İstanbul Havalimanı halen kuzey-güney doğrultusunda uzanan 3 ana ve 2 yedek olmak üzere toplam 5 pistle faaliyet gösteriyor. Yeni pistin açılmasıyla ana pist sayısı 4’e, toplam pist sayısı ise 6’ya yükselecek.

İstanbul Havalimanı’nın ilk doğu-batı pisti

Yeni pist, mevcut pistlerden yönüyle ayrılıyor. İstanbul Havalimanı’nın ilk doğu-batı doğrultulu pisti olarak inşa edilen beton pist, 2 bin 820 metre uzunluğa ve 45 metre genişliğe sahip.

Bakan Uraloğlu, yeni pistin özellikle iç hat uçuşları ile doğu yönündeki rotalarda operasyonel avantaj sağlayacağını belirtti.

Taksi ve havada bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor

Yeni pistin devreye alınmasıyla uçakların yerdeki taksi sürelerinin ve bazı operasyonlarda havada kalış sürelerinin kısaltılması hedefleniyor.

Uraloğlu, bunun hem yakıt hem de zaman tasarrufu sağlayacağını belirterek, olumsuz hava koşullarında da havalimanının operasyonel esnekliğinin artacağını ifade etti.

Yeni pistin iniş-kalkış operasyonlarında emniyet marjını desteklemesi ve zamanında kalkış performansına katkı sağlaması da bekleniyor.

Genel havacılık operasyonlarına da katkı sağlayacak

Pistin konumu, İstanbul Havalimanı’ndaki genel havacılık faaliyetleri açısından da önem taşıyor.

Hangar alanlarına yakın konumlandırılan yeni pist sayesinde genel havacılık uçaklarının operasyonlarının diğer trafik akışlarından daha bağımsız ve hızlı yürütülmesi amaçlanıyor.

İstanbul Havalimanı, 17 Nisan 2025’te başlatılan üçlü bağımsız pist operasyonunun ardından şimdi de 4’üncü ana pistini devreye alarak pist altyapısını genişletmiş olacak. Yeni pistle birlikte havalimanında 4 ana ve 2 yedek pist olmak üzere toplam 6 pist hizmet verecek.

Verilere göre turizm sezonunun en yoğun dönemlerinden biri olan ağustosta Milas-Bodrum Havalimanı’nı 891 bin 680 yolcu kullandı.

Aynı ay içerisinde havalimanında toplam 7 bin 963 uçak trafiği kaydedildi. Kargo, posta ve bagajdan oluşan toplam yük trafiği ise 9 bin 977 ton olarak gerçekleşti.

8 ayda 3,2 milyon yolcu

Milas-Bodrum Havalimanı’nda yılın ilk 8 aylık döneminde hizmet verilen yolcu sayısı 3 milyon 240 bin 486’ya ulaştı.

Ocak-ağustos döneminde havalimanında toplam 30 bin 389 uçak trafiği gerçekleşirken, taşınan yük miktarı 33 bin 626 ton olarak kayıtlara geçti.

Açıklanan verilere göre yalnızca ağustos ayındaki yolcu trafiği, yılın ilk sekiz ayında havalimanını kullanan toplam yolcu sayısının yaklaşık yüzde 27,5’ini oluşturdu.

Milas-Bodrum Havalimanı böylece özellikle yaz turizm sezonunun etkisiyle ağustos ayında günde ortalama yaklaşık 28 bin 764 yolcuya hizmet verdi.

Havalimanının verdiği bilgilere göre sabah saatlerinde 18 uçuş, akşam saatlerinde ise 24 uçuş programdan çıkarıldı. Böylece gün boyunca iptal edilen geliş ve gidiş seferlerinin toplamı 42’ye ulaştı.

İptallerin tamamı Ryanair seferlerinde

İptallerden, Charleroi Havalimanı’nın en büyük hava yolu işletmecisi konumundaki Ryanair etkilendi. Havalimanının güncel programına göre iptal edilen 42 uçuşun tamamı İrlanda merkezli şirketin seferlerinden oluşuyor.

Hava yolu şirketleri grevin operasyonlara etkisini azaltabilmek için uçuş programlarında düzenlemeye gidiyor. Uygulanan yöntemlerden biri, Charleroi merkezli uçakların grevin başladığı 22.00’den önce havalimanına dönmesini sağlamak.

Grev 10 Ekim’e kadar sürecek

Skeyes bünyesinde görev yapan hava trafik kontrolörleri ilk kez 16 Eylül Çarşamba günü saat 22.00’de iş bıraktı.

Mevcut plana göre çalışanlar 10 Ekim dahil olmak üzere her gece 22.00 ile 08.00 arasında iş bırakacak. Grevin özellikle gece geç saatlerdeki gelişlerle sabahın ilk saatlerindeki kalkışları etkilemesi bekleniyor.

Havalimanı, 16 Eylül ile 17 Eylül saat 08.00 arasındaki ilk grev döneminde de en az 44 uçuşun iptal edildiğini ve 7 binden fazla yolcunun doğrudan etkilendiğini açıklamıştı.

Anlaşmazlığın merkezinde gece vardiyası ücretleri var

Grev kararının arkasında Skeyes ile hava trafik kontrolörleri arasındaki çalışma koşulları ve gece vardiyası ücretlerine ilişkin anlaşmazlık bulunuyor.

Uyuşmazlık, Charleroi ve Liège havalimanlarının gelecekte Namur’da kurulacak dijital kontrol merkezinden yönetilmesine yönelik planlarla da bağlantılı. Charleroi’deki kontrolörler gece çalışma primlerinin Liège’deki meslektaşlarıyla eşitlenmesini talep ederken, Skeyes yönetimi iki havalimanındaki gece operasyonlarının aynı yoğunlukta olmadığını belirterek talebe karşı çıkıyor.

Grev takviminin 10 Ekim’e kadar devam edecek olması nedeniyle Charleroi’den seyahat edecek yolcuların havalimanına gitmeden önce uçuşlarının güncel durumunu hava yolu şirketlerinden kontrol etmeleri isteniyor.

Eskişehir’in Sivrihisar ilçesi, hafta sonunda Türkiye’nin en önemli sivil havacılık buluşmalarından birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneği tarafından düzenlenen SHG Airshow 2026, 19-20 Eylül tarihlerinde Sivrihisar Havacılık Merkezi Necati Artan Tesisleri’nde gerçekleştirilecek. İlk kez 2015 yılında düzenlenen organizasyon, bu yıl 11’inci kez havacılık tutkunlarını bir araya getirecek.

Gösterilerin öne çıkan isimlerinden biri ise sivil akrobasi pilotu Semin Öztürk Şener olacak.

Babasının izinden gökyüzüne

Şener’in havacılıkla ilişkisi çocukluk yıllarına uzanıyor. Türkiye’nin ilk profesyonel akrobasi pilotlarından ve Sivrihisar Havacılık Merkezi’nin kurucularından Ali İsmet Öztürk’ün kızı olan Şener, 12 yaşında uçmaya başladı ve ilk hava gösterisini 19 Eylül 2015’te gerçekleştirdi. Daha sonraki yıllarda Türkiye’nin yanı sıra Romanya ve Almanya gibi ülkelerde de akrobasi gösterilerine katıldı.

Bu yıl Sivrihisar’da ise hikâyeye farklı bir anlam katan uçakla havalanacak: Yeni Menekşe.

Babası Ali İsmet Öztürk ve ekibinin çalışmalarıyla ortaya çıkan yaklaşık 400 beygir gücündeki uçakla gösteri yapacak Şener, organizasyon öncesinde yoğun antrenman programı uyguluyor.

Akrobasi uçuşunda hiçbir hareket tesadüf değil

Gökyüzünde birkaç dakika içinde gerçekleştirilen akrobasi hareketlerinin arkasında uzun bir hazırlık süreci bulunuyor.

Şener, hava gösterilerinden önce kamp dönemine girdiklerini, hem yerde hem havada yoğun şekilde çalıştıklarını belirtiyor. Gösteri programında hava koşullarından seyircinin konumuna, motor göstergelerinden uçuş hattına kadar çok sayıda değişken önceden hesaplanıyor.

Şener, hazırlık sürecini anlatırken akrobasi uçuşlarının temelindeki disipline özellikle dikkat çekiyor:

“Havada hiçbir manevra gelişigüzel olmuyor.”

