NASA'nın Mars'ta görev yapan Perseverance keşif aracı, Kızıl Gezegen'de yaşam araştırmaları açısından büyük önem taşıyan yeni bir keşfe imza attı. Araç, Mars yüzeyindeki kaya örneklerinde yaşamın temel yapı taşları arasında kabul edilen karmaşık organik karbon moleküllerini tespit etti.
Keşif, milyarlarca yıl önce büyük bir göl olduğu düşünülen Jezero Krateri içerisindeki, geçmişte su taşıyan antik nehir yatağı Neretva Vallis bölgesinde bulunan Bright Angel kaya oluşumunda gerçekleştirildi. Bilim insanları, bu bölgeyi Mars'ta geçmiş yaşama ait izlerin bulunabileceği en önemli alanlardan biri olarak değerlendiriyor.
Organik karbon molekülleri tespit edildi
Yapılan analizlerde, makromoleküler karbon (MMC) olarak adlandırılan karmaşık organik karbon bileşikleri belirlendi.
Dünya'da bu tür karbon bileşikleri çoğu zaman canlı organizmalarla ilişkilendirilse de araştırmacılar, bunların kaya-su etkileşimleri veya göktaşı çarpmaları gibi biyolojik olmayan doğal süreçlerle de oluşabileceğine dikkat çekiyor.
Organik moleküller, Perseverance'ın robotik kolunda bulunan SHERLOC isimli lazer tabanlı spektrometre ile tespit edildi. Cihaz, Mars kayalarının kimyasal yapısını mikroskobik düzeyde inceleyerek organik bileşikleri analiz ediyor.
En dikkat çekici ayrıntı
Araştırmacıları heyecanlandıran en önemli unsur ise organik karbonun bulunduğu konum oldu.
Bilim insanları, moleküllerin Mars yüzeyinin yalnızca birkaç mikrometre altında korunmuş halde bulunduğunu açıkladı.
Yoğun kozmik radyasyon ve organik maddeleri hızla parçalayabilen oksitleyici kimyasallar nedeniyle Mars yüzeyinde bu tür bileşiklerin uzun süre bozulmadan kalmasının oldukça zor olduğu belirtiliyor. Bu nedenle söz konusu keşif, bilim dünyasında büyük ilgi uyandırdı.
Araştırmanın ortak yazarlarından Ashley Murphy, makromoleküler karbonun tespit edilmesini Perseverance görevinin bugüne kadarki en önemli keşiflerinden biri olarak değerlendirirken, bulunan karbonun biyolojik kökenli olup olmadığının henüz bilinmediğini vurguladı.
Kesin kanıt değil
NASA, organik moleküllerin varlığının tek başına Mars'ta yaşam bulunduğunu kanıtlamadığının altını çiziyor.
Kesin sonuca ulaşılabilmesi için Perseverance'ın topladığı kaya örneklerinin gelecekte Dünya'ya getirilerek gelişmiş laboratuvarlarda ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor.
Hakemli bilim dergisi Science Advances'ta yayımlanan çalışma, Mars'ın geçmişte yaşamın ortaya çıkmasına uygun kimyasal ortama sahip olabileceğine ilişkin bugüne kadarki en güçlü bilimsel bulgular arasında gösteriliyor.
NASA, daha önce de Mars'ta leopar desenini andıran kaya izlerinin olası mikrobiyal yaşam işaretleri olabileceğini açıklamıştı. Ancak bilim insanları, Kızıl Gezegen'de yaşamın varlığına ilişkin kesin bir sonuca ulaşabilmek için daha kapsamlı analizlere ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
