Türk Hava Yolları'nın son yirmi yılda dünyanın önde gelen küresel hava yolu markalarından biri haline gelmesinin arkasındaki stratejik dönüşüm süreci, Dr. Candan Karlıtekin tarafından kaleme alınan "Yirmibirinci Yüzyıl Göktürkleri – Havayolu Sektöründe Stratejik Yönetim: THY Örneği" adlı kitapta detaylı şekilde anlatılıyor.
2003-2009 yılları arasında THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığı görevini üstlenen Karlıtekin, yaklaşık yedi yıla yakın görev süresince alınan kritik kararları, kurumsal dönüşümü ve şirketin büyüme stratejisini içeriden bir bakış açısıyla okuyucuya aktarıyor.
Murat Ülker: "THY'nin bugün geldiği yeri anlamak isteyenler bu kitabı okumalı"
İş insanı Murat Ülker, kitabı değerlendirdiği yazısında Türk Hava Yolları'nın bugün ulaştığı başarının tesadüf olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Türk Hava Yolları'nın bugün geldiği yeri hepimiz görüyoruz ve iftihar ediyoruz. Bu yükselişin temelinin ne zaman, kimler tarafından ve hangi kararlarla atıldığını merak ediyorsanız, şirketin tam da içinden yazılmış çok değerli bir kitap önereceğim."
Ülker, kitabın yalnızca THY'nin hikâyesini anlatmadığını, aynı zamanda stratejik yönetim, kurumsal yönetişim ve uzun vadeli kurum inşası açısından da önemli dersler içerdiğini ifade etti.
2003'te başlayan yeniden yapılanma
Kitapta anlatılan süreç, 1 Nisan 2003'te Karlıtekin'in göreve başlamasıyla başlıyor.
İlk olarak şirket için gerçekçi ve sürdürülebilir bir strateji oluşturulduğunu anlatan Karlıtekin, daha sonra THY'nin organizasyon yapısının, insan kaynağının ve tüm operasyonlarının bu strateji doğrultusunda yeniden yapılandırıldığını aktarıyor.
Eserde en çok üzerinde durulan kavramlardan biri ise "yönetişim (governance)" anlayışı oluyor.
Kararların tek bir yönetici tarafından değil, ortak akıl ile kurullar tarafından alınmasını savunan Karlıtekin, şeffaflık, bilgi paylaşımı ve kurumsal sorumluluğun THY'nin dönüşümünde kritik rol oynadığını vurguluyor.
Bugünkü THY ekosisteminin temelleri bu dönemde atıldı
Kitapta, bugün Türk havacılığının en önemli şirketleri arasında yer alan birçok yapının da bu dönemde oluşturulduğu anlatılıyor.
Bunlar arasında;
- THY Teknik
- Turkish DO&CO
- TGS Yer Hizmetleri
- THY-OPET
- SunExpress
- AnadoluJet
- Star Alliance üyeliği
gibi THY'nin küresel büyümesini destekleyen stratejik adımlar bulunuyor.
Karlıtekin ayrıca İstanbul'un coğrafi konumunun küresel aktarma merkezi olarak değerlendirilmesinin de büyümenin en önemli unsurlarından biri olduğuna dikkat çekiyor.
Kurumsal hafıza dijitalleşti
Kitapta öne çıkan başlıklardan biri de dijital dönüşüm.
Karlıtekin, süreçlerin kişilere bağımlı olmaktan çıkarılarak dijital sistemlerle desteklenmesinin, THY'nin bugün teknolojik gelişmelere hızla uyum sağlayabilmesinin temelini oluşturduğunu ifade ediyor.
"Kişiler gelir geçer, kurumlar kalır"
Karlıtekin, kitabı neden görevinden ayrıldıktan yaklaşık 15 yıl sonra yazdığına da açıklık getiriyor.
Uzun yıllar kendi rolünü ön plana çıkarmaktan kaçındığını belirten Karlıtekin, yaşanan dönüşümün doğru şekilde kayıt altına alınmasının gelecek nesiller açısından önemli olduğunu düşündüğü için bu çalışmayı kaleme aldığını ifade ediyor.
Kitabın en dikkat çeken mesajlarından biri ise şu sözlerde özetleniyor:
"Kişiler gelir geçer, asıl mesele kurumun ayakta kalmasıdır. Kurduğunuz düzen sizden sonra da yürüyorsa, ilk düğmeyi doğru iliklemişsiniz demektir."
Ülker'den teşekkür mesajı
Murat Ülker, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
"THY gibi iftihar ettiğimiz bir kurumun hikâyesini, onu bizzat yeniden organize eden birinin keskin kaleminden okumak oldukça ilginç. Havacılığa ve stratejik yönetime ilgi duyan herkesin başvurabileceği faydalı bir eser olmuş. Karlıtekin'e bu değerli tecrübelerini kayda geçirdiği için teşekkür ediyorum. Okuru bol olsun inşallah."
THY'nin küresel başarı yolculuğunu içeriden bir tanığın anlatımıyla ortaya koyan "Yirmibirinci Yüzyıl Göktürkleri", yalnızca havacılık sektörüne ilgi duyanlar için değil; kurumsal dönüşüm, stratejik yönetim ve liderlik alanlarında çalışan profesyoneller için de önemli bir başvuru kaynağı olarak öne çıkıyor.