Avrupa’da güvenlik politikalarındaki değişim, savunma bütçelerine hızla yansımaya devam ediyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) ve NATO verilerine dayandırılan rakamlara göre Avrupa ülkelerinin 2021 yılında 283 milyar euro seviyesinde bulunan toplam savunma harcamalarının 2026’da 574 milyar euroya ulaşması bekleniyor.

Böylece Avrupa’nın savunmaya ayırdığı kaynak beş yılda nominal olarak 291 milyar euro artarken, artış oranı yüzde 103’ü buluyor.

Savunmanın ekonomideki payı yüzde 2,55’e çıktı

Artış yalnızca nominal bütçe rakamlarıyla sınırlı değil.

Doğrudan savunma harcamalarının Avrupa ekonomisindeki payının 2021’de GSYH’nin yüzde 1,64’ü seviyesindeyken 2026’da yüzde 2,55’e yükseldiği belirtiliyor.

NATO ülkeleri ayrıca askeri altyapı, siber güvenlik ve güvenlikle bağlantılı diğer yatırımlara da kaynak ayırıyor.

NATO liderleri 2025 Lahey Zirvesi’nde, müttefiklerin 2035’e kadar GSYH’lerinin yıllık yüzde 5’ini savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamalara ayırması konusunda mutabakata varmıştı. Bunun yüzde 3,5’inin temel savunma ihtiyaçlarına, yüzde 1,5’inin ise kritik altyapı, siber güvenlik, savunma sanayisi ve sivil hazırlık gibi alanlara ayrılması öngörülüyor.

Almanya 125 milyar euroya ulaştı

Mutlak harcama miktarında Avrupa’nın en büyük savunma bütçesi Almanya’ya ait.

Almanya’nın 2021’de yaklaşık 48 milyar euro olan askeri harcamalarının 2026’da 125 milyar euroya yükseldiği belirtiliyor.

Bu rakam beş yılda yaklaşık 2,6 katlık büyümeye işaret ediyor.

Almanya’yı 94 milyar euroyla İngiltere, 68 milyar euroyla Fransa ve 48 milyar euroyla İtalya takip ediyor.

Doğu Avrupa’da artış çok daha hızlı

Savunma bütçelerindeki en sert yükselişlerden bazıları ise Rusya’ya coğrafi olarak yakın Avrupa ülkelerinde gerçekleşti.

2021-2026 döneminde Polonya’nın askeri harcamalarının yaklaşık 3,5 katına, Estonya’nın 3,6 katına, Litvanya’nın ise 4,3 katına çıktığı hesaplanıyor.

Özellikle Polonya ve Baltık ülkelerinin son yıllarda silah ve mühimmat tedarikinden hava savunmasına, zırhlı araçlardan savaş uçaklarına kadar geniş bir alanda askeri kapasite artırma programlarına hız verdiği görülüyor.

Avrupa ile ABD arasındaki fark daralıyor

Beş yıllık dönemde Avrupa'nın toplam savunma harcamalarındaki nominal artış 291 milyar euro olarak hesaplanırken, ABD’deki artışın yaklaşık 199 milyar euro ve yüzde 28 seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Bu tablo Avrupa’nın savunma harcamalarını ABD’den daha hızlı artırdığına işaret etse de ABD, toplam askeri harcama büyüklüğünde küresel ölçekte çok yüksek seviyesini koruyor.

Savunma şirketlerinin gelirleri de büyüdü

Bütçelerdeki artış Avrupa savunma sanayisine de yansıdı.

Yıllık cirosu 1 milyar euronun üzerinde bulunan büyük Avrupa savunma şirketlerinin toplam gelirlerinin 2021’deki 104 milyar eurodan 2026’da 166 milyar euroya yükseldiği belirtiliyor.

ABD'li büyük savunma şirketlerinin toplam gelirleri ise aynı dönemde 311 milyar eurodan 427 milyar euroya çıktı.

Rakamlar, Avrupa’da son beş yılda yalnızca savunma bütçelerinin değil, savunma sanayisinin ekonomik ölçeğinin de belirgin biçimde büyüdüğünü ortaya koyuyor.