Yeni proje kapsamında Airbus, hibrit-elektrikli tahrik sistemlerinin geleceğin ticari uçaklarına güvenli, verimli ve ölçeklenebilir şekilde entegre edilmesini sağlayacak teknolojiler üzerinde çalışacak.

Hedef: Daha düşük emisyon ve daha verimli uçuş

LEIA Projesi, hibrit-elektrikli mimarilerin uçak sistemlerine entegrasyonunu hızlandırmayı ve gelecekte geliştirilecek yeni nesil hava araçlarının karbon emisyonlarını azaltmayı amaçlıyor.

Çalışmalar kapsamında;

• Hibrit-elektrikli güç sistemlerinin entegrasyonu,
• Enerji yönetim teknolojileri,
• Elektrik dağıtım mimarileri,
• Güç elektroniği çözümleri,
• Uçuş güvenliği ve sistem performansı

gibi kritik alanlarda yeni teknolojiler geliştirilecek.

Geleceğin uçakları için altyapı hazırlanıyor

Airbus, hibrit-elektrikli teknolojilerin tek başına yeni bir motor geliştirmekten çok daha kapsamlı bir dönüşüm gerektirdiğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle LEIA Projesi, elektrikli tahrik sistemleri ile geleneksel uçak sistemlerinin birlikte çalışabileceği yeni entegrasyon mimarilerinin oluşturulmasına odaklanacak.

Projeden elde edilecek verilerin, Airbus'ın gelecekte geliştireceği düşük emisyonlu ticari uçak programlarına önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Sürdürülebilir havacılık vizyonunun önemli parçası

LEIA Projesi, Airbus'ın havacılık sektöründe karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik uzun vadeli stratejisinin önemli bileşenlerinden biri olarak görülüyor.

Şirket, hibrit-elektrikli tahrik teknolojileri, hidrojen yakıtlı uçak konseptleri ve yeni nesil aerodinamik çözümler üzerinde yürüttüğü çalışmalarla, geleceğin daha çevreci hava ulaşım sistemlerini geliştirmeyi hedefliyor.

Airbus, LEIA Projesi ile hibrit-elektrikli uçuş teknolojilerinin olgunlaşmasını hızlandırarak, havacılık sektörünün sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sunmayı amaçlıyor.

AKOM'un açıklamasına göre, Balkanlar üzerinden gelen serin ve yağışlı hava sistemi etkisini artırarak kent genelinde yer yer kuvvetli yağışlara neden olacak. Yetkililer, olumsuz hava koşullarına karşı vatandaşların tedbirli olmalarını istedi.

Yer yer kuvvetli sağanak bekleniyor

AKOM tarafından yapılan değerlendirmede, yağışların gün boyunca aralıklarla etkili olacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Bölgemizde beklenen yağışların aralıklarla yerel gök gürültülü sağanak şeklinde yağması, cumartesi sabah saatleri itibarıyla il genelinde yer yer kuvvetli gök gürültülü sağanak şeklinde etkili olması tahmin ediliyor."

Özellikle sabah saatlerinden itibaren yağışların kısa süreli ancak kuvvetli olabileceği belirtilirken, ani su baskınları, ulaşımda aksamalar ve yıldırım riskine karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulandı.

Poyraz da etkisini gösterecek

Yağışla birlikte kuzeydoğudan esecek poyrazın da zaman zaman kuvvetini artırması bekleniyor.

AKOM, rüzgârın saatte 10 ila 40 kilometre hızla eseceğini bildirirken, açık alanlarda ve deniz ulaşımında yaşanabilecek olumsuzluklara karşı tedbir alınmasını tavsiye etti.

Sıcaklıklar yeniden mevsim normallerine dönecek

Açıklamada, hafta sonuyla birlikte etkili olacak serin hava dalgasının ardından hava sıcaklıklarının pazartesi gününden itibaren yeniden mevsim normalleri seviyesine yükseleceği ifade edildi.

MGM de serin ve yağışlı sistemi işaret etti

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) de yayımladığı tahminlerde, Balkanlar üzerinden gelen serin ve yağışlı hava sisteminin yalnızca İstanbul'da değil, yurdun büyük bölümünde etkili olacağını bildirdi.

Söz konusu hava sistemi, önceki gün İstanbul'da etkili olan kuvvetli rüzgâr ve fırtınanın ardından hafta sonu boyunca gök gürültülü sağanak yağışlarla etkisini sürdürecek.

Yetkililer, vatandaşların güncel meteorolojik uyarıları takip etmeleri, özellikle kuvvetli yağış anlarında ulaşım ve açık alanlarda dikkatli olmaları gerektiğini hatırlattı.

Axios'un ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD Hava Kuvvetleri, İran'da Devrim Muhafızları Ordusu'na (IRGC) ait hedefleri vurmak amacıyla yeniden B-1B Lancer bombardıman uçaklarını kullanmaya başladı.

İngiltere'den havalandıkları öne sürüldü

Haberde, söz konusu bombardıman uçaklarının İngiltere'deki bir hava üssünden kalkış yaptığı belirtildi.

Ayrıca açık kaynak uçuş takip platformlarında yapılan gözlemlerde, B-1B uçaklarının İran üzerinde faaliyet gösterdiğinin görüldüğü iddia edildi.

Daha önce de kullanılmıştı

ABD yönetimi, 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırılarda B-1B bombardıman uçaklarının kullanıldığını resmi olarak açıklamıştı.

Ancak yaklaşık 12 gün önce yeniden başlayan operasyonlarda bu platformların kullanıldığına ilişkin şimdiye kadar herhangi bir resmi bilgi paylaşılmamıştı.

Resmi doğrulama bulunmuyor

Axios'un haberinde yer alan iddialar ABD'li yetkililere dayandırılırken, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından B-1B uçaklarının son operasyonlarda görev aldığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

İddianın doğrulanması halinde, ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarda yeniden uzun menzilli ağır bombardıman kapasitesini aktif şekilde kullandığı değerlendirmesi yapılabilecek.

ASELSAN'a göre değişen güvenlik ortamı, yalnızca klasik denizaltı tehditlerine değil, kritik deniz altı altyapılarının korunmasına ve hibrit tehditlere karşı da yeni nesil çözümleri zorunlu hale getiriyor.

Su altı artık stratejik rekabetin yeni cephesi

ASELSAN değerlendirmesinde, 21. yüzyılda deniz harekât ortamının büyük bir dönüşüm geçirdiğine dikkat çekildi.

Enerji nakil hatları, deniz altı haberleşme kabloları, limanlar ve kritik altyapıların korunmasının artık ulusal güvenliğin temel unsurlarından biri haline geldiği belirtilirken, modern su altı tehditlerinin klasik yöntemlerle tespit edilmesinin giderek zorlaştığı ifade edildi.

Bu nedenle;

• Yapay zekâ destekli karar verme,
• Sürü halinde görev yapabilen otonom araçlar,
• Sürekli keşif ve gözetleme,
• Ağ merkezli harekât kabiliyeti

gibi teknolojilerin geleceğin deniz harp doktrinini şekillendireceği vurgulandı.