Uçuş planının matematiksel hesaplamalar sonucunda oluşturulduğunu belirten Şener, gösteri sırasında yalnızca önceden hazırlanan bu planın uygulandığını ifade ediyor.

Vücuduna üç katına varan yük biniyor

Akrobasi pilotluğu yalnızca uçuş becerisi değil, ciddi bir fiziksel hazırlık da gerektiriyor.

Şener, gösteri sırasında maruz kaldığı G kuvvetlerini anlatırken 50 kilogramlık bir kişinin bazı manevralarda vücudunda yaklaşık 150 kilogramlık bir yük hissedebildiği örneğini veriyor. Bu nedenle gösteri öncesindeki antrenmanlarda fiziksel kondisyon da uçuş hazırlığının önemli bir bölümünü oluşturuyor.

Türk havacılık tarihi Sivrihisar’da yeniden gökyüzünde

SHG Airshow 2026 yalnızca modern akrobasi gösterilerinden oluşmayacak. Tarihi uçaklardan jetlere, helikopterlerden planör ve paramotorlara kadar farklı hava araçlarının organizasyonda yer alması planlanıyor.

Bu yılın dikkat çeken bölümlerinden biri de Türk havacılık tarihinin iki önemli tasarımının yeniden gökyüzüyle buluşması olacak.

Şener’in verdiği bilgiye göre Nuri Demirağ’ın Nu.D-36 uçağının ve Vecihi Hürkuş’un Vecihi XIV uçağının replikaları Sivrihisar semalarında uçacak.

Şener, bu nedenle 2026 gösterilerinin Türk havacılık tarihinin adeta gökyüzünde yeniden canlandırıldığı bir organizasyona dönüşeceğini ifade ediyor.

Çocuklara özel davet

Organizasyonun bir diğer önemli hedefi ise çocukları ve gençleri havacılıkla buluşturmak. SHG Airshow, kuruluşundan bu yana sportif ve genel havacılığın yaygınlaştırılması ve genç kuşaklarda havacılık kültürünün geliştirilmesini amaçlayan etkinlikler düzenliyor.

Bu yıl 12 yaş ve altındaki çocukların gösterileri ücretsiz izleyebileceğini belirten Semin Öztürk Şener, özellikle çocukların Türk havacılık tarihini uçan örnekleriyle görmesini istediğini söylüyor. Gösteri alanında çocuklara yönelik çeşitli etkinliklerin de gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Şener için Sivrihisar’daki gösterinin bir başka özel tarafı daha var: Bir zamanlar babasını izleyerek başladığı havacılık yolculuğunda, şimdi babasının ve ekibinin yaptığı Yeni Menekşe’nin kokpitinde yeni nesillere havacılığı sevdirmek için uçacak.

Dağ ile göl arasında bir yerde

Son yıllarda değişen tatil eğilimlerine göre 4 gece 5 gün ya da 2 gece 3 günlük seyahatler ve doğayla iç içe konaklama seçenekleri öne çıkıyor. Şehirden birkaç saat uzaklaşarak sakin butik otellerde konaklamak, göl kenarında güne başlamak veya çiftlik otellerinde doğayla buluşmak, klasik yaz tatiline alternatif arayanların ilk tercihleri arasında yer alıyor. İstanbul’un her iki yakasından 2- 3 saat uzaklıkta ulaşılabilen dağ ile göl arasında bir yerlerde doğa ile terapi mümkün. Sapanca, Kerpe, Düzce, Bolu gibi konumlarıyla öne çıkan alternatif tatilin fiyatları kişi başı gecelik 1.500 TL’den başlıyor.

En güzel tatil en yakın tatil

Avrupa kıtasından 2-3 saatlik mesafede ulaşılabilen en güzel rotaların başında Saroz Körfezi ve İğneada geliyor. Ağva ve Şile de bu rotaya rakip çıkarken biraz daha yol kat edebilenler için Kuzey Ege otelleri sevenlerini son yaz fırsatları ile karşılıyor. 1 milyona varan otel, 30 bine varan tur seçeneğiyle Türkiye’nin en geniş tatil envanterine sahip platformu Tatilsepeti’nde yakın bölgelerdeki 2 gece 3 gün konaklamalı tatil, kişi başı 1.250 TL’den başlıyor. Yakın bölge listesine eklenesi bir seçenek de şu; Komşu’ya gitmenin en pratik yolu olan, 79 Euro’dan başlayan otobüslü Yunanistan turları.

Güneyde yaz devam ediyor

Kıbrıs’ta sezon hala yüzde 50’ye varan indirim avantajıyla devam ediyor. Hava sıcaklıklarının 30 derece üzerinde seyretmesiyle Ekim ayında da ilgi görmeye devam etmesi bekleniyor. Otel, uçak ve transfer dahil avantajlı paketlerle Kıbrıs tatilini platform ya da çağrı merkezi üzerinden kolayca planlamak mümkün. Antalya, Bodrum, Datça’da sarı yazı yaşamak; deniz ve güneşin keyfini çıkarmak isteyenler için Tatilsepeti’nde yüzde 50’ye varan indirimler de mevcut.

En yakın limandan binilen gezen oteller

Ülkemiz limanlarından kalkan beş yıldızlı uluslararası cruise gemileri vizesi hazır olanlar ya da yeşil pasaport sahipleri için kısa bir kaçış imkanı sunuyor. Rotasına Patmos, Rodos, Girit, Atina, Mikonos ve Santorini’yi alan 4 gece 5 günlük bu cruise turları kişi başı 499 Euro’dan başlıyor. Kapıda vize imkanı ile Kos ve Rodos adasını cruise ile keşfetmenin bedeli ise 299 Euro.

Yurt içinde kültür gezileri için en güzel mevsim

Sonbahar şehirlerin kültürel ve doğal güzelliklerini keşfetmek için harika bir zaman. Kaz Dağları’nın eteklerindeki Ayvalık ve Assos’un ikonik sokaklarında gezerken keyifli fotoğraf molaları verebilirsiniz. 4.795 TL’den başlayan Kuzey Ege rotalarında Bozcaada da yer alıyor. Adanın en ikonik simgelerinden Ayazma Plajı ile Polente Feneri’ni ziyaret ettikten sonra taş evlerin arasında, Tarihi Çınaraltı’nda kahvenizi yudumlarken atmosferin tadını çıkarabilirsiniz. Daha güneye ve daha sıcağa inmek isteyen seyahat severleri ise 8.750 TL’den başlayan Likya Turu ve 4.795 TL’den başlayan Akdeniz-Ege turları bekliyor.

Eylül’de yurt dışı tur fırsatları

Karadağ’da vize dönemi başlamadan önce son fırsatları değerlendirmek isteyenler için 1 Kasım’a kadar vizesiz seyahat imkânı sunan Budva turları 399 Euro’dan başlıyor. Yaz sıcaklarının devam ettiği vizesiz Mısır Sharm El-Sheikh; dalış ve yüzme tutkunları için harika bir alternatif. Uçak ve konaklama dâhil 3 gece 4 günlük bu turlar için 349 Euro ayırmak gerek. Yurt dışı seçeneklerinde en çok ilgi gören Yunan Adaları turları için Ege sahillerinden hareket eden feribotlar hafta sonu 159 Euro’dan başlayan fiyatlarla misafir alıyor.

Güney Kore Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre tatbikat, başkent Seul’ün yaklaşık 110 kilometre güneyinde bulunan Cheongju Hava Üssü’nde başladı.

Faaliyet, iki ülke hava kuvvetlerinin son üç yılda gerçekleştirdiği ilk ortak hava tatbikatı olma özelliğini taşıyor.

F-35A ve Rafale’ler aynı tatbikatta

Güney Kore, tatbikata F-35A savaş uçaklarının yanı sıra KC-330 Cygnus çok amaçlı havada yakıt ikmal uçaklarıyla katıldı.

Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri ise Güney Kore’ye iki Rafale savaş uçağı ve bir Airbus A330 tanker uçağı gönderdi.

Böylece iki ülkenin farklı platform ve sistemleri aynı görev senaryoları kapsamında birlikte çalışma fırsatı buldu.

