Yaz tatili sezonuyla birlikte milyonlarca kişinin uzun yolculuklara çıkması, derin ven trombozu (DVT) riskini de yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, saatlerce aynı pozisyonda oturmanın özellikle risk grubundaki kişilerde toplardamarlarda pıhtı oluşumuna yol açabileceğini belirterek, yolculuk sırasında alınacak basit önlemlerin ciddi sağlık sorunlarını önleyebileceğini vurguluyor.
Uzun süre hareketsiz kalmak pıhtı riskini artırıyor
Uzun yolculuklarda bacak kaslarının yeterince çalışmaması nedeniyle toplardamarlardaki kan akışının yavaşladığını belirten uzmanlar, bu durumun özellikle pıhtı oluşumuna yatkın kişilerde derin ven trombozu riskini artırdığını ifade ediyor.
Daha önce pıhtı öyküsü bulunanlar, aktif kanser tedavisi görenler, yakın zamanda ameliyat geçirenler ve bazı kronik hastalıklara sahip kişilerin uzun yolculuk öncesinde mutlaka doktor kontrolünden geçmesi öneriliyor. Ancak uzmanlar, hiçbir risk faktörü bulunmayan kişilerde de uzun süre hareketsiz kalmanın pıhtı gelişimine neden olabileceğine dikkat çekiyor.
Tek bacakta gelişen şişlik önemli bir uyarı olabilir
Derin ven trombozunun en sık görülen belirtileri arasında;
- Tek bacakta şişlik,
- Ağrı,
- Gerginlik hissi,
- Kızarıklık,
- Ciltte sıcaklık artışı
yer alıyor.
Bazı vakalarda ise hastalık hiçbir belirti vermeden ilerleyebiliyor. Bu nedenle özellikle uzun yolculuk sonrasında ortaya çıkan tek taraflı bacak şikâyetlerinin basit kas ağrısı olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor.
En ciddi risk akciğer embolisi
Uzmanlara göre DVT'nin en tehlikeli sonucu, damarda oluşan pıhtının koparak akciğerlere ulaşmasıyla gelişen pulmoner emboli.
Hayatı tehdit edebilen bu tabloda;
- Ani nefes darlığı,
- Göğüs ağrısı,
- Çarpıntı,
- Öksürük,
- Bayılma
gibi belirtiler görülebiliyor. Bu şikâyetlerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulanıyor.
Yolculuk sırasında alınabilecek basit önlemler
Uzmanlar, uzun yolculuklarda pıhtı riskini azaltmak için şu önerilerde bulunuyor:
- Uçak ve otobüs yolculuklarında belirli aralıklarla ayağa kalkarak kısa yürüyüşler yapmak,
- Otomobil yolculuklarında düzenli molalar vermek,
- Otururken ayak bileklerini hareket ettirmek ve bacak kaslarını çalıştıran basit egzersizler yapmak,
- Gün boyunca yeterli miktarda su tüketmek,
- Bel ve bacakları sıkan dar kıyafetler yerine rahat giysiler tercih etmek.
Uzmanlar, susuz kalmanın kanın yoğunlaşmasına neden olarak pıhtı oluşma riskini artırabileceğini de hatırlatıyor.
Belirtileri hafife almayın
Uzun bir yolculuğun ardından tek bacakta şişlik, ağrı, kızarıklık veya ani nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten uzmanlar, erken tanı ve tedavinin hem pıhtının büyümesini önlediğini hem de yaşamı tehdit eden pulmoner emboli riskini önemli ölçüde azalttığını ifade ediyor.
Özellikle yaz aylarında sık seyahat eden yolcuların düzenli hareket etmeleri, yeterli sıvı tüketmeleri ve vücutlarının verdiği uyarı sinyallerini dikkate almaları büyük önem taşıyor.