Yaz aylarında tatil ve seyahat hareketliliğinin artmasıyla uzun süre hareketsiz kalmanın oluşturabileceği sağlık riskleri de yeniden gündeme geliyor. Uzun yolculuklarda aynı pozisyonda oturmak, bacaklardaki kan dolaşımının yavaşlamasına ve bazı kişilerde derin ven trombozu (DVT) olarak adlandırılan pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.
DVT çoğunlukla bacakların derin toplardamarlarında meydana geliyor. Oluşan pıhtının bir parçasının koparak akciğere ulaşması durumunda ise pulmoner emboli gelişebiliyor. Bu tablo hayati tehlikeye yol açabiliyor.
4 saat ve üzerindeki yolculuklara dikkat
DVT açısından herkes için geçerli kesin bir süre sınırı bulunmasa da 4 saat ve üzerindeki yolculuklar, uzun süreli seyahat açısından yaygın kullanılan eşiklerden biri olarak kabul ediliyor.
Risk yalnızca uçak yolculuklarıyla sınırlı değil. Otomobil, otobüs ve tren gibi ulaşım araçlarında uzun süre hareketsiz kalmak da benzer şekilde pıhtı riskini artırabiliyor.
Yolculuk sırasında hareket edin
Uzmanlar uzun yolculuklarda belirli aralıklarla ayağa kalkıp yürümeyi, otururken ayak bileği ve baldır kaslarını çalıştıran hareketler yapmayı ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamayı öneriyor.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü de uçak kabininde yürüyüş yapılması ve basit alt bacak egzersizlerinin hareketliliği artırarak pıhtı riskinin azaltılmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor. Yeterli sıvı alınması da uzun seyahatlerde öneriler arasında bulunuyor.
Tek taraflı bacak şişliğini önemseyin
DVT’nin önemli belirtileri arasında özellikle tek bacakta ani şişlik, açıklanamayan ağrı veya hassasiyet, sıcaklık artışı ve ciltte renk değişikliği bulunuyor. DVT bazı kişilerde ise hiçbir belirti göstermeyebiliyor.
Pıhtının akciğere ulaşması durumunda ani nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu tür şikâyetlerin gelişmesi halinde acil tıbbi değerlendirme gerekiyor.
Özellikle daha önce DVT veya akciğer embolisi geçirenler, yakın zamanda ameliyat veya travma yaşayanlar, gebeler, hormon tedavisi kullananlar, aktif kanser hastaları ve pıhtılaşmaya yatkınlığı bulunan kişilerin uzun yolculuk öncesinde hekimleriyle görüşmeleri öneriliyor.