Ukrayna’nın başkenti Kiev’i ziyaret eden NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, olası bir barış anlaşmasının ardından yabancı askerî birliklerin Ukrayna topraklarında konuşlandırılacağını açıkladı. Rutte, Ukrayna parlamentosu Yüksek Rada’da yaptığı konuşmada, ittifakın barış sürecine yönelik hazırlıklarının tamamlandığını söyledi.
Genel Sekreter, “Barış anlaşması imzalanır imzalanmaz, NATO üyesi olup anlaşmaya katılan ülkelerden kara birlikleri, hava unsurları ve deniz desteği derhal sağlanacak” dedi. Rutte, bazı NATO ülkelerinin ise Ukrayna’ya farklı yöntemlerle destek vereceğini ifade etti ancak bu katkıların kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Silah desteğinde dikkat çeken oranlar
Rutte, NATO ülkelerinin ABD stoklarından silah temin ederek Ukrayna’ya destek verdiği Öncelikli Ukrayna İhtiyaçları Listesi (PURL) programına da değindi. Bu mekanizma üzerinden sağlanan katkıların milyonlarca euroyu bulduğunu belirten Rutte, “Geçen yazdan bu yana cephede kullanılan füzelerin yüzde 75’ini, hava savunma füzelerinin ise yüzde 90’ını müttefiklerimiz sağladı” ifadelerini kullandı.
İttifakın Ukrayna’ya verdiği desteğin süreceğini vurgulayan NATO Genel Sekreteri, bu desteğin gerektiğinde hızlı ve geniş ölçekli biçimde sağlanabileceğini dile getirdi. Rutte ayrıca NATO’nun, yeni teknolojilerin savaş alanında uygulanması konusunda Ukrayna’dan önemli dersler çıkardığını savundu.
Paris’te atılan adımlar, Moskova’da sert tepki
Ukrayna’ya yönelik güvenlik garantileri daha önce 6 Ocak’ta Paris’te düzenlenen “İstekliler Koalisyonu” toplantısında da gündeme gelmişti. Toplantı sonunda kabul edilen belgede, koalisyon ülkelerinin Ukrayna’ya uzun vadeli askerî desteği sürdürme konusunda mutabakata vardığı, ayrıca bir barış anlaşması durumunda birlik konuşlandırılmasına yönelik niyet beyanı içeren bir deklarasyon imzalandığı duyurulmuştu.
Bu gelişmeler Rusya’dan sert tepki aldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, NATO ülkelerinin askerî birliklerinin Ukrayna’da konuşlandırılmasını “Rusya açısından kategorik olarak kabul edilemez” olarak nitelendirirken, bunun ciddi bir tırmanma riski doğuracağı uyarısında bulundu. Bakanlık, özellikle İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerinden gelen birlik gönderme imalarına yönelik açıklamaları “çatışmayı sürdürmeye yönelik kışkırtma” olarak değerlendirdi.
Daha önce Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da, AB veya NATO ülkelerine ait birliklerin Ukrayna’ya konuşlandırılmasının Rusya tarafından doğrudan askerî müdahale olarak kabul edileceğini belirtmişti.
Müzakere çağrıları sürüyor
Moskova yönetimi, Ukrayna’da barışçıl bir çözüme açık olduğunu ve ABD’nin önerdiği barış planına ilişkin müzakerelere katılmaya hazır olduğunu defalarca dile getirdi. Ancak Kremlin, Ukrayna tarafının müzakereye istekli olmadığını savunarak, Rus Silahlı Kuvvetleri’nin sahadaki adımlarının barışçıl çözümü zorlamaya yönelik olduğunu öne sürüyor.
Kiev’de verilen mesajlar, Ukrayna savaşının olası bir barış anlaşması sonrası dahi yüksek jeopolitik gerilim üretmeye devam edeceğine işaret ediyor.