Günümüz hava muharebe ortamında hız, esneklik ve elektronik harp dayanıklılığı, radar teknolojilerini savaşın en kritik unsurlarından biri haline getirdi. Bu alanda öne çıkan AESA (Active Electronically Scanned Array) radarlar, sahip oldukları elektronik tarama yeteneği sayesinde mekanik taramalı radarların sınırlarını geride bırakıyor.
AESA radarlar, yüzlerce hatta binlerce alıcı-verici modülün tek bir anten yüzeyinde birleşmesiyle çalışıyor. Her biri bağımsız bir anten gibi görev yapan bu modüller sayesinde radar, fiziksel hareket olmaksızın milisaniyeler içinde farklı yönlere yayın yapabiliyor. Bu sayede aynı anda hedef arama, takip, angajman, iletişim ve elektronik harp görevleri eş zamanlı olarak icra edilebiliyor.
Esneklik, hız ve beka avantajı
Elektronik hüzme yönlendirme kabiliyeti, AESA radarların küçük ve düşük görünürlüklü hedefleri uzun menzilden tespit etmesine, yüksek doğrulukla takip etmesine ve silah angajman başarımını artırmasına olanak tanıyor. Geniş frekans spektrumunda çalışabilen bu radarlar, düşman radar uyarı sistemleri tarafından tespit edilmeden görev yapabiliyor; bu özellik platformun beka kabiliyetine doğrudan katkı sağlıyor.
Mekanik parça sayısının az olması, arıza ihtimalini düşürürken bakım ve işletme maliyetlerini de önemli ölçüde azaltıyor. Modül bazlı mimari sayesinde, tekil arızalar yaşansa dahi radar görevine devam edebiliyor.
ASELSAN’dan yerli ve millî AESA çözümü: MURAD
Çip seviyesinden itibaren ASELSAN mühendisleri tarafından geliştirilen MURAD AESA Burun Radar ailesi, Türkiye’nin son teknoloji radar ihtiyacına yerli ve millî bir çözüm sunuyor. Platformlara uyarlanabilen farklı konfigürasyonlarıyla MURAD, hem muharip jet uçaklarına hem de insansız hava araçlarına ileri seviye hava-hava ve hava-yer angajman yetenekleri kazandırıyor.
Ailenin öne çıkan üyesi MURAD 100-A, elektronik hüzme yönlendirme kabiliyeti ve eş zamanlı hava-hava/hava-yer görev icrasıyla dikkat çekiyor. Radar, BVR (Beyond Visual Range) füze güdüm yeteneğiyle modern hava harbinde kritik bir kuvvet çarpanı olarak konumlanıyor.
İHA’larda bir ilk: Görüş ötesi angajman
MURAD 100-A, F-16 Özgür, AKINCI İHA ve Bayraktar KIZILELMA platformlarında başarıyla test edildi. ASELSAN sistemleri sayesinde, dünyada ilk kez insansız bir muharip hava aracı görüş ötesi bir hava-hava füzesiyle hedefini imha etmeyi başardı. Bu angajmanda MURAD AESA Burun Radarı hedef tespit ve takibini sağlarken, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN BVR füzesi ASELSAN RF Arayıcı Radar teknolojisiyle doğrudan vuruşa yönlendirildi.
MURAD radarının ANKA-III ve diğer platformlara entegrasyon çalışmalarının da sürdüğü belirtiliyor.
Geleceğin hava muharebesi AESA ile şekilleniyor
Uzmanlara göre AESA mimarisi; sensör füzyonu, yapay zekâ destekli hedef tanıma, ağ-merkezli harekât ve düşük görünürlük konseptleriyle tam uyum içinde çalışarak hava-hava ve hava-yer görevlerinde belirleyici rol oynamaya devam edecek. Yazılım tanımlı radarlar ve entegre elektronik harp–haberleşme çözümleriyle birlikte AESA radarlar, otonom ve insansız platformların merkezinde yer alacak.
ASELSAN’ın milli AESA radar çözümleri, Türkiye’nin hava muharebesinde sahada tam hakimiyet hedefini bir adım daha ileri taşıyor.
