NASA, Mars yörüngesinde görev yapan MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) uzay aracının misyonunun sona erdiğini açıkladı. Uzay ajansı, yaklaşık altı aydır araçtan herhangi bir sinyal alınamaması nedeniyle görevin resmen sonlandırıldığını duyurdu.
2013 yılında fırlatılan ve Mars atmosferinin evrimini incelemek amacıyla tasarlanan MAVEN, geçtiğimiz aralık ayında Kızıl Gezegen'in arkasına geçtikten sonra iletişimini kaybetti. NASA tarafından yapılan değerlendirmelerde, uzay aracının kontrolsüz şekilde kendi ekseni etrafında dönmeye başladığı, bunun da yörüngesini bozarak enerji sistemlerinin devre dışı kalmasına yol açtığı belirtildi.
NASA'nın oluşturduğu inceleme komisyonu, aracın yeniden aktif hale getirilemeyeceği sonucuna ulaşırken, MAVEN'in artık görev yapamayacağı kesinleşti.
NASA Proje Müdürü Mike Moreau, görevin sona ermesinin ekip üzerinde büyük bir duygusal etki yarattığını belirterek, "Sanki uzun yıllardır birlikte çalıştığımız bir arkadaşımızı kaybetmiş gibiyiz" ifadelerini kullandı.
Bilim dünyasına önemli katkılar sağlayan MAVEN, Mars'ın atmosferik yapısını ve geçmişte yaşanan değişimleri anlamaya yönelik kritik veriler topladı. Uzay aracı, özellikle 2017 yılında meydana gelen güçlü bir güneş fırtınası sırasında Mars'ta oluşan auroraları gözlemleyerek gezegenin atmosferik davranışları hakkında önemli bilgiler elde edilmesini sağladı.
Geçen yıl Mars yakınlarından geçen bir kuyruklu yıldızı da gözlemleyen MAVEN, yalnızca bilimsel araştırmalarla sınırlı kalmadı. Araç aynı zamanda Mars yüzeyinde görev yapan Curiosity ve Perseverance keşif araçlarından gelen verilerin Dünya'ya aktarılmasında önemli bir iletişim rölesi görevi üstlendi.
NASA yetkilileri, MAVEN'in yörüngede kalmaya devam edeceğini ancak aktif görev yapmayacağını açıkladı. Mevcut hesaplamalara göre uzay aracının enkazı, Mars'a düşmeden önce 50 ila 100 yıl daha gezegen yörüngesinde kalabilecek.
Uzay ajansı ayrıca Mars çevresinde görev yapan diğer ABD ve Avrupa uzay araçlarının iletişim görevlerini devralacağını ve Curiosity ile Perseverance'ın çalışmalarının kesintisiz şekilde devam edeceğini bildirdi.
Mars araştırmalarında önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilen MAVEN görevi, gezegenin geçmişte nasıl bir atmosfer yapısına sahip olduğunun anlaşılmasına yönelik en önemli bilimsel projelerden biri olarak tarihe geçti.
