Portekiz'in bayrak taşıyıcı havayolu TAP Air Portugal'ın geleceğini belirleyecek özelleştirme sürecinde yarış iki büyük Avrupalı havayolu grubu arasında devam ediyor.
Portekiz hükümeti, Lufthansa Group ile Air France-KLM tarafından sunulan bağlayıcı tekliflerin genel değerlendirmede birbirine “çok yakın” sonuçlar verdiğini açıkladı.
Bu nedenle hükümet, doğrudan bir kazanan belirlemek yerine iki grupla da birkaç hafta sürmesi beklenen müzakereler yürütecek. Bu süreçte şirketlerden mevcut tekliflerini geliştirmeleri istenecek.
Müzakerelerin tamamlanmasının ardından hükümet, Lufthansa veya Air France-KLM'den birini seçerek yalnızca o grupla nihai görüşmelere devam edecek.
TAP’ın yüzde 49,9’una kadar satılacak
Portekiz hükümeti TAP'ın sermayesinin yüzde 49,9'una kadar olan bölümünü özel yatırımcıya açmayı planlıyor.
Bu payın yüzde 5'i şirket çalışanları için ayrılacak.
Çalışanlara ayrılan hisselerin tamamının satın alınmaması halinde kalan paylar için seçilecek stratejik yatırımcıya ön alım hakkı tanınabilecek.
Böylece Portekiz devleti TAP üzerindeki çoğunluk kontrolünü korumaya devam edecek.
Kararı yalnızca para belirlemeyecek
Portekiz hükümeti, kazanan teklifin belirlenmesinde yalnızca şirketlerin ödemeyi önerdiği tutara bakmayacak.
Teklif edilen yatırımlar, filo büyüme planları, bakım faaliyetleri, sürdürülebilir havacılık yakıtlarına yönelik projeler ve çalışanlara ilişkin taahhütler de değerlendirmeye alınacak.
Aynı zamanda TAP'ın Portekiz için stratejik öneminin korunması hükümetin temel şartlarından biri olacak.
Yatırımcının TAP markasının korunması, şirket merkezinin Portekiz'de kalması ve Lizbon'un ana aktarma merkezi konumunun sürdürülmesi konusunda güvence vermesi gerekiyor.
Portekiz ekonomisi ve yurt dışında yaşayan Portekizli topluluklar açısından stratejik kabul edilen hatların korunması da değerlendirme kriterleri arasında bulunuyor.
Air France-KLM çoklu hub modelini öne çıkarıyor
Air France-KLM, TAP'ın kendi çok merkezli ağ stratejisini tamamlayabileceğini düşünüyor.
Grup tarafından hazırlanan teklifin yolcu operasyonlarının yanı sıra kargo, sadakat programları ve uçak bakım faaliyetlerini kapsadığı belirtiliyor.
TAP'ın Lizbon merkezli ağı özellikle Avrupa ile Brezilya, Afrika ve Güney Amerika arasındaki bağlantılar açısından Air France-KLM için önemli bir stratejik değer taşıyor.
Lufthansa’nın gözü TAP’ın Brezilya ağında
Lufthansa ise TAP'ın güçlü Brezilya ağına özellikle dikkat çekiyor.
Alman havayolu grubu, TAP'ın Lizbon ve Porto'daki operasyonlarının büyütülmesini planlarken Portekiz'deki teknik yatırımlarını da teklifinin önemli parçalarından biri haline getiriyor.
Lufthansa'nın Santa Maria da Feira'da kurulması planlanan Lufthansa Technik tesisi de grubun Portekiz'e yönelik uzun vadeli yatırım stratejisinde öne çıkıyor.
Son söz Portekiz hükümeti ve AB’nin
İki grupla gerçekleştirilecek görüşmelerin ardından hükümet tercih ettiği yatırımcıyı belirleyecek ve özel müzakere aşamasına geçilecek.
Ancak yatırımcının seçilmesi sürecin tamamlandığı anlamına gelmeyecek.
Nihai işlemin Portekiz Bakanlar Kurulu'nun onayından geçmesi ve Avrupa Birliği rekabet otoritelerinden gerekli izinleri alması gerekecek.
Portekiz hükümeti ayrıca son tekliflerin ülkenin stratejik çıkarlarını yeterince korumadığı sonucuna varması halinde özelleştirme sürecinden tamamen vazgeçme hakkını da elinde tutuyor.
TAP için böylece Avrupa havacılık sektörünün iki büyük grubu arasında kritik yarış başladı: Bir tarafta Lufthansa, diğer tarafta Air France-KLM.