Rusya’da yerli havayolu şirketleri, uluslararası hatlarda yabancı taşıyıcıların hızla artan payı nedeniyle Ulaştırma Bakanlığı nezdinde girişimlerini artırdı. Yerli şirketler “parite” ilkesinin daha sıkı uygulanmasını talep ederken, sektör uzmanları ve turizm temsilcileri olası kısıtlamaların kapasite açığına ve bilet fiyatlarında sert artışlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Türk havayolu şirketlerini de yakından ilgilendiren tartışma, Rus havacılık sektörünün ana gündem maddelerinden biri haline gelmiş durumda.
Yabancı taşıyıcıların payı yüzde 47’ye çıktı
Rus basınında ve sektör raporlarında yer alan verilere göre, 2025 yılı itibarıyla yabancı havayollarının Rusya’ya yönelik uluslararası uçuşlardaki payı kısa sürede ciddi biçimde arttı. Yabancı taşıyıcıların pazar payı yüzde 30’dan yüzde 47’ye yükselirken, bu şirketlerin taşıdığı yolcu sayısı yüzde 25 artarak yaklaşık 24 milyona ulaştı.
Aynı dönemde Rus havayollarının uluslararası hatlardaki yolcu sayısı ise yüzde 1,6’lık sınırlı artışla 27,4 milyon seviyesinde kaldı. İç hatlarda ise tablo tersine döndü; yolcu sayısı yüzde 3,8 gerileyerek 81,5 milyona düştü.
Aeroflot ve büyük şirketlerden bakanlığa çağrı
Kommersant’ın haberine göre, başta Aeroflot olmak üzere Rusya’nın büyük havayolu şirketleri, Rusya Ulaştırma Bakanlığı’na başvurarak uluslararası uçuşlarda “parite” ilkesinin daha sıkı gözetilmesini talep etti.
Yerli havayollarına göre, uluslararası hatlar yüksek kârlılığı sayesinde iç hatlardaki bilet fiyatlarının baskılanmasına olanak tanıyor. Yabancı taşıyıcıların artan rekabeti ise bu dengeyi bozarak, iç hat sübvansiyon modelini zayıflatıyor.
Uzmanlardan uyarı: Kapasite açığı ve zam riski
Sektör uzmanları ise olası kısıtlamaların beklenmedik sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Rusya’da koltuk doluluk oranlarının yüzde 90 seviyesine ulaştığına işaret eden uzmanlar, yabancı havayollarının payının sınırlandırılması durumunda ciddi bir kapasite açığı oluşabileceğini belirtiyor.
Bu senaryonun kaçınılmaz sonucu olarak, uluslararası ve iç hat bilet fiyatlarında hızlı ve sert artışlar yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
Rekabet fiyatları yarıya indirdi
Nitekim son dönemde artan rekabet, bilet fiyatlarında dikkat çekici bir düşüşe yol açtı. Türkiye uçuşlarında gidiş–dönüş ortalama bilet fiyatları 60 bin rubleden 30 bin rubleye kadar geriledi. Bu düşüş dolar bazında yaklaşık 780 dolardan 390 dolara karşılık geliyor.
Benzer tablo Çin hatlarında da görülüyor. Çin uçuşlarında bilet fiyatları 90 bin rubleden 45 bin ruble seviyesine indi; bu da yaklaşık 1.170 dolardan 585 dolara gerileme anlamına geliyor. Avrupa’ya İstanbul aktarmalı uçuşlarda ise fiyatlar 120 bin rubleden 50–70 bin ruble bandına düştü. Bu rakamlar dolar bazında 1.560 dolardan 650–910 dolar aralığına gerilemeye işaret ediyor.
Turizm sektörü kısıtlamalara mesafeli
Turizm sektörü temsilcileri, yabancı havayollarının Rusya pazarındaki varlığının fiyatları dengelediğini ve yolcu talebini canlı tuttuğunu savunuyor. Sert kısıtlamaların, özellikle turistik destinasyonlara erişimi zorlaştırarak yolcu sayısını ve turizm gelirlerini olumsuz etkileyebileceği görüşü dile getiriliyor.
Uzmanlara göre, parite tartışması yalnızca havayolu şirketlerinin rekabetiyle sınırlı değil; kararın sonucu doğrudan yolcuların cebine ve Rusya’nın dış hat bağlantılarına yansıyacak.