İnsanlı ve insansız sistemler birlikte görev yapacak

ASELSAN'ın vizyonunda önemli yer tutan İnsanlı-İnsansız Sistem Müşterekliği (MUM-T) konseptiyle, otonom su altı araçlarının insanlı denizaltılar için "görünmez kanat adamı (Loyal Wingman)" görevi üstlenmesi hedefleniyor.

Bu yaklaşım sayesinde yüksek değerli insanlı platformların riskli bölgelerden uzak tutulması, ileri keşif ve tehdit tespit görevlerinin ise tamamen otonom sistemler tarafından yürütülmesi planlanıyor.

Yeni nesil su altı tehditlerine karşı yapay zekâ

ASELSAN, günümüzde deniz tabanında uzun süre bekleyebilen akıllı mühimmatlar, otonom su altı araçları ve hibrit tehditlerin klasik savunma anlayışını değiştirdiğine dikkat çekiyor.

Şirket, GPS ve radyo haberleşmesinin çalışmadığı zorlu su altı ortamında görev yapabilecek tam otonom sistemlerin;

• Akustik verileri analiz edebildiğini,
• Dost-düşman ayrımı yapabildiğini,
• Haberleşme kesilse dahi görevini sürdürebildiğini,
• Yapay zekâ sayesinde bağımsız karar verebildiğini

belirtiyor.

DERİNGÖZ: Derinlerin yeni gözcüsü

ASELSAN'ın geliştirdiği DERİNGÖZ Otonom Su Altı Aracı, modüler yapısı sayesinde farklı görev profillerine uyarlanabiliyor.

DERİNGÖZ;

• Keşif ve gözetleme,
• Mayın tespiti ve sınıflandırması,
• Kritik su altı altyapılarının korunması,
• Deniz altı enerji nakil hatlarının izlenmesi,
• Haberleşme kablolarının güvenliğinin sağlanması

gibi görevleri yerine getirebiliyor.

Sistem ayrıca kablosuz ve akustik haberleşme kabiliyetleriyle uzun süre bağımsız operasyon gerçekleştirebiliyor.

KILIÇ: Türkiye'nin ilk kamikaze otonom su altı aracı

ASELSAN'ın geliştirdiği KILIÇ Kamikaze Otonom Su Altı Aracı (OSA) ise Türkiye'nin su altındaki taarruz kabiliyetine yeni bir boyut kazandırmayı hedefliyor.

SAHA 2026 Fuarı'nda tanıtılan sistem;

• Düşük maliyetli,
• Hızlı üretilebilir,
• Yapay zekâ destekli,
• Sürü halinde görev yapabilen

bir asimetrik taarruz platformu olarak öne çıkıyor.

Farklı menziller için geliştirilen KILIÇ ailesi, yapay zekâ tabanlı görsel konum belirleme ve hedef tespit sistemleri sayesinde haberleşme kesildiğinde dahi görevini sürdürebiliyor ve su altı ile su üstü hedeflerine taarruz gerçekleştirebiliyor.

Sürü konseptiyle yeni nesil deniz harbi

ASELSAN, gelecekte deniz savaşlarının büyük ve maliyetli platformlardan ziyade çok sayıda düşük maliyetli otonom sistemin koordineli şekilde görev yaptığı bir yapıya evrileceğini öngörüyor.

Bu kapsamda geliştirilen "sürü harekâtı" konseptiyle çok sayıda kamikaze otonom su altı aracının aynı anda düşman gemileri veya kritik üsleri hedef alabileceği belirtiliyor.

Ağ merkezli "Mavi Vatan" vizyonu

Şirketin gelecek vizyonunda su altı, su üstü ve hava platformlarının tek bir ağ içerisinde birlikte çalışması hedefleniyor.

Bu mimaride;

• İnsansız hava araçları (İHA),
• İnsansız deniz araçları (İDA),
• Haberleşme uyduları,
• DERİNGÖZ gibi keşif platformlarından elde edilen veriler,

tek merkezde birleştirilerek hedef bilgileri anlık olarak KILIÇ gibi taarruz sistemlerine aktarılabilecek.

ASELSAN, DERİNGÖZ ve KILIÇ ürün aileleriyle Türkiye'nin İHA ve SİHA alanında elde ettiği operasyonel ve teknolojik başarının su altına da taşınmasını hedeflediğini belirtiyor.

Yapay zekâ, tam otonomi ve ağ merkezli harekât yaklaşımını bir araya getiren bu yeni nesil sistemlerin, Mavi Vatan'da kalıcı su altı üstünlüğünün sağlanmasında stratejik rol oynaması öngörülüyor.

Uyarı, Bulgaristan hükümetinin ülkenin güneydoğusundaki Bezmer Hava Üssü'ne sekiz adede kadar ABD hava yakıt ikmal uçağının geçici olarak konuşlandırılmasını öngören planının ardından geldi.

İran: "Saldırılara destek vermek ortak olmak anlamına gelir"

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, yaptığı açıklamada Bulgaristan'ın ABD'nin İran'a yönelik askeri faaliyetlerine destek vermemesi gerektiğini belirtti.

Bekayi, Bulgaristan topraklarının ABD operasyonları için kullanılmasının, Sofya yönetimini İran'ın "saldırganlık ve savaş suçları" olarak nitelendirdiği eylemlere ortak edeceğini ileri sürdü.

Sofya ve Washington: "Konuşlandırma savunma amaçlı"

İran'ın açıklamalarının ardından hem Bulgaristan hükümeti hem de ABD tarafı iddialara yanıt verdi.

Bulgaristan ve Washington, söz konusu hava yakıt ikmal uçaklarının konuşlandırılmasının Orta Doğu'daki askeri operasyonlarla bağlantılı olmadığını, tamamen NATO'nun bölgesel savunma kapasitesini desteklemeye yönelik bir uygulama olduğunu açıkladı.

EUCOM: "Her türlü tehdide karşı hazırlıklıyız"

ABD Avrupa Komutanlığı (EUCOM) da konuya ilişkin yaptığı açıklamada, NATO'nun doğu kanadındaki savunma faaliyetlerinin sürdüğünü belirtti.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"ABD, Bulgaristan da dahil olmak üzere NATO'nun doğu kanadında bölgesel savunma kapasitesini sürdürüyor ve Bulgaristan hükümeti ile bölgedeki müttefik ve ortaklarıyla yakın iş birliği içinde çalışıyor."

Komutanlık ayrıca,

"Her türlü potansiyel tehdide karşı teyakkuz halindeyiz ve hazırlıklıyız."

ifadelerini kullandı.

Uçaklar Sofya'dan Bezmer'e taşınacak

ABD'ye ait hava yakıt ikmal uçakları daha önce Sofya Havalimanı'nda konuşlandırılmıştı. Ancak sivil havalimanındaki faaliyetlerin etkilenmemesi amacıyla uçakların haziran ayı sonunda buradan ayrılması istenmişti.

Washington'ın talebini yinelemesi üzerine Bulgaristan hükümeti, uçakların Bezmer Hava Üssü'ne taşınmasını önerdi.

