaklaşık yüzde 98'lik su geri kazanım verimliliğinin Ay'daki milyonluk bir şehirde de sağlanabildiği en iyimser senaryoda kaynakların ömrü yaklaşık 100 yıla çıkıyor.

Ancak araştırmacılara göre bu bile milyonlarca insanın yaşadığı kendi kendine yeterli ve kalıcı bir Ay medeniyeti için sürdürülebilir bir çözüm anlamına gelmiyor.

Büyük şehir yerine Ay kasabası

Araştırmanın sonuçları Ay'da insan yerleşiminin mümkün olmadığı anlamına gelmiyor. Tam tersine, nüfus küçüldükçe tablo önemli ölçüde değişiyor.

Elvis ve McDowell'a göre 1.000 kişilik bir Ay köyü veya 10 bin kişilik daha büyük bir yerleşim, su kaynaklarını çok daha uzun süre kullanabilir. Bir milyonluk metropol yerine daha küçük ve kontrollü yerleşimler, mevcut bilgiler ışığında çok daha gerçekçi görünüyor.

Martin Elvis, yakın geleceğe ilişkin değerlendirmesinde de milyonluk bir Ay şehrinden ziyade “kasaba” ölçeğindeki bir yerleşimin daha gerçekçi olduğunu düşünüyor.

İlginç sonuç: Enerji sudan daha kolay

Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu ise enerji konusunda ortaya çıktı.

Ay'ın kutuplarındaki bazı kraterlerin yüksek kenarları neredeyse sürekli Güneş ışığı alıyor. Araştırmacılar bu bölgelerde kurulabilecek büyük güneş enerjisi sistemlerinin yaklaşık 3 gigawatt elektrik üretebileceğini hesaplıyor.

Dolayısıyla büyük bir Ay yerleşimi açısından temel darboğazın elektrik üretiminden çok kullanılabilir su miktarı olabileceği değerlendiriliyor.

Musk'ın Ay şehri hedefi de gündemde

Çalışma, özel uzay şirketlerinin Ay'da büyük ölçekli yerleşim hedeflerini açıkladığı bir dönemde yayımlandı.

Elon Musk, Şubat 2026'da SpaceX'in uzun vadeli önceliğini Mars'ta yerleşim kurmaktan önce Ay'da “kendi kendine büyüyebilen” bir şehir oluşturmaya kaydıracağını ve bunun 10 yıldan kısa sürede gerçekleştirilebileceğini söylemişti. Araştırmacıların hesaplamaları ise böyle bir yerleşimin büyüklüğünün Ay'daki gerçek su rezervlerinin belirlenmesine ve geri dönüşüm teknolojilerinde sağlanacak ilerlemelere doğrudan bağlı olacağını gösteriyor.

Bilim insanlarına göre çözüm; daha verimli geri dönüşüm teknolojileri geliştirmek, tarımda su tüketimini azaltmak, asteroitlerden su taşımak veya Ay yüzeyinin daha derin katmanlarında henüz tespit edilmemiş rezervler bulmak olabilir.