Karadağ, Kasım 2026 itibarıyla Türk vatandaşlarından vize istemeye başlayacağını açıkladı. Yeni uygulamayla birlikte Türk pasaportuna sahip kişilerin Avrupa'da vizesiz seyahat edebildiği ülke sayısı 10'a düşecek.
Karadağ hükümeti, bu kararın Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde vize politikalarını AB mevzuatıyla uyumlu hale getirme hedefi doğrultusunda alındığını duyurdu.
Karar yalnızca Türkiye'yi kapsamıyor
Yeni düzenleme yalnızca Türkiye'yi değil, Çin ve Rusya vatandaşlarını da kapsıyor.
Karadağ, 2026 yılında bir Karadağ vatandaşının bıçaklanmasının ardından yaşanan olaylar nedeniyle Türk vatandaşlarına yönelik vizesiz seyahat uygulamasını geçici olarak askıya almıştı. Ancak bu kez alınan kararın güvenlik gerekçesinden ziyade Avrupa Birliği'ne uyum sürecinin bir parçası olduğu belirtiliyor.
AB üyelik süreci vize politikalarını değiştiriyor
Karadağ, Avrupa Birliği üyeliği yolunda vize uygulamalarını AB standartlarına uyumlu hale getiren ilk ülke değil.
Daha önce Romanya, Hırvatistan ve diğer birçok aday ülke de üyelik sürecinde Türkiye'ye yönelik vize uygulamasını hayata geçirmişti.
Bunun temel nedeni ise Avrupa Birliği'nin kurucu üyeleri arasında yer alan Almanya ve Fransa gibi ülkelerin, birlik kurulmadan önce de Türk vatandaşlarından vize talep ediyor olması.
AB'nin ortak vize politikası zamanla tüm üye ülkeler tarafından uygulanmaya başlandı.
Türkiye'ye vize uygulaması 1980'lerde başladı
Türk vatandaşlarına yönelik Avrupa vizeleri büyük ölçüde 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından uygulanmaya başladı.
Bu kapsamda;
- Almanya ve Fransa 1980 yılında,
- BENELUX ülkeleri (Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) Kasım 1980'de,
- Danimarka 1981'de,
- İngiltere ve İrlanda 1989'da,
- İtalya 1990'da,
- İspanya ve Portekiz ise 1991 yılında
Türk vatandaşlarına vize uygulaması başlattı.
AB ile vize serbestisi süreci tamamlanamadı
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 2013 yılında başlatılan vize serbestisi görüşmeleri ise henüz sonuçlanmadı.
AB, Türkiye'nin üzerinde mutabık kalınan 72 kriterden altısını halen tamamlamadığı gerekçesiyle vize serbestisi sürecini sonuçlandırmadı.
Asya'da birçok ülkeye vizesiz giriş mümkün
Türk vatandaşları Asya'da birçok ülkeye vizesiz seyahat edebiliyor.
Türkiye'nin komşuları arasında yalnızca Irak, belirli yaş grubundaki vatandaşlardan vize talep ediyor. Suriye'ye ise vize alınmadan ancak harç ödenerek giriş yapılabiliyor.
Orta Asya'da;
- Kazakistan,
- Özbekistan,
- Kırgızistan,
- Moğolistan
Türk vatandaşlarına vizesiz seyahat imkânı sunuyor.
Buna karşılık Çin, Hindistan, Pakistan ve Bangladeş Türk vatandaşlarından vize istiyor.
Doğu Asya'da ise Japonya, Güney Kore, Endonezya ve Tayland, Türk pasaportuna vizesiz giriş hakkı tanıyan ülkeler arasında yer alıyor.
Afrika ve Güney Amerika daha avantajlı
Türkiye'nin son yıllarda yürüttüğü Afrika açılımına rağmen kıtadaki ülkelerin yarısından fazlası hâlâ Türk vatandaşlarından vize talep ediyor.
Buna karşın Güney Amerika, Türk pasaportuyla en rahat seyahat edilebilen bölgelerden biri olarak öne çıkıyor.
Kıtadaki 13 ülkenin 10'una vizesiz giriş yapılabiliyor. Ancak uzun uçuş süreleri ve yüksek ulaşım maliyetleri nedeniyle bu avantaj sınırlı ölçüde kullanılabiliyor.
Kuzey Amerika'da vize uygulaması sürüyor
Kuzey Amerika'da ise ABD ve Kanada, Türk vatandaşlarından vize istemeye devam ediyor.
Meksika ise Türk vatandaşlarına e-vize uygulamasıyla giriş imkânı sağlıyor.
Karadağ'ın da vize uygulamasına geçmesiyle birlikte Türk pasaportunun Avrupa'daki serbest dolaşım alanı daha da daralırken, Avrupa Birliği ile yürütülen vize serbestisi müzakerelerinin yeniden hız kazanıp kazanmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