Hava yakıt ikmal uçakları, savaş uçakları ve diğer askeri hava araçlarının uçuş sırasında yakıt ikmali yapmasına olanak sağlayarak görev sürelerini ve operasyon menzillerini önemli ölçüde artırıyor.

Bulgaristan: "Topraklarımız Orta Doğu operasyonları için kullanılmayacak"

Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı ise İran'ın iddialarını kesin bir dille reddetti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada,

"Bulgaristan topraklarından Orta Doğu'da herhangi bir askeri operasyon yürütülmesi söz konusu değildir."

ifadelerine yer verildi.

Sofya yönetimi ayrıca, İran'a karşı herhangi bir düşmanca tutum içinde olmadığını belirterek hem Tahran'a hem de Washington'a, askeri operasyonları durdurmaları ve kalıcı ateşkesi sağlayacak diplomatik müzakerelere yeniden dönmeleri çağrısında bulundu.

Böylece İran'ın Bulgaristan'a yönelik açıklamaları, Orta Doğu'da devam eden gerilimin NATO'nun doğu kanadı ülkelerine yönelik diplomatik yansımalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Taraflar arasında imzalanan anlaşma, Embraer'in Birleşik Krallık ile onlarca yıla dayanan iş birliğini daha ileri taşıyarak araştırma ve geliştirme (Ar-Ge), inovasyon, havacılık kabiliyetleri ve tedarik zinciri geliştirme alanlarında yeni projelerin hayata geçirilmesini amaçlıyor.

45 yılı aşkın iş birliği yeni döneme taşınıyor

Embraer, 45 yılı aşkın süredir Birleşik Krallık'ta ticari ve askeri uçak tedariki gerçekleştirirken, Ar-Ge projeleri yürütüyor ve İngiliz tedarikçilerle iş birliği yapıyor.

Şirketin İngiltere merkezli tedarikçilerinden sağlanan ileri teknolojiler, Embraer'in dünya genelindeki ürün ve hizmetlerinin rekabet gücüne katkı sağlıyor.

İnovasyon ve mühendislik alanlarında yeni fırsatlar

Yeni mutabakat, Embraer ile Birleşik Krallık kamu kurumları ve sektör paydaşları arasında düzenli iş birliği mekanizması oluşturacak.

Anlaşma kapsamında;

• Yeni Ar-Ge projeleri,
• Mühendislik iş birlikleri,
• Tedarik zinciri geliştirme,
• İnovasyon odaklı ortaklıklar,
• Ekonomik katma değer oluşturacak yeni girişimler

değerlendirilecek.

Bu iş birliği aynı zamanda Embraer'in daha önce UK Export Finance (UKEF) ile yürüttüğü başarılı çalışmaların da devamı niteliğini taşıyor. UKEF desteği sayesinde Embraer'in Birleşik Krallık'taki tedarikçi ağı genişlerken, İngiliz şirketleriyle iş hacmi de önemli ölçüde arttı.

Francisco Gomes Neto: "Birleşik Krallık stratejik ortağımız"

Embraer Başkanı ve CEO'su Francisco Gomes Neto, anlaşmanın şirket açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Birleşik Krallık, Embraer için stratejik bir ortaktır. İnovasyon, teknoloji ve endüstriyel gelişim alanlarında iş birliğimizi daha da derinleştirmek için önemli fırsatlar görüyoruz. Havacılığı ekonomik büyüme, teknolojik ilerleme ve küresel bağlantının itici gücü olarak gören ortak bir vizyonu paylaşıyoruz."

Neto, UKEF ile yürütülen başarılı çalışmalar üzerine inşa edilen bu mutabakatın, küresel havacılık sektöründe sürdürülebilir büyümeyi destekleyeceğini ifade etti.

İngiltere: "Havacılık sektörüne güçlü güven mesajı"

Birleşik Krallık İş, İnovasyon, Bilim ve Ticaret Bakanı Jonathan Reynolds ise anlaşmanın ülkenin havacılık sanayisine duyulan güvenin önemli bir göstergesi olduğunu belirtti.

Reynolds, iş birliğinin yüksek nitelikli istihdam oluşturacağını ve ülke genelinde ekonomik büyümeye katkı sağlayacağını vurgulayarak şunları söyledi:

"Bu anlaşma, dünyanın önde gelen havacılık sektörlerinden biri olan Birleşik Krallık'a duyulan güçlü güvenin göstergesidir. İnovasyon, mühendislik ve tedarik zincirlerinde iş birliğini güçlendirerek yeni fırsatlar yaratacak, yüksek vasıflı istihdamı destekleyecek ve ülke genelinde büyümeyi hızlandıracaktır."

Aerospace Technology Institute'dan destek

Birleşik Krallık'ın havacılık teknolojileri alanındaki önemli kuruluşlarından Aerospace Technology Institute (ATI) de mutabakatı memnuniyetle karşıladı.

ATI Üst Yöneticisi (CEO) Gary Elliott, anlaşmanın inovasyonu hızlandıracağını, tedarik zincirlerini güçlendireceğini ve havacılık sektörünün küresel rekabet gücünü artıracağını belirtti.

İmzalanan mutabakatla birlikte Embraer ve Birleşik Krallık, geleceğin havacılık teknolojilerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesi amacıyla uzun vadeli stratejik iş birliğini yeni bir seviyeye taşımayı hedefliyor.

İran tarafından yapılan açıklamada, saldırılarda ABD'ye ait askeri altyapının hedef alındığı ve önemli ölçüde hasar verildiği iddia edilirken, söz konusu açıklamalar ABD makamları tarafından henüz doğrulanmadı.

İran: MQ-9 İHA'lar ve F-15 bakım hangarı vuruldu

IRGC tarafından yayımlanan açıklamada, operasyonun ABD'nin bölgedeki askeri varlığına yönelik misillemenin ilk aşaması olduğu belirtilerek şu iddialara yer verildi:

• Bir F-15 savaş uçağı bakım hangarının vurulduğu,
• İnsansız hava aracı üretim hangarının tamamen imha edildiği,
• Sekiz MQ-9 Reaper insansız hava aracının yerde imha edildiği,
• İki MQ-9'un ağır hasar aldığı,
• ABD'ye ait iki askeri helikopterin de zarar gördüğü.

İran, operasyonun ABD'nin bölgedeki hava gücüne ciddi darbe vurduğunu öne sürdü.

Can kaybı iddiası

Devrim Muhafızları, saldırılarda ABD askerlerinin konuşlandığı bir askeri tesisin de hedef alındığını belirterek, ABD personeli arasında ölü ve yaralılar bulunduğunu iddia etti.

Ancak ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), CENTCOM veya Ürdün makamlarından bu iddiaları doğrulayan herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.

Gerilim ateşkesin sona ermesinin ardından yeniden yükseldi

Bölgede tansiyon, ABD Başkanı Donald Trump'ın 8 Temmuz'da İran ile sağlanan ateşkesin artık geçerli olmadığını açıklamasının ardından yeniden yükseldi.

Bu gelişmenin ardından ABD ordusu İran'a yönelik çeşitli hava saldırıları düzenlerken, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) söz konusu operasyonların İran'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki faaliyetlerine karşı gerçekleştirildiğini savundu.

