Boeing’in uzun süredir sertifikasyonunu tamamlamaya çalıştığı 737 MAX 10 programında önemli bir gelişme yaşandı.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing 737 ailesinde kullanılan uçuş yönetim sistemi yazılımında tespit edilen hataya ilişkin incelemesini tamamladı.
Reuters’ın aktardığına göre FAA bünyesindeki değerlendirme kurulu, söz konusu problemin zorunlu bir Airworthiness Directive (AD) yayımlanmasını gerektirecek seviyede bir uçuş emniyeti riski oluşturmadığı sonucuna vardı.
MAX 10 sertifikasyonu bu nedenle ertelenmişti
FAA Başkanı Bryan Bedford, birkaç gün önce yazılım problemi nedeniyle 737 MAX 10’un sertifikasyon sürecinin geçici olarak ertelendiğini açıklamıştı.
FAA’nın son değerlendirmesiyle birlikte yazılım kaynaklı önemli engellerden biri aşılmış oldu.
Ancak karar, MAX 10’un sertifikasyonunun tamamlandığı anlamına gelmiyor. Uçağın kalan test ve onay süreçlerinin de tamamlanması gerekiyor.
Sorun ikinci yaklaşmada ortaya çıkabiliyor
İncelemenin merkezinde uçuş yönetim sistemlerinde kullanılan U14.0 ve U14.1 yazılım sürümleri bulunuyor.
Tespit edilen hatanın belirli koşullar altında, pas geçme manevrasının ardından gerçekleştirilen ikinci yaklaşmada VNAV (Vertical Navigation/Dikey Seyrüsefer) fonksiyonunun devre dışı kalmasına neden olabildiği belirtiliyor.
Böyle bir durumda uçak, pitch kontrolünde daha temel bir otomasyon moduna geçiyor.
FAA'nın değerlendirmesine göre pilotlar bu sırada uçağın kontrolünü kaybetmiyor ve kokpit ekibine sistemin mevcut durumunu gösteren açık ikazlar veriliyor.
Bu nedenle kurum, hatanın tek başına “güvensiz durum” olarak sınıflandırılmasını gerektirecek seviyede olmadığı sonucuna vardı.
Sorun yalnızca MAX ailesinde değil
FAA’nın 3 Ekim’de yayımladığı Special Airworthiness Information Bulletin (SAIB), problemin yalnızca yeni nesil MAX uçaklarını kapsamadığını da ortaya koydu.
Yazılım sorununun;
737-600, 737-700, 737-800, 737-900 ve 737-900ER modellerinin yanı sıra 737 MAX 7, MAX 8, MAX 9 ve 737-8200 modellerini de ilgilendirdiği belirtildi.
FAA şu aşamada zorunlu bir AD yayımlamayı gerekli görmezken, Boeing’in VNAV sorunuyla karşılaşılması durumunda uygulanması gereken prosedürleri operatörlere ilettiği bildirildi.
FAA da havayollarına bu prosedürleri takip etmelerini tavsiye etti.
U14 yazılımı daha önce de tartışılmıştı
Ancak U14 ve U14.1 sürümleri üzerindeki tartışma son VNAV problemiyle sınırlı değil.
The Air Current’ın haberine göre bazı ABD'li havayolları, yeni yazılım sürümlerinde karşılaşıldığı bildirilen sorunlar nedeniyle daha eski sürümleri kullanmayı tercih etti.
Yeni sürümlerin belirli koşullarda bazı fonksiyonların kaybına ve özellikle kritik uçuş safhalarında pilotların iş yükünü artırabilecek ilave ikazlara neden olduğu ileri sürüldü.
2022’deki yanlış pist olayında da incelendi
U14 yazılımı, 2022 yılında United Airlines'a ait bir uçağın yanlış piste inişiyle ilgili incelemede de gündeme gelmişti.
The Air Current’ın aktardığına göre yazılımla ilgili bir problem olayda katkıda bulunan faktörlerden biri olarak değerlendirilmiş, United Airlines daha sonra önceki yazılım sürümüne dönmüştü.
Gözler yeniden MAX 10 sertifikasyonunda
FAA’nın son kararı Boeing açısından özellikle 737 MAX 10 programında önem taşıyor.
Yazılım probleminin zorunlu bir uçuşa elverişlilik direktifi gerektirecek “güvensiz durum” olarak değerlendirilmemesiyle sertifikasyon sürecinin bu başlık nedeniyle daha fazla uzamasının önüne geçilmiş oldu.
Boeing’in 737 MAX ailesinin en büyük modeli olan MAX 10 için kalan sertifikasyon çalışmalarına devam etmesi beklenirken, U14 ve U14.1 yazılımlarına ilişkin daha önce bildirilen diğer sorunlar sektörün takibinde kalmaya devam edecek.