Fransız uçakları “Pegase” görevi kapsamında bölgede

Fransız unsurlarının Güney Kore’ye gelişi, Fransa'nın “Pegase” görevi kapsamında gerçekleştirildi.

Görev kapsamında Fransız Hava ve Uzay Kuvvetlerinin bölgedeki ortak ve müttefik ülkelerle birlikte çalışabilirliğinin geliştirilmesi ve uzun menzilli hava operasyon kabiliyetlerinin sınanması amaçlanıyor.

Havada karşılıklı yakıt ikmali

Tatbikatın öne çıkan bölümlerinden birini ise havada yakıt ikmali faaliyetleri oluşturdu.

Güney Kore ve Fransa hava kuvvetleri, tanker ve savaş uçakları arasında karşılıklı havada yakıt ikmali gerçekleştirirken, F-35A ve Rafale savaş uçakları müşterek taktik uçuşlara katıldı.

Tatbikatla iki ülke hava kuvvetlerinin farklı uçak ve sistemlerle ortak görev icra etme kabiliyetinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Görüntülerde gece saatlerinde bir hava hedefinin vurulduğu öne sürülen sahnelerin ardından, çöl arazisine dağılmış uçak parçaları ve enkazı inceleyen silahlı kişiler görülüyor. Reuters, görüntülerin çekildiği kesin yer ve zamanı bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi.

Enkazda “5539” numarası dikkat çekti

Yayımlanan görüntülerde en dikkat çekici ayrıntılardan biri uçaktan kaldığı belirtilen kuyruk parçası oldu.

Kuyruk üzerinde Suudi Arabistan'a ait işaretlerin yanı sıra 5539 numarası görülebiliyor. Savunma yayını The War Zone, bu numarayı taşıyan uçağın Suudi Arabistan Kraliyet Hava Kuvvetleri envanterindeki bir F-15 olduğunu ve 55'inci Filo ile ilişkilendirildiğini aktarıyor. Bununla birlikte görüntülerin konumu bağımsız olarak teyit edilmiş değil.

Reuters'ın görüntü incelemesinde de Suudi Arabistan bayrağı taşıdığı görülen uçak parçalarının bulunduğu belirtilirken, uçağın ağır şekilde parçalanmış olması nedeniyle modelin görüntülerden hemen kesin olarak belirlenemediği kaydedildi.

Husiler: Yerli üretim füzeyle vurduk

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, uçağın Marib üzerinde operasyon gerçekleştirdiği sırada “yerli üretim karadan havaya füze” kullanılarak vurulduğunu ileri sürdü.

Grup ayrıca daha sonra bölgeye geldiğini iddia ettiği F-15 ve Eurofighter Typhoon uçaklarının da hava savunma unsurları tarafından hedef alındığını ve geri çekilmek zorunda kaldığını savundu. Bu ikinci iddia da bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.

Riyad henüz F-15 kaybını doğrulamadı

Enkaz görüntüleri Husi iddiasını destekleyen yeni görsel materyal ortaya koysa da olayın bütün ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil.

Suudi Arabistan yönetimi, 17 Eylül itibarıyla F-15 kaybını resmi olarak doğrulamadı. Associated Press de Husilerin F-15 düşürdükleri yönündeki açıklamasının bağımsız olarak doğrulanmadığını bildiriyor.

Uçaktaki mürettebatın durumuna ilişkin de doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle uçağın nasıl vurulduğu ve mürettebatın akıbetine ilişkin Husi açıklamalarının bağımsız teyide ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

Olayın Suudi Arabistan tarafından doğrulanması halinde, Husilerin hava savunma kapasitesi ve Suudi savaş uçaklarının Yemen üzerindeki operasyonları açısından önemli bir gelişme olarak kayıtlara geçecek.

Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Rus ordusu, ülkenin farklı noktalarındaki hedeflere yönelik saldırılarda 157 SİHA ve farklı tiplerde 16 füze kullandı.

Füzeler arasında balistik ve seyir füzelerinin de bulunduğu belirtildi.

Ukrayna: 124 SİHA etkisiz hale getirildi

Ukrayna Hava Kuvvetleri, hava savunma unsurlarının saldırıya karşı devreye girdiğini ve 124 SİHA'nın etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

Açıklamada ayrıca jet motorlu kamikaze İHA olarak da tanımlanan 7 Banderol/Dan-T tipi küçük seyir füzesinin etkisiz hale getirildiği belirtildi.

Ukrayna makamlarının açıkladığı rakamlar, bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmış değil.

Zelenskiy: 8 bölgede hasar var

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de saldırılara ilişkin açıklama yaptı.

Zelenskiy, Rus saldırılarında Kiev, Odessa ve Sumi bölgelerindeki enerji ve sivil altyapının hedef alındığını savundu.

Ülke genelinde toplam 8 bölgede hasar meydana geldiğini belirten Zelenskiy, saldırıların özellikle enerji altyapısı üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Kiev’de 18 kişi yaralandı

Başkent Kiev de gece gerçekleştirilen saldırılardan etkilendi.

Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, saldırılar sonucunda 18 kişinin yaralandığını açıkladı.

Saldırıların ardından Ukrayna'nın çeşitli bölgelerinde hasar tespit ve müdahale çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Rusya tarafından saldırının kapsamı ve hedeflerine ilişkin yapılan açıklamalar ise henüz Ukrayna'nın verdiği bilgilerle bağımsız olarak karşılaştırılmış değil.

Marmara’nın doğusu, Güney ve İç Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Batı ve Orta Karadeniz ile Doğu Karadeniz kıyılarında sağanak ve gök gürültülü sağanak tahmin ediliyor.

Adana çevreleri ile Osmaniye, Kahramanmaraş ve Hatay’ın batı kesimlerinin de yağışlı geçmesi bekleniyor.

Bazı bölgelerde yağış kuvvetlenecek

Yağışların İç Ege, İç Anadolu’nun batısı, Batı Karadeniz’in iç kesimleri ve Göller Yöresi ile Muğla, Antalya’nın batısı, Sinop, Samsun, Ordu, Amasya ve Çorum çevrelerinde yerel olarak kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

Meteoroloji, beklenen hava koşulları nedeniyle 12 il için sarı kodlu uyarı yayımladı.

Kuvvetli sağanağın etkili olacağı bölgelerde ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu ve ulaşımda aksama gibi olumsuzluklara karşı dikkatli olunması önem taşıyor.

Doğu Anadolu’da kuvvetli rüzgâr

Yağışın yanı sıra bazı bölgelerde rüzgârın da etkisini artırması bekleniyor.

Doğu Anadolu’nun batısında rüzgârın güneyli yönlerden saatte 30-50 kilometre hızla kuvvetli esmesi tahmin ediliyor.

İstanbul 25, Ankara 22 derece

İstanbul’da hava sıcaklığının 25 derece olması beklenirken, sabah saatlerinde aralıklı sağanak öngörülüyor.

Başkent Ankara’da sıcaklığın 22 derece olması ve aralıklı gök gürültülü sağanağın yerel olarak kuvvetlenmesi bekleniyor.

Antalya’da termometrelerin 26 dereceyi göstermesi beklenirken, özellikle kentin batısında kuvvetli yağış tahmin ediliyor.

İzmir’de sıcaklığın 30, Trabzon’da 22, Diyarbakır’da ise 35 dereceye ulaşması bekleniyor.

Trabzon’da aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak öngörülürken, Diyarbakır’da az bulutlu bir hava tahmin ediliyor.

Meteoroloji’nin tahminleri, özellikle kuvvetli yağış uyarısı yapılan bölgelerde gün boyunca hava koşullarının yakından takip edilmesinin önem taşıdığını gösteriyor.

Bain & Company ortağı Armando Guastella, analizle ilgili olarak sektörün karşı karşıya olduğu temel ikilemi şu sözlerle değerlendirdi: "Bugün havacılık ve savunma sektörünün önündeki en büyük çelişki çok net. Şirketler üretim kapasitelerini mevcut seviyelerinin altı katına kadar çıkarmayı hedeflerken, incelediğimiz programların yaklaşık yüzde 90'ında tedarik zinciri kısıtları bu büyümenin önündeki en önemli engel olarak öne çıkıyor. Sorun artık talep yaratmak değil; bu talebi zamanında, güvenilir ve sürdürülebilir şekilde karşılayabilecek bir üretim ekosistemi oluşturabilmek. Bu darboğazın aşılması, şirketlerin yalnızca kendi üretim kapasitelerini artırmalarıyla mümkün olmayacak. Tedarikçilerle uzun vadeli iş birlikleri kurulması, kapasite yatırımlarını destekleyecek çok yıllı taahhütlerin verilmesi ve değer zincirindeki tüm paydaşların ortak bir plan doğrultusunda hareket etmesi gerekiyor. Sektörde rekabet avantajını belirleyecek unsur yalnızca üretim kapasitesi değil; dayanıklı, esnek ve ölçeklenebilir bir tedarik zinciri kurabilme yetkinliği olacak."

