Havacılık tarihinin en uzun süre çözülemeyen gizemlerinden biri, 74 yıl sonra aydınlatıldı. 1952 yılında Porto Riko açıklarında kaybolan Pan American Airways'e ait "Clipper Endeavor" yolcu uçağının enkazı, Atlas Okyanusu'nun derinliklerinde bulundu.
Keşif, Air/Sea Heritage Foundation (ASHF) tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında 2 Haziran'da gerçekleştirildi. Araştırma ekibi, enkaza Atlas Okyanusu'nun yaklaşık 2 bin feet (610 metre) derinliğinde ulaştı.
Enkaz iki büyük parçaya ayrılmış halde bulundu
Araştırmalarda yüksek çözünürlüklü sonar sistemleri ile otonom su altı araçları kullanıldı.
İlk incelemelerde uçağın deniz tabanında iki büyük parçaya ayrıldığı tespit edilirken, gövdenin önemli bölümünün yıllara rağmen büyük ölçüde korunduğu belirlendi.
Yıllar süren araştırma iki günde sonuç verdi
Enkazın bulunmasına yönelik çalışmalara Discovery Channel'ın "Expedition Unknown" ekibi ile deniz teknolojileri şirketi Deep Sea Vision da destek verdi.
Yıllardır devam eden arama faaliyetleri, araştırma gemisinin bölgeye ulaşmasının ardından yalnızca iki gün içinde sonuç verdi. Araştırmacılar, ilk arama denemesinde enkazın yerini tespit etmeyi başardı.
Çalışmaların temelini ise ASHF Başkanı Russ Matthews'ın yıllar boyunca eski kaza raporlarını incelemesi oluşturdu.
Matthews'ın 2019 yılından bu yana San Juan açıklarında yürüttüğü araştırmalar sırasında, ABD Hava Kuvvetleri pilotları tarafından hazırlanan eski bir haritanın ortaya çıkarılması, ekibin doğru arama noktasını belirlemesinde kritik rol oynadı.
52 kişinin hayatını kaybettiği facia
Pan American Airways'e ait Clipper Endeavor, New York seferini gerçekleştirmek üzere havalandıktan kısa süre sonra motor arızası yaşadı.
Pilot, uçağı denize başarılı şekilde indirmeyi başardı ve ilk anda kazada hayatını kaybeden olmadı.
Ancak o dönemde denize iniş sonrasında yolcu tahliyesine yönelik yeterli prosedür ve ekipman bulunmaması nedeniyle trajedi büyüdü. Kazada bulunan 64 yolcu ve 5 mürettebattan 52 kişi yaşamını yitirdi.
Sivil havacılıkta güvenlik anlayışını değiştirdi
Clipper Endeavor faciası, sivil havacılıkta emniyet standartlarının yeniden şekillenmesine neden olan kazalardan biri olarak kabul ediliyor.
Uzmanlara göre, günümüzde uçuş öncesinde kabin ekipleri tarafından yapılan emniyet bilgilendirmeleri, acil çıkış prosedürleri ve deniz üzerine yapılan uçuşlara yönelik güvenlik uygulamalarının gelişmesinde bu kazadan çıkarılan dersler önemli rol oynadı.
74 yıl sonra ortaya çıkan dikkat çekici detay
Su altından kaydedilen görüntüler araştırmacıları da şaşırttı.
Aradan geçen 74 yıla rağmen, uçağın gövdesi üzerinde Pan American Airways'in ikonik kanatlı logosu ile "Clipper Endeavor" isminin hâlâ okunabildiği görüldü.
Atlas Okyanusu'nun karanlık sularında onlarca yıl sessizce bekleyen enkazın bulunmasıyla birlikte, havacılık tarihinin en dikkat çekici kayıp uçak vakalarından biri de önemli ölçüde aydınlatılmış oldu.