İran ise Washington'u ateşkesi ihlal etmekle suçlayarak, Orta Doğu'daki ABD askeri üslerine yönelik misilleme saldırıları düzenlediğini açıkladı.

Bağımsız doğrulama bulunmuyor

İran'ın Ürdün'deki ABD üslerine yönelik saldırısına ilişkin açıkladığı hasar ve can kaybı iddiaları şu ana kadar bağımsız kaynaklar veya ABD tarafından doğrulanmadı.

Bölgedeki gelişmeler yakından takip edilirken, İran ile ABD arasında son haftalarda yeniden tırmanan askeri gerilimin Orta Doğu'da daha geniş çaplı güvenlik riskleri doğurabileceği değerlendiriliyor.

Yaz tatili döneminin etkisiyle kent genelindeki konaklama tesislerinde hareketlilik artarken, birçok otelde doluluk oranları yüzde 90 ila 100 seviyelerine ulaştı. Sektör temsilcileri, mevcut rezervasyonların geçen yılki güçlü sezonla benzer bir seyir izlediğini belirtiyor.

Rusya, Almanya ve İngiltere ilk sıralarda

Antalya'ya en fazla turist gönderen ülkeler arasında Rusya, Almanya ve İngiltere ilk sıralardaki yerini koruyor. Bu üç pazar, kentin yabancı ziyaretçi trafiğinin önemli bölümünü oluştururken, Avrupa ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinden gelen talep de güçlü şekilde devam ediyor.

Ukrayna pazarında dikkat çeken artış

2026 sezonunun öne çıkan gelişmelerinden biri ise Ukrayna pazarındaki yükseliş oldu. Geçen yıla kıyasla Ukrayna'dan gelen ziyaretçi sayısında artış yaşanırken, sektör temsilcileri bu pazarın sezon sonuna kadar büyümesini sürdürmesini bekliyor.

Sezonun güçlü geçmesi bekleniyor

Dünyanın dört bir yanından milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan Antalya'da; deniz, kum ve güneş turizminin yanı sıra kültür, spor, golf ve sağlık turizmi de kentin cazibesini artırıyor.

Turizm sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, yüksek doluluk oranları ve devam eden rezervasyon akışı sayesinde sezonun geri kalanında da hareketliliğin sürmesini öngörüyor. 2026 yılının, Antalya turizmi açısından güçlü performans sergilenen yıllardan biri olması bekleniyor.

Kazada ilk belirlemelere göre helikopterde bulunan iki personel yaralı olarak kurtarıldı. Ancak hastaneye kaldırılan Pilot Emekli Albay Yasaözden Bakkal, yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti.

Valilikten ilk açıklama

Ankara Valiliği, kazanın saat 10.02'de meydana geldiğini açıkladı.

Valilik açıklamasında, TUSAŞ tesislerinden havalanan R-44 tipi eğitim helikopterinin Temelli Mahallesi sınırları içerisinde düştüğü belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"İlk belirlemelere göre helikopterde bulunan iki personel kazadan yaralı olarak kurtarılmıştır. Olay yerindeki ilk müdahalelerinden sonra bir yaralı ambulansla, diğer yaralı ise ambulans helikopterle hastaneye sevk edilmiştir."

Açıklamada ayrıca, İl Jandarma Komutanlığı ekiplerinin bölgede güvenlik önlemleri aldığı ve kazanın nedeninin belirlenmesine yönelik inceleme çalışmalarının ilgili kurumlar tarafından sürdürüldüğü bildirildi.

Acı haberi Adalet Bakanı Akın Gürlek duyurdu

Kazada hayatını kaybeden Pilot Emekli Albay Yasaözden Bakkal'ın vefatını, Adalet Bakanı Akın Gürlek sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu.

Gürlek paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Ankara'nın Sincan ilçesinde eğitim uçuşu sırasında kaza kırıma uğrayan TUSAŞ'a ait helikopterde bulunan Pilot Emekli Albay Yasaözden Bakkal'ın hayatını kaybettiğini derin bir üzüntüyle öğrendim. Merhuma Yüce Allah'tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve TUSAŞ camiasına başsağlığı diliyorum."

Bakan Gürlek ayrıca kazada yaralanan Hava Kuvvetleri personeli Binbaşı Bilgehan Kurtoğlu'na acil şifalar diledi.

Adli soruşturma başlatıldı

Adalet Bakanı Gürlek, kazanın tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adli soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Soruşturma kapsamında bir Cumhuriyet Başsavcı Vekili koordinasyonunda iki Cumhuriyet savcısının görevlendirildiği belirtilirken, kazanın meydana geliş nedeninin teknik ve adli boyutlarıyla titizlikle incelendiği kaydedildi.

Teknik inceleme sürüyor

Kazanın ardından bölgeye jandarma, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edilirken, olay yeri güvenlik çemberine alındı.

Helikopterin düşüş nedeninin belirlenmesine yönelik teknik inceleme ve kaza araştırma çalışmaları ilgili kurumlar tarafından sürdürülüyor. Kazaya ilişkin resmi teknik raporun tamamlanmasının ardından olayın nedenine ilişkin ayrıntıların netlik kazanması bekleniyor.

Şirket, gelecek üç yıl boyunca farklı geometrilere sahip tam ölçekli kanat uzantılarını tasarlayacak, üretecek ve gerçek uçuş koşullarında test edecek. Çalışmalar kapsamında birkaç metre uzunluğundaki kanat uzantıları bir Airbus A321neo uçağına monte edilecek.

Uzun kanatların etkisi gerçek uçuşta ölçülecek

Testlerde kullanılacak uzantılar, katlanabilir bir kanadın uçuş sırasında tamamen açılmış konumunu temsil edecek.

Kanatlara yerleştirilecek kapsamlı ölçüm sistemleri sayesinde;

• Uçuş sırasındaki yapısal davranış,
• Uzun kanat açıklığının uçak kumandalarına etkisi,
• Aerodinamik performans,
• Farklı kanat geometrilerinin uçuş karakteristikleri

ayrıntılı şekilde değerlendirilecek.

Airbus, testlerden elde edilecek verilerin daha uzun kanatların yeni nesil uçaklara sağlayabileceği avantajların ortaya çıkarılması ve olası teknik risklerin azaltılması açısından kritik önem taşıdığını belirtti.

Önce dijital ortamda, ardından gökyüzünde

Şirket, kanat uzantılarının nihai tasarımını belirlemek amacıyla gelişmiş dijital modelleme yöntemleri ve rüzgâr tüneli testlerinden yararlanıyor.

Bu çalışmaların tamamlanmasının ardından kanat tasarımları gerçek uçuş ortamında denenecek. Kanat uzantılarının montajı Airbus’ın Birleşik Krallık’taki Wing Technology Development Centre tesisinde gerçekleştirilecek. Uçuş testleri ise Fransa’nın Toulouse kentinde yürütülecek.

Hedef daha hafif ve verimli kanatlar

Wing of Tomorrow programının temelinde, daha uzun, daha hafif ve daha ince kanatların geliştirilmesi bulunuyor.