Rekor siparişler teslimatlara yansımıyor

Rapor bulgularına göre küresel havacılık ve savunma sektöründe sipariş defterleri tarihi seviyelere ulaşırken üretim aynı hızla artmıyor. ABD ve Avrupa programlarındaki üretim artış hedefleri, 2024 ile 2026 başı arasında belirlenen seviyelerin %20 ila %500 üzerinde seyrediyor. Mevcut sipariş birikimleri, şirketlerin yeni talepleri karşılamakta yetersiz kaldığını gösteriyor. Sonuç olarak, müttefik ülkeler tükenen mühimmat stoklarını yenileyemiyor, havayolları filo genişletme planlarında gecikmeler yaşıyor ve tedarikçiler sözleşme fırsatlarını daha hızlı hareket eden rakiplerine kaybediyor.

Sipariş defterleri tarihi zirvelere ulaşırken teslimatlar aynı hızda ilerlemiyor. Bu tabloda Boeing’in sipariş birikiminin 695 milyar dolar seviyesine yükseldiği görülüyor. Airbus, devam eden motor tedarik kısıtlarına rağmen A320 ailesi için aylık üretim artışlarını hedeflemeyi sürdürüyor. Savunma tarafında, Avrupa merkezli füze üreticisi MBDA’nın sipariş birikiminin neredeyse sekiz yıllık gelirine denk olduğu ortaya konuluyor. Öte yandan Lockheed Martin’in füze ve atış kontrol sistemleri bölümü, rekor seviyede teslimat yapmasına rağmen yalnızca bir yıl içinde sipariş birikimini yüzde 20 artırdı.

Bain & Company'ye göre siparişlerle üretim arasındaki fark artık geçici değil, yapısal bir sorun niteliği taşıyor. Geçmişte güçlü sipariş portföyü şirketlerin başarısının göstergesi olarak kabul edilirken, bugün aynı tablo sektörün artan talebi üretime dönüştürmekte zorlandığını ortaya koyuyor. Bu nedenle rekabet avantajı, en fazla sipariş alan şirketlerden üretim kapasitesini en hızlı ölçeklendirebilen şirketlere kayıyor.

Asıl darboğaz alt kademe tedarikçilerde

Araştırmaya göre sektörün karşı karşıya olduğu sorun, ana yüklenicilerin görebildiğinden çok daha derin. Ticari havacılık ve savunma programlarının aynı anda büyümesi nedeniyle birçok şirket aynı alt kademe tedarikçilere yöneliyor. Sonuç olarak tedarikçiler, tek bir müşterinin öngördüğünden çok daha yüksek toplam taleple karşı karşıya kalıyor.

Bu durum özellikle katı yakıtlı roket motorları gibi kritik bileşenlerde belirgin şekilde görülüyor. Örneğin L3Harris, ABD'de 10'dan fazla füze programına üretim sağlarken katı yakıtlı roket motoru kapasitesini altı katına çıkarıyor. Ancak her programın farklı teknik gereksinim ve sertifikasyon süreçlerine sahip olması, ölçek ekonomisinin beklenen ölçüde oluşmasını engelliyor.

Üretim artışı maliyetleri düşürmek yerine artırabiliyor

Bain & Company analizi, “üretim arttıkça birim maliyet düşer” yaklaşımının havacılık ve savunma sektöründe her zaman geçerli olmadığını ortaya koyuyor. Yeni üretim hatlarının devreye alınmasıyla birlikte ilave sermaye yatırımları gerekiyor, öğrenme eğrisi yeniden başlıyor ve işletme sermayesi ihtiyacı önemli ölçüde artıyor. Aynı zamanda mühendislik değişiklikleri, yoğun dokümantasyon süreçleri ve değişen teslimat takvimleri düşük üretim seviyelerinde yönetilebilir görünürken, yüksek hacimli üretimde ciddi verimsizliklere neden olabiliyor. Üstelik bu ölçeklenme maliyetleri çoğu zaman mevcut sözleşmelere yansıtılamadığı için tedarikçiler, teslimat performansı ile kârlılık arasında seçim yapmak zorunda kalabiliyor.

Belirsizlik yatırımları yavaşlatıyor

Raporda dikkat çekilen bir diğer unsur ise kapasite yatırımlarının uzun vadeli taahhüt gerektirmesine rağmen sektörün çoğu zaman bunu sağlayamaması. Savunma sanayisinde bütçe dönemlerinin kısa olması ve önceliklerin değişebilmesi nedeniyle açıklanan talep her zaman kesin siparişe dönüşmeyebiliyor. Ticari havacılıkta uçak üreticileri ile motor üreticileri, birbirlerine kapasite yatırımlarını destekleyecek büyüklükte hacim garantileri vermekte zorlanıyor. Bu nedenle tedarikçiler, büyük yatırımların finansal riskini tek başlarına üstlenmek durumunda kalıyor.

Bain & Company'den üretim kapasitesini artırmak için dört stratejik öneri

Bain & Company raporunda, üretim artışında başarılı olan şirketlerin ortak özelliğinin tedarikçi kapasitesini yalnızca satın alma fonksiyonu olarak değil, stratejik bir rekabet avantajı olarak görmeleri olduğu belirtiliyor.

Bain, raporunda sektör oyuncularına dört temel öneride bulunuyor:

• Mevcut operasyonlar içinde verimliliği artırarak kapasiteyi yükseltmek. Hurda oranlarının azaltılması, kalite iyileştirmeleri ve stok yapısının yeniden tasarlanması en hızlı sonuç veren uygulamalar arasında yer alıyor.
• Tedarikçiler için “tercih edilen müşteri” konumuna gelmek. Tedarikçiler üzerindeki gereksiz süreç yükünü azaltmak, sahada mühendislik ekipleriyle birlikte çalışmak ve kritik tedarikçilerle ortak yatırımlar yapmak kapasite artışını hızlandırıyor. GE Aerospace'in 2026 yılında tedarikçilerine 100 milyon doların üzerinde yatırım yapma kararı bu yaklaşımın önemli örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
• Uzun vadeli ve güvenilir talep taahhütleri sunmak. Yalnızca sözleşme sürelerini uzatmak yerine, yatırım kararlarını destekleyecek kesin hacim taahhütleri verilmesi tedarikçilerin kapasite yatırımlarını hızlandırıyor. MBDA'nın sipariş gelmeden stok üretimine başlaması ve bu kapsamda 1 milyar avroluk yatırım yapması sektör açısından dikkat çekici uygulamalar arasında yer alıyor.
• Dijital teknolojiler ve yapay zekâdan yararlanmak. Yapay zekâ destekli tahminleme sistemleri tedarik zincirindeki darboğazları haftalar öncesinden tespit edebilirken, dijital ikiz teknolojileri kapasite planlamasını optimize ediyor. Airbus'ın Skywise veri platformu sayesinde A350 teslimat sürelerini %33 azaltması dijital dönüşümün somut sonuçlarını ortaya koyuyor.

Önümüzdeki on yılın kazananlarını üretim yetkinliği belirleyecek

Bain & Company'ye göre havacılık ve savunma sektöründe yaşanan üretim açığı geçici bir kriz değil, sektörün geleceğini şekillendirecek yapısal bir dönüşüm. Önümüzdeki dönemde kazananlar, mühendislik kabiliyetlerini güçlü, esnek ve ölçeklenebilir tedarik zincirleriyle destekleyebilen kuruluşlar olacak. Analiz, üretim kapasitesini hızla artırabilen şirketlerin yalnızca mevcut siparişleri daha hızlı teslim etmekle kalmayacağını, aynı zamanda gelecekte oluşacak tüm talep döngülerinde rakiplerine karşı kalıcı rekabet avantajı elde edeceğini ortaya koyuyor.

