Dünya ticaretinin yüzde 90’ından fazlasının deniz yolu üzerinden gerçekleşmesi, enerji kaynaklarının ve veri iletişiminin önemli bölümünün denizler aracılığıyla sağlanması, deniz hakimiyetinin stratejik önemini her geçen gün artırıyor.

Bu nedenle Deniz İletişim Hatları'nın (Sea Lines of Communication – SLOC) güvenliği, ülkelerin ekonomik gücü ve ulusal güvenliği açısından kritik önemde bulunuyor.

Günümüzde donanmalar sadece daha fazla gemiye değil, aynı zamanda daha fazla kabiliyete sahip sistemlere ihtiyaç duyuyor. Bu dönüşümün merkezinde ise İnsansız Deniz Araçları yer alıyor.

Deniz harbinde yeni dönem

Otonom sistemler, yapay zekâ, gelişmiş sensörler ve haberleşme teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde İDA'lar artık yalnızca keşif ve gözetleme görevlerinde değil;

  • Su Üstü Harbi
  • Denizaltı Savunma Harbi
  • Elektronik Harp
  • Hava Savunma Harbi
  • Mayın Karşı Tedbirleri
  • Kuvvet Koruma
  • Liman ve kritik tesis güvenliği
  • Amfibi harekât

gibi çok geniş görev yelpazesinde kullanılabiliyor.

Modern deniz harekât konseptlerinde öne çıkan "Dağıtık Deniz Operasyonları" yaklaşımı da insanlı ve insansız platformların koordineli çalışmasını temel alıyor.

ASELSAN’dan yerli ve milli çözümler

ASELSAN, Türk Deniz Kuvvetleri’nin insansız sistem vizyonuna katkı sağlayan birçok kritik projeyi hayata geçiriyor.

Bu sistemlerden biri olan MARLİN 100 EW, dünyanın elektronik harp kabiliyetine sahip ilk insansız deniz araçlarından biri olarak dikkat çekiyor.

MARLİN;

  • Radar sinyallerini tespit edebiliyor,
  • Elektronik karıştırma yapabiliyor,
  • Güdümlü mühimmatların arayıcı başlıklarını aldatabiliyor,
  • Düşman radarlarını baskılayabiliyor.

Bu kabiliyetleriyle bir korvet veya fırkateynin elektronik harp görevlerini insansız olarak yerine getirebiliyor.

İHA ve İDA birlikte görev yapıyor

ASELSAN, insanlı ve insansız sistemlerin birlikte çalışabilirliği konusunda da önemli başarılara imza attı.

2023 yılında gerçekleştirilen testlerde;

Bayraktar TB2 tarafından tespit edilen hedef bilgileri, sürü kabiliyetine sahip ALBATROS-S İDA’lara aktarıldı ve hedef başarıyla imha edildi.

2025 yılında ise TCG Anadolu, Bayraktar TB3 ve ALBATROS-S İDA’lar arasında gerçekleştirilen müşterek operasyonlarla insanlı-insansız sistem entegrasyonu yeni bir seviyeye taşındı.

TUFAN yeni nesil kamikaze İDA olacak

ASELSAN’ın geliştirdiği en yeni sistemlerden biri olan TUFAN, ikinci nesil kamikaze insansız deniz aracı olarak öne çıkıyor.

TUFAN'ın öne çıkan özellikleri arasında;

  • Yapay zekâ destekli görev planlama,
  • Görüntü tabanlı hedef tespiti,
  • Sürü harekâtı kabiliyeti,
  • Düşük radar izi,
  • Yüksek sürat ve manevra kabiliyeti,
  • Akıllı mühimmat entegrasyonu

bulunuyor.

Sistem, düşman savaş gemileri ve kıyıdaki stratejik hedeflere karşı sürü halinde taarruz gerçekleştirebilecek şekilde geliştiriliyor.

Geleceğin donanması şekilleniyor

Uzmanlara göre geleceğin deniz savaşları;

  • Ağ merkezli harekât,
  • Yapay zekâ destekli karar sistemleri,
  • İnsanlı-insansız ekip çalışması (MUM-T),
  • Sürü konsepti,
  • Dağıtık kuvvet yapıları

üzerine inşa edilecek.

Bu yeni konseptte büyük savaş gemileri komuta ve kontrol görevlerini sürdürürken, insansız sistemler ileri keşif, hedef tespiti, elektronik harp ve yüksek riskli operasyonlarda görev alacak.

ASELSAN'ın geliştirdiği yerli ve milli İDA çözümleri, Türkiye'nin Mavi Vatan stratejisinin korunmasında önemli bir kuvvet çarpanı olarak öne çıkarken, Türk Deniz Kuvvetleri’ne geleceğin savaş ortamına uygun esnek ve yüksek etkili bir operasyonel kabiliyet kazandırmayı hedefliyor