Airbus, bu tasarım yaklaşımıyla aerodinamik verimliliği en üst seviyeye çıkarmayı ve yakıt tüketimini azaltmayı hedefliyor. Daha uzun kanatlar, kaldırma kuvvetinin daha verimli kullanılmasını sağlarken sürükleme kuvvetinin azaltılmasına da katkı sunabiliyor.

Ancak uzun kanat açıklığı, havalimanı altyapısı ve park alanları açısından yeni gereksinimler doğurabiliyor. Bu nedenle programda katlanabilir kanat ucu gibi çözümlerin de teknik potansiyeli değerlendiriliyor.

Üç tam ölçekli kanat göstericisi üretildi

Airbus, Wing of Tomorrow programı kapsamında bugüne kadar her biri 17 metre uzunluğunda üç adet yer test kanadı üretti.

Bu göstericiler aracılığıyla daha geniş kanat açıklığının sağlayabileceği avantajların yanı sıra, 100’den fazla üretim ve montaj teknolojisi değerlendirildi.

Yeni uçuş testi kampanyasıyla birlikte Airbus, laboratuvar ve yer testlerinde elde ettiği verileri gerçek uçuş koşullarına taşıyarak geleceğin tek koridorlu uçaklarının kanat teknolojilerine yönelik çalışmalarını bir üst aşamaya geçirecek.

Keşif, Air/Sea Heritage Foundation (ASHF) tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında 2 Haziran'da gerçekleştirildi. Araştırma ekibi, enkaza Atlas Okyanusu'nun yaklaşık 2 bin feet (610 metre) derinliğinde ulaştı.

Enkaz iki büyük parçaya ayrılmış halde bulundu

Araştırmalarda yüksek çözünürlüklü sonar sistemleri ile otonom su altı araçları kullanıldı.

İlk incelemelerde uçağın deniz tabanında iki büyük parçaya ayrıldığı tespit edilirken, gövdenin önemli bölümünün yıllara rağmen büyük ölçüde korunduğu belirlendi.

Yıllar süren araştırma iki günde sonuç verdi

Enkazın bulunmasına yönelik çalışmalara Discovery Channel'ın "Expedition Unknown" ekibi ile deniz teknolojileri şirketi Deep Sea Vision da destek verdi.

Yıllardır devam eden arama faaliyetleri, araştırma gemisinin bölgeye ulaşmasının ardından yalnızca iki gün içinde sonuç verdi. Araştırmacılar, ilk arama denemesinde enkazın yerini tespit etmeyi başardı.

Çalışmaların temelini ise ASHF Başkanı Russ Matthews'ın yıllar boyunca eski kaza raporlarını incelemesi oluşturdu.

Matthews'ın 2019 yılından bu yana San Juan açıklarında yürüttüğü araştırmalar sırasında, ABD Hava Kuvvetleri pilotları tarafından hazırlanan eski bir haritanın ortaya çıkarılması, ekibin doğru arama noktasını belirlemesinde kritik rol oynadı.

52 kişinin hayatını kaybettiği facia

Pan American Airways'e ait Clipper Endeavor, New York seferini gerçekleştirmek üzere havalandıktan kısa süre sonra motor arızası yaşadı.

Pilot, uçağı denize başarılı şekilde indirmeyi başardı ve ilk anda kazada hayatını kaybeden olmadı.

Ancak o dönemde denize iniş sonrasında yolcu tahliyesine yönelik yeterli prosedür ve ekipman bulunmaması nedeniyle trajedi büyüdü. Kazada bulunan 64 yolcu ve 5 mürettebattan 52 kişi yaşamını yitirdi.

Sivil havacılıkta güvenlik anlayışını değiştirdi

Clipper Endeavor faciası, sivil havacılıkta emniyet standartlarının yeniden şekillenmesine neden olan kazalardan biri olarak kabul ediliyor.

Uzmanlara göre, günümüzde uçuş öncesinde kabin ekipleri tarafından yapılan emniyet bilgilendirmeleri, acil çıkış prosedürleri ve deniz üzerine yapılan uçuşlara yönelik güvenlik uygulamalarının gelişmesinde bu kazadan çıkarılan dersler önemli rol oynadı.

74 yıl sonra ortaya çıkan dikkat çekici detay

Su altından kaydedilen görüntüler araştırmacıları da şaşırttı.

Aradan geçen 74 yıla rağmen, uçağın gövdesi üzerinde Pan American Airways'in ikonik kanatlı logosu ile "Clipper Endeavor" isminin hâlâ okunabildiği görüldü.

Atlas Okyanusu'nun karanlık sularında onlarca yıl sessizce bekleyen enkazın bulunmasıyla birlikte, havacılık tarihinin en dikkat çekici kayıp uçak vakalarından biri de önemli ölçüde aydınlatılmış oldu.

İlk belirlemelere göre kazada can kaybı yaşanmazken, helikopterde bulunan 2 kişi yaralandı.

Kazanın ardından yapılan ihbar üzerine olay yerine çok sayıda sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılara ilk müdahalenin olay yerinde yapıldığı öğrenildi.

Kaza bölgesinde güvenlik önlemleri alınırken, ilgili ekipler olay yerinde inceleme başlattı.

Helikopterin düşüş nedeninin belirlenmesi amacıyla teknik inceleme ve soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Yetkililerden kazanın nedenine ilişkin resmi açıklamanın yapılması bekleniyor.

“Proof Wins: The Convergence of Sports, Travel, and Faith” başlıklı rapor, Müslüman seyahatseverlerin spor etkinliklerini nasıl keşfettiğini, planladığını ve bu etkinliklere nasıl katıldığını inceliyor ve ilgiyi rezervasyona dönüştüren temel etkenleri ortaya koyuyor. Araştırma, Müslüman seyahatseverlerin spor seyahatlerine yönelik ilgisinin yüksek olduğunu, ancak katılımın büyük ölçüde helal yiyecek erişimi, ibadet olanakları, ulaşım lojistiği ve güvenli ödeme seçenekleri gibi esaslara dair net ve güvenilir bilgiye bağlı olduğunu gösteriyor.

Spor turizminde büyüyen fırsat

Küresel Müslüman seyahat pazarı genişlemeye devam ederken, spor etkinlikleri giderek daha değerli bir itici güç haline geliyor. İnanç ihtiyaçlarını gözeten hazırlıklar rezervasyon aşamasında görünür kılındığında ve tutarlı biçimde sunulduğunda, bu fırsat on yılın sonunda daha da genişleyebilir.

Bu büyüme potansiyeli iki ölçülebilir değişimden besleniyor. Birincisi, inanç gereklerine uygun hizmetler açıkça iletildiğinde Müslüman seyahatseverlerin katılımının artması. İkincisi, helal yiyecek seçenekleri iyi etiketlendiğinde, erişilebilir ve güvenilir olduğunda mekân içi harcamanın güçlenmesi.

İlgi yüksek, dönüşüm düşük

2025’te 186 milyon kaydedilen uluslararası seyahat eden Müslüman sayısının 2030’da 245 milyona yükselmesi bekleniyor. Bu büyümeyi, deneyim odaklı seyahate giderek daha fazla ilgi duyan genç ve dijital olarak bağlantılı bir nüfus destekliyor. Küresel Müslüman nüfusun %70'i 40 yaşın altında ve medyan yaş 25. Bu genç yapı, sık seyahat eden ve dijital kanalları etkin kullanan bir pazar anlamına geliyor.