Hava Kuvvetleri Komutanlığının temel eğitim ihtiyaçları için geliştirilen HÜRKUŞ-II, envantere girmeden önceki son test uçuşunu gerçekleştirdi.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran da uçuşlara katılarak milli uçakları kokpitten deneyimledi.

İlk HÜRKUŞ-II’ler kısa süre içinde teslim edilecek

Testin ardından HÜRKUŞ-II’nin kabul sürecinin tamamlandığını açıklayan Görgün, ilk uçakların kısa süre içerisinde Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edileceğini bildirdi.

Görgün, uçuşun ardından Orgeneral Dalkıran’a, “Testi geçti değil mi komutanım? Bugün kabulü tamamlamış olduk” derken Dalkıran, “Süper. Tamam” yanıtını verdi.

Orgeneral Dalkıran ise milli bir uçakla uçmanın kendisi açısından taşıdığı anlamı, “Türk Hava Kuvvetleri Komutanı olarak kendi ülkemizin ürettiği bir uçakla uçmaktan daha gurur verici bir şey olamaz” sözleriyle ifade etti.

HÜRJET’te MURAD AESA radarıyla bir ilk

Günün bir diğer önemli gelişmesi ise HÜRJET programında yaşandı.

Gerçekleştirilen test uçuşunda HÜRJET P2’ye entegre edilen ASELSAN üretimi MURAD AESA radarı, HÜRJET P1’i tespit ederek hedefe radar kilidi gerçekleştirdi.

Böylece HÜRJET üzerinde MURAD AESA radarı kullanılarak başka bir HÜRJET’e yönelik ilk tespit ve radar kilidi faaliyeti gerçekleştirilmiş oldu.

Görgün, test sırasında Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Dalkıran’ın AESA radarına sahip HÜRJET’te bulunduğunu, belirli bir mesafedeki diğer HÜRJET’e radar kilidi atıldığını belirterek bunun program açısından bir ilk olduğunu söyledi.

Eğitim zinciri HÜRKUŞ’tan HÜRJET’e uzanacak

HÜRKUŞ-II ve HÜRJET’in birlikte ulaştığı aşama, Türk Hava Kuvvetlerinin gelecekteki pilot eğitim sisteminin de ana hatlarını ortaya koyuyor.

Planlamaya göre Hava Kuvvetleri personeli temel uçuş eğitimini HÜRKUŞ-II ile alacak, ardından ileri jet eğitimini HÜRJET ile sürdürecek.

Böylece pilotların temel eğitimden ileri jet eğitimine kadar uzanan sürecinde Türkiye’de geliştirilen iki milli hava platformunun birbirini tamamlaması hedefleniyor.

HÜRKUŞ-II’nin kabul sürecinin tamamlanarak teslimat aşamasına gelmesi ve HÜRJET’in MURAD AESA radarıyla ilk tespit ve radar kilidini gerçekleştirmesi, Türkiye’nin hem milli eğitim uçağı filosu hem de yerli radar ve aviyonik kabiliyetleri açısından aynı gün kaydedilen iki önemli gelişme oldu.

Diyarbakır’da finalleri düzenlenecek yarışmalara toplam 571 bin 586 takım ve 1 milyon 326 bin 322 takım üyesi başvurdu. Değerlendirme aşamalarının ardından 677 takım ve 2 bin 925 yarışmacı finalist olmaya hak kazandı. Finaller, Türkiye’nin yanı sıra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kosova, Afganistan, Pakistan, Bangladeş, Azerbaycan, İtalya, İngiltere, Gürcistan, Amerika Birleşik Devletleri, Yunanistan ve Endonezya’dan yarışmacıları Diyarbakır’da buluşturacak. Böylece 13 farklı ülkeden finalist takımlar, geliştirdikleri teknoloji ve projelerle dereceye girmek için mücadele edecek.

Dicle Üniversitesinde Teknoloji Heyecanı

Diyarbakır’daki TEKNOFEST yarışmalarının ilk adresi Dicle Üniversitesi olacak. 16-18 Eylül 2026 tarihleri arasında üniversitede üç yarışmanın finalleri düzenlenecek.

İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması Ortaokul Seviyesi, SANKO yürütücülüğünde gerçekleştirilecek. Toplam 189 bin 701 takımın başvurduğu yarışmada 101 takım finalist olarak mücadele edecek. Gençler; astronomi ve uzay teknolojilerinden doğa bilimleri ve çevresel farkındalığa, sağlık ve iyi yaşam teknolojilerinden eğitim teknolojilerine kadar farklı alanlarda geliştirdikleri projeleri sergileyecek.

İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması Lise Seviyesi ise AFAD, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve İGA yürütücülüğünde düzenlenecek. 250 bin 637 takımın başvurduğu yarışmada Türkiye, Afganistan, Bangladeş, Kosova ve Pakistan’dan toplam 78 finalist takım yer alacak.

Dicle Üniversitesindeki bir diğer önemli mücadele Sağlıkta Yapay Zeka Yarışması olacak. T.C. Sağlık Bakanlığı ve TÜSEB yürütücülüğünde gerçekleştirilecek yarışmada 4 bin 127 başvuru arasından seçilen 63 takım finale çıkacak. Lise seviyesinde kardiyoloji, üniversite ve üzeri seviyede ise genetik alanlarında yapay zeka temelli yenilikçi çözümler yarışacak.

Mezopotamya Fuar Alanı 8 Yarışmaya Ev Sahipliği Yapacak

Diyarbakır’daki TEKNOFEST yarışmalarının bir diğer adresi de 18-20 Eylül tarihlerinde Mezopotamya Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi olacak. Burada teknoloji ve mühendisliğin farklı alanlarından toplam sekiz yarışmanın finalleri gerçekleştirilecek.

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yürütücülüğündeki Sanayide Robotik Uygulamalar Yarışması, TEI yürütücülüğündeki Jet Motor Tasarım Yarışması, TÜBİTAK yürütücülüğündeki İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması İlkokul Seviyesi ile Biyoteknoloji İnovasyon Yarışması Diyarbakır’da finalistlerini buluşturacak.

Ayrıca ASELSAN, TÜBİTAK ve CEZERİ yürütücülüğündeki Havacılıkta Yapay Zeka Yarışması, TÜBİTAK ve YONGATEK yürütücülüğündeki Çip Tasarım Yarışması, ASELSAN yürütücülüğündeki Elektronik Harp Yarışması ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yürütücülüğündeki TEKNOFEST Mesleki Yetenek Yarışması da Mezopotamya Fuar Alanında gerçekleştirilecek.

Özellikle Elektronik Harp Yarışması, 500 bin TL’lik birincilik, 400 bin TL’lik ikincilik ve 300 bin TL’lik üçüncülük ödülüyle dikkat çekiyor. Yarışmada derece ödüllerinin yanı sıra En İyi Takım Ruhu, En İyi Sistem Mimarisi, En İyi Yapay Zeka Teknoloji Uygulamaları ve En İyi Kullanıcı Arayüz Yazılımı gibi prestij ödülleri de verilecek.

TEKNOFEST Mesleki Yetenek Yarışmasında ise kaynakçılıktan marangozluğa, elektrik tesisatından PCB montajına, mekatronikten orta gerilim teknolojilerine ve akıllı fabrika sistemleri programlamaya kadar geniş bir yelpazede gençlerin mesleki becerileri yarışacak. Yarışmanın üniversite seviyesinde birinci olan takım 500 bin TL ödülün sahibi olacak.

571 Binden Fazla Takımın Başvurduğu Yarışmaların Finali Diyarbakır’da

Diyarbakır’da gerçekleştirilecek 11 yarışma, ilkokuldan üniversite ve üzeri seviyeye kadar farklı yaş ve eğitim gruplarından gençleri aynı teknoloji ekosisteminde buluşturacak. Yapay zeka, sağlık, biyoteknoloji, çip tasarımı, elektronik harp, jet motorları, robotik sistemler ve mesleki teknolojiler gibi stratejik alanlarda geliştirilen projeler Diyarbakır’da sergilenecek.

