Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımına son verilmesini öngören yeni bir düzenleme hazırlığı yürütüyor. Hazırlanan yönetmelik taslağı kısa süre içinde kurumların ve ilgili tarafların görüşüne açılacak. Görüşlerin alınmasının ardından düzenlemenin yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yeni düzenleme kapsamında çevreye ve su kaynaklarına en fazla zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya sunulmasına kademeli olarak son verilmesi planlanıyor. Plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak, köpükten yapılan gıda kapları ve içecek bardakları, plastik pipetler ve plastik çubuklu kulak temizleme çubukları bu kapsamda yasaklanacak ürünler arasında yer alacak.
Bakanlık, bu adımla birlikte yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğerinde salımın önlenmesini ve 1,5 milyar liraya yaklaşan atık yönetim maliyetinin azaltılmasını hedefliyor.
Plastik ürünlerin yerine ise doğa dostu alternatiflerin kullanılması teşvik edilecek. Plastik kaplar ve köpük bardaklar yerine kâğıt kap ve bardaklar, plastik pipetler yerine kâğıt pipetler, plastik karıştırıcılar ve çatal bıçaklar yerine ahşap ürünler kullanılacak. Aynı şekilde plastik çubuklu kulak temizleme çubuklarının yerini ahşap çubuklu ürünler alacak.
Bakanlığın uzun vadeli hedefi ise tek kullanımlık ürünlerin tamamen azaltılması ve toplumda cam, metal ve porselen gibi uzun ömürlü ve tekrar kullanılabilen ürünlerin kullanım alışkanlığının yaygınlaştırılması olacak.
Dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ının tek kullanımlık ürünlerden oluştuğu belirtilirken, denizlerdeki atıkların büyük bölümünü de bu ürünlerin oluşturduğu biliniyor. Doğada yüzlerce yıl boyunca yok olmayan plastik atıkların çevreye verdiği zararın önüne geçmek amacıyla birçok ülke benzer düzenlemeleri hayata geçiriyor.
Avrupa Birliği de 2019 yılında kabul edilen tek kullanımlık plastiklere yönelik düzenleme ile bazı plastik ürünlerin kullanımını 27 üye ülkede yasaklamış veya ciddi biçimde sınırlandırmıştı. Türkiye de bu kapsamda çevreyi korumaya yönelik yeni adımlar atmaya hazırlanıyor.
Hazırlanan düzenlemenin özellikle uçak içi ikramlarda sıkça kullanılan plastik bardak, çatal, bıçak ve ambalajların yerine çevre dostu ürünlerin kullanılmasının önünü açması bekleniyor. Bu adımın havacılık sektöründe de atık miktarının azaltılmasına katkı sağlayacağı belirtiliyor.