Müslüman seyahatseverlerin %75’i yurt içi ve yurt dışı seyahatlerinde spor turizmine katılmış durumda. Buna karşın uluslararası seyahatlerinin yalnızca %6’sı bir spor etkinliğine katılımı içeriyor. %75’e karşılık %6’lık bu tablo, ilgiyi katılıma dönüştürebilen destinasyonlar ve organizatörler için önemli bir kullanılmamış pazara işaret ediyor.

Seyahat kararında fiyat, güven ve erişilebilirlik öne çıkıyor

Seyahatseverlerin bir spor seyahatine katılmaya nasıl karar verdiğini birkaç etken belirliyor. Uygun fiyat ve değer, %61 ile en önemli değerlendirme kriteri. Bunu %48 ile destinasyondaki helal yiyecek ve ibadet olanaklarına erişim, %45 ile güvenlik ve yönetimine duyulan güven izliyor. Bu unsurlar erken aşamada, özellikle bilet keşfi ve seyahat planlaması sırasında görünür olduğunda, seyahatseverlerin rezervasyonu tamamlama olasılığı belirgin biçimde artıyor.

Konaklama tercihleri de aynı tabloyu doğruluyor. Spor seyahatseverlerinin %82’si etkinlik alanına yakın konaklamayı çok önemli buluyor. Etkinlik çevresindeki konaklama seçiminde helal yiyecek olanaklarına yakınlık %53 ile ilk sırada yer alırken, bunu %47 ile mekâna yürüme mesafesi, %46 ile ibadet olanaklarına erişim ve %44 ile ulaşım seçenekleri izliyor.

Sosyal medyada başlıyor, güvenle bitiyor

Dijital keşif, spor seyahati yolculuğunda belirleyici bir rol oynuyor. Müslüman seyahatseverlerin %72’si spor etkinliklerini sosyal medya üzerinden keşfediyor ve bu durum çoğu zaman arkadaşlar ile aile arasında grup seyahatine ilham veriyor. Bilet satın almada en güvenilir kanal ise resmi etkinlik siteleri olarak öne çıkıyor. Ancak bu keşif, resmi bilet bağlantıları, mekân erişim bilgileri, ulaşım planları ve güvenilir dijital ödeme seçenekleri gibi güvenilir bilgilere hızla ulaşıldığında rezervasyona dönüşüyor.

Dijital ödemeler seyahat deneyiminin de ayrılmaz parçası

Ödeme tercihleri de dijitalleşmenin etkisini açıkça ortaya koyuyor. Seyahatseverlerin %44’ü e-cüzdanları, %40’ı kredi ve banka kartlarını tercih ederken, nakit kullanımı %33’te kalıyor. QR kod ile ödemeler %22, temassız ödemeler ise %11 paya sahip. Rapor, şeffaf fiyatlandırma ve sorunsuz dijital ödeme deneyiminin rezervasyondan vazgeçme oranlarını azalttığını vurguluyor.

Mastercard Güneydoğu Asya Müşteri Çözümleri Merkezi Kıdemli Başkan Yardımcısı Aisha Islam, konuya ilişkin: “Spor turizmi; deneyimin, topluluğun ve kültürel bağın en az etkinliğin kendisi kadar önem taşıdığı yeni bir küresel büyüme evresine giriyor. Mastercard’ın UEFA Şampiyonlar Ligi, McLaren Mastercard Formula 1 Takımı ve Australian Open gibi iş birlikleriyle küresel spordaki köklü varlığı, büyük spor anlarının taraftarları, destinasyonları ve işletmeleri geniş ölçekte nasıl buluşturabildiğini bize gösteriyor. Müslüman seyahatseverler, küresel seyahatin en hızlı büyüyen kesimlerinden birini oluşturuyor. Destinasyonlar ödeme güvenliğinden helal yemeğe ve ibadet erişimine kadar netlik ve güven sunduğunda, ciddi bir katılım ve harcama potansiyelini açığa çıkarıyor” açıklamalarında bulundu.

HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, sistemin Doğu Akdeniz'de deniz güvenliğini güçlendireceğini belirterek, yerli teknolojilerle geliştirilen altyapının hem Türkiye hem de KKTC için stratejik bir kazanım olduğunu söyledi.

Yapay zekâ destekli yerli sistem

Nacar, kurulan sistemin radarlar, elektronik sensörler, haberleşme altyapısı ve sahaya konuşlandırılan gözetleme kulelerinin, HAVELSAN'ın geliştirdiği yerli yazılım ile entegre çalıştığını ifade etti.

Yapay zekâ destekli analiz kabiliyeti sayesinde sistemin;

• Gemi hareketlerini anlık takip edebildiğini,
• Yabancı gemi faaliyetlerini izleyebildiğini,
• İnsan kaçakçılığı ve yasa dışı faaliyetleri tespit edebildiğini,
• Deniz trafiğinin emniyetini artırdığını

belirten Nacar, sistemin durumsal farkındalığı üst seviyeye taşıdığını vurguladı.

Türk Boğazları'ndan sonra KKTC'ye yerli çözüm

HAVELSAN'ın 2023 yılında Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi'nde kullanılan yabancı yazılımları yerli çözümlerle değiştirdiğini hatırlatan Nacar, KKTC'de devreye alınan yeni sistemin yerlilik oranı bakımından daha ileri seviyeye ulaştığını söyledi.

Yeni sistemin mevcut milli altyapılarla tam uyum içinde çalışabildiğini belirten Nacar, bu sayede dışa bağımlılığın da önemli ölçüde azaltıldığını ifade etti.

"Mavi Vatan'daki gözümüz olacak"

KKTC'de kurulan Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi'nin Doğu Akdeniz'de kritik görev üstleneceğini belirten Mehmet Akif Nacar, şu değerlendirmede bulundu:

"Bu sistem sayesinde burada olan biten çok daha rahat tespit edilip görüntülenebilecek. Bu bize daha özgür hareket etme kabiliyeti kazandıracak. Başkalarına bağımlı olmadan kendi sistemlerimizle denizde durumsal farkındalık sağlayacağız. KKTC, kaçakçılık, yasa dışı faaliyetler ve gemi trafiğinin güvenliği açısından bu sistemden azami ölçüde yararlanacaktır."

Nacar, sistemin hem Türkiye'nin hem de KKTC'nin Doğu Akdeniz'deki "Mavi Vatan" vizyonuna önemli katkı sağlayacağını belirterek, "KKTC'ye kurulan yapay zekâ destekli yerli dijital deniz gözetleme sistemi, Doğu Akdeniz'de deniz güvenliğini önemli ölçüde artıracaktır." dedi.

Yurt dışında da yeni projeler sürüyor

HAVELSAN'ın yalnızca Türkiye'de değil, dost ve müttefik ülkelerde de benzer sahil güvenlik, radar ve gözetleme sistemleri kurduğunu belirten Nacar, şirketin Karadeniz, Güneydoğu Asya ve Afrika başta olmak üzere farklı bölgelerde projeler yürüttüğünü ifade etti.