TEKNOFEST 2026 teknoloji yarışmaları genelinde ise 62 ana kategori ve 145 alt kategoride Türkiye’nin 81 ilinden ve 97 farklı ülkeden yoğun katılım sağlandı. Yarışmalara 730 binin üzerinde takım ve 1 milyon 600 binin üzerinde yarışmacı başvurdu. Yarışmacılara 100 milyon TL’nin üzerinde maddi destek sağlanırken, 75 milyon TL’nin üzerinde ödül veriliyor.

TEKNOFEST Güneydoğu, 30 Eylül-4 Ekim 2026 tarihleri arasında Şanlıurfa GAP Havalimanında gerçekleştirilecek.

Diyarbakır’da 16 Eylül’de başlayacak teknoloji yarışmaları ise TEKNOFEST Güneydoğu yolunda bölgenin gençlerini bilim, teknoloji, mühendislik ve inovasyon ekseninde bir araya getirerek büyük festival heyecanının önemli duraklarından biri olacak.

TEKNOFEST 2026 DİYARBAKIR YARIŞMA TAKVİMİ

16-18 Eylül 2026 - Dicle Üniversitesi

• İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması – Ortaokul Seviyesi
• İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması – Lise Seviyesi
• Sağlıkta Yapay Zeka Yarışması

18-20 Eylül 2026 - Mezopotamya Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi

• Sanayide Robotik Uygulamalar Yarışması
• Jet Motor Tasarım Yarışması
• İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması – İlkokul Seviyesi
• Havacılıkta Yapay Zeka Yarışması
• Biyoteknoloji İnovasyon Yarışması
• Çip Tasarım Yarışması
• Elektronik Harp Yarışması
• TEKNOFEST Mesleki Yetenek Yarışması

Verilere göre havalimanında ağustos ayında 86 bin 339 iç hat yolcusu ağırlandı. Dış hatları kullanan yolcu sayısı ise 28 bin 929 olarak gerçekleşti.

Böylece Konya Havalimanı’nın ağustos ayındaki toplam yolcu trafiği 115 bin 268’e ulaştı.

809 uçak iniş-kalkış yaptı

Ağustos ayında Konya Havalimanı’ndaki uçak trafiğinin 596’sını iç hat, 213’ünü dış hat uçuşları oluşturdu.

İç ve dış hatların toplamında havalimanında 809 uçak iniş-kalkışı gerçekleştirildi.

Yolcu dağılımına bakıldığında ise ağustos ayında Konya Havalimanı’nı kullanan her dört yolcudan yaklaşık üçünün iç hatlarda seyahat ettiği görüldü.

Yük trafiği 8 bin 673 ton

DHMİ’nin kesinleşmemiş verilerine göre ağustos ayında Konya Havalimanı’nda kargo, posta ve bagajdan oluşan toplam yük trafiği 8 bin 673 ton olarak gerçekleşti.

Açıklanan rakamlarla Konya Havalimanı, yaz döneminin yoğun aylarından biri olan ağustosu 115 bini aşan yolcu ve 800’ün üzerinde uçak hareketiyle tamamladı.

2025 yılının ilk 8 ayında Trabzon Havalimanı’nda 18 bin 481 uçak trafiği gerçekleşmişti.

2026’daki uçak hareketlerinin 12 bin 692’sini iç hat, 5 bin 961’ini ise dış hat uçuşları oluşturdu. Geçen yıl aynı dönemde bu rakamlar sırasıyla 12 bin 681 ve 5 bin 800 olarak kaydedilmişti.

Böylece iç hat uçak trafiği büyük ölçüde aynı seviyede kalırken, dış hat uçak trafiğinde yaklaşık yüzde 3 artış gerçekleşti.

Yolcu sayısı 2,7 milyonu aştı

Trabzon Havalimanı, yılın ilk 8 ayında toplam 2 milyon 701 bin 210 yolcu ağırladı.

2025’in aynı dönemindeki 2 milyon 700 bin 23 yolcuyla karşılaştırıldığında toplam trafikte yalnızca yaklaşık yüzde 0,04’lük artış yaşandı.

Toplam yolcuların 2 milyon 18 bin 814’ü iç hat, 682 bin 396’sı dış hat yolcularından oluştu.

Geçen yılın aynı döneminde iç hatlarda 2 milyon 14 bin 65, dış hatlarda ise 685 bin 958 yolcuya hizmet verilmişti.

Dış hatlarda uçuş arttı, yolcu azaldı

Verilerde dikkat çeken noktalardan biri dış hat uçak ve yolcu trafiğinin farklı yönde hareket etmesi oldu.

Dış hat uçak trafiği yüzde 3 artmasına rağmen dış hat yolcu sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 1 geriledi.

Bununla birlikte dış hat yolcu trafiğindeki düşüşün yıl içerisinde önemli ölçüde yavaşladığı görüldü. Haziran sonunda yıllık bazda yüzde 18 olan gerileme, temmuz sonunda yüzde 7’ye, ağustos sonunda ise yüzde 1 seviyesine indi.

Yük trafiğinde yüzde 3 gerileme

Trabzon Havalimanı’nda bagaj, kargo ve postadan oluşan toplam yük trafiği de düşüş gösterdi.

2025’in ilk 8 ayında 27 bin 681 ton olan yük trafiği, 2026’nın aynı döneminde 26 bin 839 tona geriledi. Böylece yıllık bazda yaklaşık yüzde 3 düşüş kaydedildi.

2026 yılı yük trafiğinin 16 bin 306 tonu iç hatlardan, 10 bin 533 tonu ise dış hatlardan gerçekleşti.

Kargoda düşüş yüzde 11’e ulaştı

Kargo trafiğindeki gerileme ise toplam yük trafiğine göre daha belirgin oldu.

Geçen yıl ağustos sonu itibarıyla 448 ton olan toplam kargo miktarı, bu yıl 400 tona düştü. Böylece kargo trafiğinde yüzde 11 azalma yaşandı.

Kargonun 393 tonu iç hatlarda, yalnızca 7 tonu dış hatlarda taşındı.

DHMİ verileri, Trabzon Havalimanı’nda 2026’nın ilk 8 ayında toplam yolcu trafiğinin yatay seyrettiğini, dış hatlarda ise uçuş sayısındaki artışa rağmen yolcu sayısının geçen yılın bir miktar altında kaldığını ortaya koydu.

Avrupa havacılığında bir tarafta artan yolcu talebi ve kapasite ihtiyacı, diğer tarafta ise iklim hedefleri bulunuyor. Çevre kuruluşu Transport & Environment tarafından yayımlanan “Overshoot: How expansion plans break European airports’ carbon limits” başlıklı çalışma, bu iki başlık arasındaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.

Araştırmada Avrupa'nın 10 ülkesinde bulunan 20 büyük havalimanının terminal, pist ve diğer kapasite artış planları ile bunların gelecekteki trafik ve emisyonlara olası etkileri ele alındı.

T&E, büyüme senaryolarını Paris Anlaşması hedefleriyle uyumlu olduğunu değerlendirdiği karbon bütçeleriyle karşılaştırdı.

T&E: 20 havalimanının tamamı sınırı aşacak

Kuruluşun hesaplamalarına göre incelenen 20 havalimanının tamamı, öngörülen büyüme senaryoları gerçekleşmesi halinde çalışmada kendileri için belirlenen karbon bütçelerini aşacak.

T&E, planlanan kapasite artışlarının mevcut havalimanı kapasiteleriyle bağlantılı emisyonların üzerine toplamda yaklaşık 225 milyon ton ek CO₂ oluşturabileceğini hesaplıyor.

Ancak söz konusu rakamların gerçekleşmiş emisyon verileri değil, T&E'nin kullandığı trafik büyümesi, karbon bütçesi ve iklim senaryolarına dayanan projeksiyonlar olduğunun altı çiziliyor.

Brüksel Havalimanı da listede

Araştırmada incelenen havalimanları arasında Brüksel Havalimanı da bulunuyor.

T&E'nin analizine göre Brüksel Havalimanı'nın öngörülen büyümesi de çalışmada kullanılan 1,7°C'lik küresel ısınma senaryosuna göre hesaplanan karbon bütçesiyle uyumsuzluk gösteriyor.

Çevre kuruluşu, havalimanlarındaki yeni terminal ve pist yatırımlarının yalnızca mevcut yolcu talebi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Bu tür altyapı yatırımlarının onlarca yıl boyunca daha fazla uçuş gerçekleştirilmesine imkân sağlayabileceğine dikkat çekiliyor.

