NASA Başkanı: ABD ile Çin arasında Ay yarışı hız kazandı
ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) Başkanı Jared Isaacman, ABD ile Çin'in Ay'a insan gönderme hedefi konusunda fiilen bir uzay yarışı içinde olduğunu belirterek, iki ülkenin takvimlerinin birbirine hiç olmadığı kadar yaklaştığını söyledi.
CBS News'te yayınlanan "Face the Nation" programına konuk olan Isaacman, Çin'in insanlı Ay programının büyük bir hızla ilerlediğini ifade ederek, Pekin yönetiminin Ay'a taykonot indirme hedefini gerçekleştireceğine inandığını dile getirdi.
"Fark artık yıllar değil, aylar"
Isaacman, asıl rekabetin Çin'in Ay'a ulaşıp ulaşamayacağı değil, ABD'nin bunu daha önce başarıp başaramayacağı olduğunu vurguladı.
"Buradaki soru, ABD'nin Çin'den önce Ay'a dönüp dönemeyeceği ve bunu bu kez kalıcı bir varlık oluşturacak şekilde yapıp yapamayacağıdır. Ay'da bir üs kurabileceğimize inanıyorum." ifadelerini kullanan Isaacman, iki ülkenin takvimleri arasındaki farkın yalnızca birkaç aya indiğini söyledi.
NASA'nın hedefi 2028'in sonu, Çin'in hedefi ise 2029 olarak açıklanırken, Isaacman, "Artık fark yıllar değil, sadece aylarla ölçülüyor." değerlendirmesinde bulundu.
Ay üssü için hazırlıklar başladı
NASA, Artemis Programı kapsamında insanlığı yeniden Ay yüzeyine taşımaya hazırlanırken, ilk astronotların Ay'a dönüşünün ardından kalıcı altyapının oluşturulmasını hedefliyor.
Isaacman, 2027 yılında Ay'daki altyapı çalışmalarının başlayacağını belirterek, ilk iniş sırasında astronotları Ay yüzeyinde çeşitli ekipmanlar ve temel altyapının karşılayacağını söyledi.
NASA'nın uzun vadeli hedefi ise 2030'lu yılların başında Ay'ı, bugün Uluslararası Uzay İstasyonu'nun üstlendiği role benzer şekilde uzun süreli insanlı görevlerin gerçekleştirildiği bir merkez haline getirmek.
NASA Başkanı, bu çalışmaların gelecekte planlanan Mars görevleri için kritik deneyim sağlayacağını ifade etti.
Çin: Uzay rekabet alanı değil
Pekin yönetimi ise ABD'nin "uzay yarışı" değerlendirmesine katılmıyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, daha önce yaptığı açıklamada uzayın büyük güçler arasındaki rekabet alanı olmadığını belirterek, Çin'in uluslararası uzay iş birliklerini geliştirmeye devam edeceğini söylemişti.
ABD ile Çin arasında iş birliği yasağı sürüyor
Her ne kadar Çin geçmişte ABD ile uzay alanında ortak çalışma çağrısında bulunsa da, NASA'nın Çin Ulusal Uzay İdaresi ile doğrudan iş birliği yapması, 2011 yılında yürürlüğe giren Wolf Değişikliği nedeniyle yasal olarak mümkün değil.
Öte yandan Çin, son yıllarda uzay çalışmalarında Rusya ile iş birliğini hızlandırdı. İki ülke 2021 yılında Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) projesini duyururken, Rusya da gelecek on yıl içinde Ay üssüne enerji sağlayacak altyapıyı kurmayı planladığını açıklamıştı.
Ay, yeni küresel rekabetin merkezi oluyor
ABD'nin Artemis Programı ile Çin'in hız kazanan insanlı Ay programı, önümüzdeki yıllarda Ay'ın yalnızca bilimsel araştırmaların değil, aynı zamanda jeopolitik ve teknolojik rekabetin de merkezi haline geleceğine işaret ediyor.