2026'da yapay zekâ ve büyük veri odaklı büyüme

HAVELSAN'ın faaliyet alanlarının yalnızca deniz gözetleme sistemleriyle sınırlı olmadığını belirten Nacar, şirketin havacılık simülasyonları, komuta kontrol sistemleri ve savaş yönetim yazılımlarındaki çalışmalarını da sürdürdüğünü söyledi.

Nacar, büyük veri, yapay zekâ ve bulut bilişim alanlarında geliştirilecek yeni projelerle HAVELSAN'ın 2026 yılında teknoloji ve savunma sanayisindeki konumunu daha da güçlendirmeyi hedeflediğini sözlerine ekledi.

Yangının ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yangının ilgili ekiplerin özverili çalışmaları sayesinde kontrol altına alındığını duyurdu.

"En büyük tesellimiz can kaybının yaşanmaması"

Görgün açıklamasında, olayın ardından soğutma çalışmalarının sürdüğünü ve yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla teknik incelemelerin ilgili birimler tarafından yürütüldüğünü belirtti.

Açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Eskişehir'deki TEI yerleşkemizde meydana gelen yangın, ilgili ekiplerimizin özverili çalışmaları sonucunda kontrol altına alınmıştır. En büyük tesellimiz, herhangi bir can kaybının yaşanmamış olmasıdır. Soğutma çalışmaları ile olayın nedenine ilişkin teknik incelemeler ilgili birimler tarafından sürdürülmektedir."

"Kritik projeler aksamadan devam edecek"

TEI'nin Türkiye'nin milli teknoloji hamlesindeki stratejik rolüne dikkat çeken Görgün, yaşanan olayın ardından çalışmaların aynı kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.

Görgün, açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:

"Yılların emeğini ve mühendislik birikimini taşıyan TEI ailemiz, ülkemizin milli teknoloji yolculuğunun en kıymetli değerlerinden biridir. Bu süreci de aynı disiplinle geride bırakarak kritik projelerin aksamadan ilerlemesine yönelik adımları hızla atacağız."

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, başta TEI çalışanları olmak üzere tüm savunma sanayisi ekosistemine geçmiş olsun dileklerini ileterek, yangına müdahale eden itfaiye, sağlık, emniyet ve diğer kurumların ekiplerine teşekkür etti.

Yangının nedeni araştırılıyor

Yangın, TEI yerleşkesinin imalat bölümünde henüz belirlenemeyen bir nedenle çıktı. İhbarın ardından bölgeye çok sayıda itfaiye, sağlık ve polis ekibi sevk edildi.

Ekiplerin koordineli müdahalesiyle kontrol altına alınan yangının ardından soğutma çalışmaları sürerken, olayın çıkış nedeninin belirlenmesi için teknik inceleme başlatıldı. Savunma sanayisinin kritik kuruluşlarından biri olan TEI'deki üretim süreçlerinin etkilenme durumuna ilişkin çalışmaların da devam ettiği bildirildi.

Marmara'da kuvvetli yağış uyarısı

Tahminlere göre Trakya, İstanbul, Kocaeli, Yalova, Bursa ve Bilecik çevrelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor.

Meteoroloji, özellikle Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ'ın iç kesimlerinde görülecek yağışların yerel olarak kuvvetli olacağı uyarısında bulundu.

İstanbul'da hava sıcaklığının 34 derece civarında seyretmesi, akşam saatlerinden itibaren ise gök gürültülü sağanak yağışın etkili olması bekleniyor.

Karadeniz'in doğusunda gök gürültülü sağanak

Orta ve Doğu Karadeniz'de de parçalı ve çok bulutlu bir hava bekleniyor.

Özellikle;

• Trabzon,
• Rize,
• Artvin,
• Ordu'nun iç kesimleri,
• Giresun'un iç kesimleri

yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışın etkisi altına girecek.

Doğu Anadolu'da yerel yağışlar görülecek

Doğu Anadolu'nun kuzey ve doğusunda da öğle saatlerinden sonra yağış geçişleri bekleniyor.

Erzurum, Ardahan, Kars, Ağrı ve Van'ın doğu ilçelerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış tahmin edilirken, bölgenin diğer kesimlerinde az bulutlu ve açık hava etkili olacak.

Sıcak hava etkisini sürdürüyor

Meteoroloji, hava sıcaklıklarının ülke genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edeceğini bildirdi.

Özellikle batı ve güney bölgelerinde sıcaklıkların yer yer 45 dereceye kadar çıkabileceği belirtilirken, vatandaşların günün en sıcak saatlerinde dikkatli olmaları istendi.

Öne çıkan sıcaklıklar ise şöyle:

• Antalya: 44°C
• Şanlıurfa: 42°C
• Diyarbakır: 41°C
• Manisa: 40°C
• Mardin: 39°C
• İzmir: 38°C
• Denizli: 38°C

Diğer bölgelerde hava durumu

Ege ve Güneydoğu Anadolu'da yağış beklenmezken, hava genel olarak az bulutlu ve açık olacak.

İç Anadolu ile Batı Karadeniz'de ise parçalı ve az bulutlu bir gökyüzü hakim olacak.

Meteoroloji, özellikle kuvvetli sağanak beklenen bölgelerde ani sel, su baskını, yıldırım, ulaşımda aksamalar ve kuvvetli rüzgâr gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları çağrısında bulundu.

Yatırımın, Türk Hava Yolları'nın uzun vadeli büyüme stratejisi, sürdürülebilirlik hedefleri ve havacılık sektöründe kritik öneme sahip Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (Sustainable Aviation Fuel - SAF) tedarik güvenliğini güçlendirme vizyonunun bir parçası olduğu belirtildi.

Sürdürülebilir yakıt üretimine destek sağlayacak

Aralık 2023'te kurulan SAFFA Fonu, sürdürülebilir havacılık yakıtlarının üretim kapasitesini artırmayı ve küresel havacılık sektörünün karbon emisyonlarını azaltma hedeflerini desteklemeyi amaçlıyor.

Fon, ticari olgunluğa ulaşmış SAF projelerine yatırım yaparken, farklı üretim teknolojileri ve çeşitli coğrafyalarda oluşturduğu yatırım portföyüyle sürdürülebilir yakıt arzının geliştirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.

Tedarik güvenliği güçlenecek

Türk Hava Yolları, SAFFA Fonu'na katılım sayesinde yalnızca sürdürülebilir havacılık yakıtı ekosisteminin büyümesine katkı sağlamayı değil, aynı zamanda gelecekte artması beklenen SAF talebi karşısında yakıt tedarik güvenliğini de güçlendirmeyi planlıyor.

Yatırımın, şirketin sürdürülebilir operasyonlarını desteklerken uluslararası iş birliklerini de artırması bekleniyor.

"Yenilikçi projelerin desteklenmesinde aktif rol üstleneceğiz"

Türk Hava Yolları Yatırım ve Strateji Genel Müdür Yardımcısı Levent Konukcu, fon katılımına ilişkin yaptığı değerlendirmede, yatırımın şirketin sürdürülebilir havacılık vizyonunun önemli bir parçası olduğunu söyledi.

