Rus uçak üreticisi Yakovlev PJSC, MC-21 ve SJ-100 yolcu uçaklarının sertifikasyon sürecine yönelik uçuş ve yer testlerini 2026 yılı Şubat ayında hızlandırdı. Testlerin önemli bir bölümü, Komi Cumhuriyeti’ndeki Syktyvkar Havalimanı ile Rusya’nın yüksek enlem bölgelerinde gerçekleştirildi.

Program kapsamında özellikle soğuk hava koşulları ve yüksek enlem operasyonlarında uçak sistemlerinin performansı değerlendirildi.

Syktyvkar Testler İçin Seçildi

Syktyvkar’ın test merkezi olarak seçilmesinin en önemli nedeni, bölgede kış koşullarının stabil olması ve Moskova hava sahasına kıyasla daha düşük trafik yoğunluğu bulunması. Bu sayede test ekipleri, hava sahası kısıtlamaları olmadan uzun süreli uçuş profilleri gerçekleştirebiliyor.

“Tam Yerli Konfigürasyon” Hedefi

Birleşik Uçak Şirketi (UAC), programın artık büyük ölçüde yerli sistemlere dayalı bir yapı kazandığını açıkladı. 2022’den bu yana uygulanan ithal ikamesi programı kapsamında uçakların birçok kritik sistemi Rusya’da geliştirilen ekipmanlarla değiştirildi.

Test uçuşları; Rus yapımı uçuş kontrol sistemi, yardımcı güç ünitesi ve diğer yerli sistemlerle donatılmış uçaklarda gerçekleştiriliyor.

Filoda bulunan 73051 ve MC-21-300 tipi 73054 numaralı uçaklar kısmen yabancı aviyonik sistemler içerirken, 73055 ve 73057 numaralı uçaklar tamamen yerli sistemlerle donatılmış referans platformlar olarak kullanılıyor.

Syktyvkar’daki testler sırasında özellikle yüksek enlemlerde atalet seyrüsefer sisteminin (INS) doğruluğu açısından kritik veriler elde edildi.

Irkutsk’ta Üretim Hızlanıyor

MC-21 programının üretim ayağı ise Yakovlev’in Irkutsk Havacılık Fabrikası’nda yürütülüyor. Fabrikada halen yaklaşık 20 adet MC-21 gövdesinin farklı üretim aşamalarında bulunduğu bildirildi.

Üretim süreci; gövde bölümlerinin birleştirilmesi, sistemlerin kurulumu ve kanatların merkez gövdeyle montajı gibi aşamalardan oluşuyor. Şubat ayı başında üretim hattındaki bir uçakta elektrik sistemlerinin entegrasyonunu doğrulayan “power-on” testleri başarıyla tamamlandı.

Şirket yönetimi üretim kapasitesini artırmak için montaj süreçlerini yeniden düzenliyor ve yeni bir ön montaj alanını devreye almayı planlıyor. Bu sayede nihai montaj süresinin kısaltılması ve üretim hattı kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Yerli Kompozit Malzemelere Onay

Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsiya), MC-21’in tasarımında önemli bir değişikliği de onayladı. Buna göre uçağın kuyruk bölümünde yer alan taşıyıcı yapılar ve yatay stabilizer kutu yapısında artık tamamen Rus üretimi polimer kompozit malzemeler kullanılacak.

Bu parçalar, MC-21 programı kapsamında KAPO-Composite tarafından üretiliyor. Yapısal analizler, simülasyonlar ve tam ölçekli testlerin ardından onaylanan bu değişiklikle birlikte MC-21 gövdesinin tamamen yerli kompozit malzemelerle üretildiği belirtildi.

Aeroflot ile Dev Sipariş Görüşmesi

Rusya Başbakan Yardımcısı Vitaly Savelyev, Rusya’nın bayrak taşıyıcı havayolu Aeroflot ile MC-21 programı kapsamında geniş kapsamlı bir sipariş için görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı.

Planlara göre Aeroflot’un 2033 yılına kadar 200 adede kadar MC-21 uçağı satın alması değerlendiriliyor. Havayolunun daha önce verdiği 18 uçaklık siparişin ardından, 2026 yılının ilk çeyreğinde yaklaşık 90 uçaklık yeni bir anlaşmanın imzalanması bekleniyor.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ise ilk üretim partilerinin maliyetini düşürmek için sektörle birlikte fiyat optimizasyonu üzerinde çalışıyor.

Şubat Ayında 26 Test Uçuşu

Şubat ayı boyunca dört test uçağı sertifikasyon faaliyetlerine katıldı: 73051, 73055, 73057 ve referans platformu olan 73054.

Bu uçaklarla toplam 26 uçuş gerçekleştirildi ve test uçuşlarının toplam süresi 111 saat 7 dakika oldu.

4 Şubat’ta 73055 numaralı uçak, programın şimdiye kadarki en uzun test uçuşunu gerçekleştirerek 7 saat 7 dakika havada kaldı. Uçuş sırasında Ukhta bölgesi üzerinde radyo seyrüsefer performansı ve ILS/DME sistemleri test edildi.

17 ve 18 Şubat’ta gerçekleştirilen iki ayrı uçuşta ise hava veri sistemi kalibrasyonu, INS doğrulaması ve uçuş yönetim sistemi (FMS) entegrasyonu gibi kritik testler yapıldı. VOR/DME, ILS ve GLONASS navigasyon sistemleri de kapsamlı şekilde değerlendirildi.

19 Şubat’ta gerçekleştirilen yer testlerinde yüksek enlem koşullarında INS hizalama doğruluğu incelenirken bakım prosedürleri de test edildi. 73055 numaralı uçak 20 Şubat’ta Zhukovsky’ye dönüş uçuşunu gerçekleştirirken Sabetta bölgesi üzerinde ek Arktik navigasyon testleri yapıldı.

73057 numaralı uçak ise 6, 11 ve 12 Şubat tarihlerinde stabilite ve kontrol testlerine katıldı. Elde edilen veriler, 25 Şubat’ta yapılan karşılaştırmalı uçuşta 73054 numaralı referans uçakla kıyaslandı.

Yürütülen bu testlerin, MC-21 ve SJ-100 programlarının sertifikasyon sürecinde kritik bir aşamayı oluşturduğu belirtiliyor. Rusya, yerli üretim sistemlerle geliştirilen bu uçakları önümüzdeki yıllarda ticari hizmete sokmayı hedefliyor.