Yeni nesil uçaklar ve SAF yeterli olacak mı?

Çalışmada yeni nesil ve daha düşük yakıt tüketimine sahip uçaklarla sürdürülebilir havacılık yakıtlarının (SAF) emisyonları azaltmadaki rolü de değerlendirildi.

T&E, bu teknolojilerin uçuş başına emisyonların azaltılmasına katkı sağlayabileceğini kabul etmekle birlikte, yolcu ve uçuş sayılarındaki sürekli büyümenin sağlanan kazanımları sınırlayabileceğini savunuyor.

Kuruluşa göre havacılık sektöründeki verimlilik artışı ile trafik büyümesinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Havalimanlarına özel “karbon bütçesi” önerisi

T&E, çözüm önerilerinden biri olarak havalimanına özgü karbon bütçelerinin oluşturulmasını gündeme getiriyor.

Öneriye göre yeni terminal, pist veya kapasite artışı projeleri değerlendirilirken yatırımların oluşturacağı ilave hava trafiğinin önceden belirlenmiş emisyon sınırları içinde kalıp kalamayacağı da dikkate alınmalı.

Böyle bir yaklaşımın benimsenmesi halinde havalimanı yatırımlarının değerlendirilmesinde yolcu kapasitesi, ekonomik katkı ve bağlantısallığın yanı sıra uzun vadeli emisyon etkileri de daha belirleyici hale gelebilir.

Büyüme ile iklim hedefleri arasındaki tartışma

Havalimanları ve hava yolu şirketleri kapasite yatırımlarının artan seyahat talebinin karşılanması, uluslararası bağlantıların korunması ve ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi açısından gerekli olduğunu savunuyor.

Çevre kuruluşları ise havacılık faaliyetlerindeki sürekli büyümenin Avrupa'nın uzun vadeli iklim hedefleriyle ne ölçüde bağdaşabileceğini sorguluyor.

T&E'nin araştırması Brüksel Havalimanı'nı özel olarak hedef almıyor; havalimanını Avrupa genelinde incelenen daha geniş bir kapasite artışı eğiliminin parçası olarak değerlendiriyor.

Rapordaki 225 milyon tonluk ek CO₂ tahmini ve karbon bütçesinin aşılacağı yönündeki sonuçlar, çevre alanında faaliyet gösteren bir savunuculuk kuruluşu olan Transport & Environment'ın metodolojisine ve senaryolarına dayanıyor; gerçekleşmiş emisyon miktarlarını ifade etmiyor.

Güney Amerika’yı düşük bütçeyle keşfetmek isteyen gezginler için Arjantin Patagonyası’nda dikkat çeken bir seçenek bulunuyor.

Nahuel Huapi Gölü kıyısında, And Dağları’nın eteklerinde yer alan San Carlos de Bariloche’de faaliyet gösteren bir hostel, Worldpackers’taki gönüllülük programı kapsamında gezginlere çalışmaları karşılığında konaklama imkânı sağlıyor.

Program kapsamında gönüllülerden haftada 25 saat hostelin günlük faaliyetlerine destek vermeleri bekleniyor. Görevler arasında mutfak işleri, temizlik, genel hostel işleri ve resepsiyonda misafirlere yardımcı olmak bulunuyor.

2-3 hafta konaklama imkânı

Worldpackers'taki güncel ilan, gönüllülerin genellikle 2 ila 3 hafta kaldığını gösteriyor. Katılımcılara konaklamanın yanı sıra her gün ücretsiz kahvaltı sunuluyor.

Programın sunduğu imkânlar bununla sınırlı değil. Gönüllüler yüksek hızlı internetten, çamaşırhaneden, donanımlı mutfaktan ve bisikletlerden yararlanabiliyor. Ayrıca bazı şehir turları, barlar ile yiyecek-içecek harcamalarında indirimler sağlanıyor.

İlan hem tek başına seyahat eden gönüllüleri hem de çiftleri ve ikili grupları kabul ediyor. Katılımcılardan orta seviyede İngilizce veya İspanyolca bilmeleri isteniyor.

Türk vatandaşlarına 90 güne kadar vize yok

Programı Türk gezginler açısından dikkat çekici hale getiren unsurlardan biri de Arjantin’in vize uygulaması.

T.C. Dışişleri Bakanlığının güncel bilgilerine göre umuma mahsus pasaport sahibi Türk vatandaşları Arjantin’e 90 güne kadar olan seyahatlerinde vizeden muaf. Hizmet, hususi ve diplomatik pasaport sahipleri de aynı şekilde 90 güne kadar vizesiz seyahat edebiliyor.

Dolayısıyla programa Türkiye’den katılacak bir gezgin açısından ayrıca turistik vize alma zorunluluğu bulunmuyor.

Uçak bileti ve diğer masraflar gezgine ait

“Ücretsiz tatil” ifadesinin ise bir sınırı var. Program klasik anlamda ücretsiz bir tatil değil; konaklama ve bazı hizmetlerin gönüllü çalışma karşılığında sağlandığı bir iş takası modeli.

Worldpackers ilanına göre uçak bileti, seyahat sigortası ve ülke içindeki ulaşım gibi giderler programa dahil değil. Bu nedenle Türkiye’den gidecekler açısından en önemli maliyet kalemlerinden birini uzun mesafeli ulaşım oluşturuyor.

Buna karşılık konaklamanın program kapsamında sağlanması, özellikle Patagonya’da birkaç hafta geçirmek isteyen gezginlerin seyahat bütçesindeki önemli giderlerden birini ortadan kaldırabiliyor.

Hint kaynakları, Pakistan gemisinin gerçekleştirdiği manevranın ardından iki savaş gemisinin çarpıştığını bildirdi. Olay sonucunda büyük çaplı hasar meydana gelmediği açıklandı.

Yeni Delhi’den Pakistan’a resmi protesto

Olayın ardından Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan’ın Yeni Delhi’deki maslahatgüzarını bakanlığa çağırdı.

Bakanlık, Pakistan deniz unsurlarının olay sırasındaki tutumunu “kabul edilemez ve profesyonellikten uzak” olarak nitelendirerek güçlü protestosunu diplomatik kanallardan iletti.

Hindistan ayrıca İslamabad’daki maslahatgüzarına da Pakistan Dışişleri Bakanlığı nezdinde benzer bir resmi protestoda bulunması talimatını verdi.

Hindistan: 1991 anlaşmasına aykırı

Yeni Delhi yönetimi, yaşanan olayın iki ülke arasında Nisan 1991’de imzalanan Askeri Tatbikatlar, Manevralar ve Asker Hareketlerinin Önceden Bildirilmesine İlişkin Anlaşma'nın 10. maddesine aykırı olduğunu savundu.

Söz konusu düzenleme, kazaların önlenmesi amacıyla uluslararası sularda faaliyet gösteren iki ülkeye ait savaş gemileri ve denizaltılarının birbirleriyle aralarında en az üç deniz mili mesafe bırakmasını öngörüyor.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan makamlarına benzer olayların tekrarlanmaması için askeri birliklerin gerekli özeni göstermesi ve iki ülke arasındaki mevcut anlaşmalara uyması gerektiğinin iletilmesini istedi.

Pakistan’dan henüz açıklama yok

Olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin şu ana kadar kamuoyuna yansıyan ayrıntılar büyük ölçüde Hindistan makamlarının açıklamalarına dayanıyor.

16 Eylül itibarıyla Pakistan tarafından olaya ilişkin ayrıntılı resmi bir açıklama kamuoyuna yansımadı. Bu nedenle çarpışmanın nedenine ve sorumluluğuna ilişkin Hindistan'ın değerlendirmeleri Pakistan tarafından henüz doğrulanmış değil.

İki ülkenin diplomatik ilişkileri, Keşmir merkezli gerilimlerin ardından 2019 yılında maslahatgüzarlık seviyesine düşürülmüştü. Son deniz olayı ise nükleer silaha sahip iki komşu ülke arasındaki askeri temaslarda mevcut güvenlik mekanizmalarının önemini yeniden gündeme taşıdı.

Açıklanan verilere göre havalimanında ağustos ayında 104 bin 901 iç hat, 1.727 dış hat yolcusu ağırlandı. Böylece aylık toplam yolcu trafiği 106 bin 628 olarak gerçekleşti.

Ağustos ayında 665 uçak trafiği

Erzurum Havalimanı’na ağustos boyunca iniş-kalkış yapan uçak sayısı iç hatlarda 648, dış hatlarda ise 17 oldu.

Böylece havalimanındaki toplam uçak trafiği 665 olarak kayıtlara geçti.

Aynı dönemde kargo, posta ve bagajdan oluşan toplam yük trafiği ise 964,658 ton olarak gerçekleşti.

8 ayda 844 bin 863 yolcu

DHMİ verilerine göre Erzurum Havalimanı, 2026 yılının ocak-ağustos döneminde toplam 844 bin 863 yolcuya hizmet verdi.

Yılın ilk sekiz ayında havalimanındaki uçak trafiği 5 bin 496 olurken, taşınan toplam yük miktarı 7 bin 309,880 tona ulaştı.

Böylece Erzurum Havalimanı’nın 2026 yılı ilk 8 aylık performansı 844 bin 863 yolcu, 5 bin 496 uçak trafiği ve 7 bin 309,880 ton yük olarak kayıtlara geçti.

16 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen son testte AKINCI, ROKETSAN’ın geliştirdiği SUNGUR Hava Savunma Füzesi ile havadaki hedefi başarıyla vurdu.

Çorlu’dan kalktı, Sinop açıklarında hedefi vurdu

Test kapsamında Tekirdağ’daki Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nden havalanan Bayraktar AKINCI, Karadeniz üzerindeki test bölgesine intikal etti.

Sinop açıklarında gerçekleştirilen atışta, havada uçan hedef İHA’ya AKINCI’dan SUNGUR mühimmatı ateşlendi. Füze, hedef İHA’yı tam isabetle vurdu.

Atış testinin başarıyla tamamlanmasının ardından AKINCI planlanan rota üzerinden yeniden Çorlu’ya döndü.

AKINCI’nın hava-hava mühimmatları çeşitleniyor

AKINCI daha önce de hava hedeflerine karşı farklı yerli mühimmatlarla testler gerçekleştirmişti.

TİHA, KEMANKEŞ 1 Yapay Zekâ Tabanlı Mini Seyir Füzesi ile hava-hava atışları gerçekleştirirken, ROKETSAN tarafından geliştirilen EREN Yüksek Hızlı Çok Amaçlı Dolanan Mühimmat ile de hedefini başarıyla vurmuştu.

SUNGUR’un da sisteme eklenmesiyle AKINCI’nın farklı sınıflardaki yerli mühimmatları hava hedeflerine karşı kullanma kabiliyeti genişledi.

Geniş mühimmat yelpazesi

AKINCI’nın geliştirme ve mühimmat entegrasyon çalışmaları kapsamında bugüne kadar MAM ailesinden TOLUN’a, TEBER ve LGK serilerinden İHA-230 ve İHA-300 süpersonik füzelere, ÇAKIR Seyir Füzesi’nden EREN’e kadar çok sayıda yerli mühimmatın entegrasyonu başarıyla gerçekleştirildi.

Farklı menzil, güdüm ve harp başlığı seçenekleri sunan bu mühimmat çeşitliliğiyle AKINCI’nın yakın mesafeden uzun menzile kadar farklı hedeflere karşı katmanlı operasyon ve taarruz kabiliyeti kazanması hedefleniyor.

Baykar’dan 2025’te 2,2 milyar dolarlık ihracat

Baykar’ın açıklamasına göre şirket, 2025 yılında 2,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirerek insansız hava araçları segmentindeki küresel ihracat liderliğini sürdürdü. Şirket son yıllardaki gelirlerinin yüzde 90’ını ihracattan elde ettiğini belirtiyor.

Baykar ayrıca bugüne kadar 39 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladığını; bunların 36’sının Bayraktar TB2, 16’sının ise Bayraktar AKINCI için yapılan anlaşmaları kapsadığını açıkladı.

#AKINCI ✈️🐳🚀

✅ SUNGUR Munition Air-to-Air Firing Test

🎯 Bull’s Eye#Baykar 🤝 @Roketsan#NationalTechnologyInitiative 🌍🇹🇷 pic.twitter.com/HC7LogExav

— BAYKAR (@BaykarTech) September 16, 2026

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı Talimatı (SHT-SAF) kapsamında belirlenen hedeflere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Uraloğlu, düzenlemeyle Türkiye'nin havacılık sektöründeki düşük karbonlu dönüşüm sürecinde önemli bir adım attığını belirterek, SAF kullanımının yaygınlaştırılmasıyla sektörün çevresel etkilerinin azaltılmasının amaçlandığını ifade etti.

2026’da yüzde 0,5, 2030’da yüzde 5 hedefi

SAF kullanımına yönelik yıllık emisyon azaltım hedeflerini açıklayan Uraloğlu, 2026 yılı için litre başına düşen asgari karbondioksit emisyon miktarının 13 gram olarak belirlendiğini söyledi.

Uraloğlu, hedeflere ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“2026 yılı için litre başına düşen asgari karbondioksit emisyon miktarını 13 gram olarak belirledik. Böylece litre başına emisyonlarda yüzde 0,5 azaltım hedefliyoruz. 2030 yılı hedefimiz sürdürülebilir havacılık yakıtı ile karbondioksit emisyonunu yüzde 5 azaltmaktır.”

SAF'ın en önemli avantajlarından birinin mevcut uçak motorlarında büyük bir teknolojik değişiklik gerektirmeden kullanılabilmesi olduğunu belirten Uraloğlu, böylece filoların tamamen yenilenmesi beklenmeden emisyonların azaltılmasına katkı sağlanabileceğine dikkat çekti.

Elektrikli uçakların önündeki 2 bin 500 tonluk engel

Uraloğlu, elektrikli ulaşımın farklı ulaşım türlerinde hızla yaygınlaşmasına rağmen mevcut batarya teknolojisinin özellikle uzun menzilli ticari havacılık açısından yeterli olmadığını belirtti.

Bakan Uraloğlu'nun verdiği örneğe göre, bugünkü teknolojiyle uzun menzilli bir uçuşta 50 ton yakıt tüketen bir uçağın aynı yolculuğu bataryayla gerçekleştirebilmesi için yaklaşık 2 bin 500 ton batarya taşıması gerekiyor.

Bataryaların ağırlığı ve enerji yoğunluğu nedeniyle sıvı yakıtların uzun menzilli havacılıkta önemini koruduğuna işaret eden Uraloğlu, bu nedenle SAF'ın sektörün karbon ayak izini azaltabilecek önemli araçlardan biri olarak öne çıktığını kaydetti.

Türkiye SAF üretim merkezi olmayı hedefliyor

Türkiye'de SAF üretimine yönelik yatırımların da kamu ve özel sektör iş birliğiyle hızlandığını belirten Uraloğlu, üretimden pilot tesislere, fizibilite çalışmalarından planlama aşamasındaki projelere kadar farklı çalışmaların sürdürüldüğünü açıkladı.

Bu projelerin hayata geçirilmesiyle Türkiye'nin sürdürülebilir havacılık yakıtında bölgesel bir üretim ve teknoloji merkezine dönüşmesi hedefleniyor.

Yalnızca karbon emisyonuna bakılmayacak

SAF üretiminde yalnızca yakıtın teknik standartlara uygunluğunun yeterli olmayacağını vurgulayan Uraloğlu, üretim süreçlerinde uluslararası sürdürülebilirlik kriterlerinin de dikkate alınacağını belirtti.

Sera gazı emisyonlarının azaltılmasının yanı sıra su kaynaklarının korunması ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi gibi kriterlerin de üretim modelinin bir parçası olacağını kaydeden Uraloğlu, şöyle konuştu:

“Sürdürülebilir havacılık yakıtlarının yalnızca teknik standartları karşılaması yeterli değil. Üretim süreçlerinde uluslararası sürdürülebilirlik kriterleri esas alınıyor.”

Yeni düzenleme ve açıklanan hedeflerle birlikte Türkiye, bir taraftan havacılık sektöründeki büyümeyi sürdürürken diğer taraftan SAF üretimi ve kullanımını artırarak uçuşların karbon yoğunluğunu azaltmayı hedefliyor.