Konukcu, şu ifadeleri kullandı:

"Havacılık sektöründeki iş birliklerimiz, uzun vadeli planlarımız ve sürdürülebilir havacılık hedeflerimiz doğrultusunda, SAFFA Fonu'na katılımımızı duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Bu yatırım ile yalnızca sürdürülebilir havacılık yakıtı ekosisteminin gelişimine katkı sağlamayı değil, aynı zamanda sektörün geleceğini şekillendiren yenilikçi projelerin desteklenmesinde aktif rol üstlenmeyi hedefliyoruz."

Küresel dönüşüme katkı sağlayacak

Konukcu, SAFFA Fonu aracılığıyla kurulacak uluslararası iş birliklerinin Türk Hava Yolları'nın sürdürülebilir havacılık yakıtına erişimini destekleyeceğini ve tedarik güvenliğini güçlendireceğini belirterek, şirketin küresel havacılık sektörünün dönüşümüne katkı sunmaya devam edeceğini vurguladı.

Türk Hava Yolları, bu yatırımla birlikte yalnızca kendi operasyonlarının sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi değil, aynı zamanda havacılık sektörünün düşük karbonlu geleceğine yönelik uluslararası girişimlerde de daha etkin rol üstlenmeyi hedefliyor.

Embraer ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin ileri kompozit aeroyapı üreticilerinden Strata Manufacturing PJSC, Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı 2026 kapsamında stratejik bir iş birliğine imza attı.

Taraflar arasında imzalanan Mutabakat Anlaşması (MoA), Strata'nın Embraer'in ticari uçak programları için ileri kompozit aeroyapı üretme potansiyelinin değerlendirilmesini kapsıyor.

İlk hedef Embraer E2 programı

Anlaşma kapsamında iki şirket, öncelikli olarak Embraer E2 ailesi için üretilebilecek aeroyapı bileşenlerini teknik, ticari ve sözleşmesel açıdan değerlendirecek.

İş birliği, belirlenen yol haritası doğrultusunda ilerleyerek olası üretim paketlerinin hayata geçirilmesini amaçlıyor.

Küresel tedarik zinciri güçlenecek

Embraer ve Strata, ortaklığın yalnızca yeni üretim projelerini değil, aynı zamanda küresel havacılık tedarik zincirinin dayanıklılığını artırmayı da hedeflediğini belirtti.

İleri kompozit malzeme teknolojilerindeki uzmanlığıyla öne çıkan Strata'nın üretim kabiliyetleri ile Embraer'in ticari uçak geliştirme deneyiminin bir araya getirilmesi sayesinde yeni nesil aeroyapı teknolojilerinin geliştirilmesi planlanıyor.

Diğer Embraer platformları da değerlendirilecek

Mutabakat anlaşması yalnızca E2 programıyla sınırlı kalmayacak.

Taraflar, ilerleyen dönemde Embraer'in farklı uçak platformlarında da iş birliği fırsatlarını değerlendirme konusunda ortak irade ortaya koydu.

Strata küresel büyümesini sürdürüyor

Anlaşma, Strata Manufacturing'in dünyanın önde gelen uçak üreticileriyle uzun vadeli ortaklıklar kurma stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Şirket aynı zamanda Birleşik Arap Emirlikleri'ni ileri havacılık üretiminde küresel ölçekte rekabetçi bir merkez haline getirme vizyonunu desteklemeyi ve uluslararası havacılık tedarik zincirinin çeşitlendirilmesine katkı sağlamayı hedefliyor.

"Uzun vadeli iş birliğinin başlangıcı"

Strata Vekâleten CEO'su Sara Abdulla AlMemari, anlaşmanın şirket için önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Embraer ile imzaladığımız bu anlaşma, dünyanın önde gelen uçak üreticileriyle kurduğumuz küresel ortaklıkları genişletme yolunda önemli bir adımdır. İleri kompozit üretim kabiliyetimize duyulan güveni yansıtan bu iş birliğinin, havacılık sektöründe inovasyonu ve sürdürülebilir büyümeyi destekleyecek uzun vadeli bir ortaklığa dönüşmesini hedefliyoruz."

Embraer: "Tedarik zincirimizi daha da güçlendireceğiz"

Embraer Küresel Satın Alma ve Tedarik Zinciri Başkan Yardımcısı Roberto Chaves ise Strata'nın ileri kompozit teknolojileri alanındaki uzmanlığına dikkat çekti.

Chaves, "Strata, operasyonel mükemmeliyet anlayışı ve ileri kompozit üretim kabiliyetiyle güvenilir bir havacılık üreticisi olarak güçlü bir itibara sahip. Bu anlaşmayla küresel tedarik zincirimizi daha da güçlendirecek yeni fırsatları değerlendirmek adına önemli bir adım atıyoruz." ifadelerini kullandı.

Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı'nda imzalanan anlaşma, uluslararası sanayi iş birliklerinin havacılık sektöründe inovasyonun hızlandırılması, üretim kapasitesinin geliştirilmesi ve küresel tedarik zincirlerinin güçlendirilmesindeki kritik rolünü bir kez daha ortaya koydu.

Anlaşmaya göre HAVELSAN, Türk Hava Yolları'na 8 tam uçuş simülatörü (Full Flight Simulator - FFS) ile 4 uçuş eğitim cihazı (Flight Training Device - FTD) teslim edecek. Tüm sistemler Türkiye'de üretilecek ve THY'nin mevcut eğitim altyapısına entegre edilecek.

Geniş gövdeli uçaklar için ilk yerli simülatörler

Yeni siparişin en dikkat çekici yönünü, HAVELSAN'ın ilk kez geniş gövdeli yolcu uçaklarına yönelik tam uçuş simülatörleri geliştirecek olması oluşturuyor.

Şirket, proje kapsamında hem dar gövdeli hem de geniş gövdeli uçak tipleri için simülatörler üreterek, stratejik öneme sahip geniş gövde simülasyon pazarına da giriş yapmış olacak.

Geliştirilecek simülatörlerin hangi uçak tiplerine yönelik olacağı ise henüz açıklanmadı.

Pilot eğitim kapasitesi büyüyecek

Türk Hava Yolları'nın 2033 vizyonu doğrultusunda filosunu 800'ün üzerinde uçağa çıkarmayı hedeflemesi, pilot eğitim kapasitesinin de önemli ölçüde artırılmasını zorunlu kılıyor.

Bu kapsamda yeni simülatörlerin;

• Ocak 2026'da temeli atılan yeni simülatör hangarlarında,
• 2028 yılında hizmete girmesi planlanan Uçuş Eğitim Merkezi'nde

kullanılması planlanıyor.

Yeni simülatör hangarlarının ilk etabının ise 2027 yılında faaliyete geçmesi hedefleniyor.

HAVELSAN'ın simülatörleri aktif görevde

Türk Hava Yolları'nın eğitim merkezlerinde bugün itibarıyla HAVELSAN tarafından geliştirilen 6 tam uçuş simülatörü aktif olarak kullanılıyor.

EASA Seviye D standartlarında sertifikalandırılan mevcut sistemler şunlardan oluşuyor:

• 3 adet Airbus A320neo/ceo tam uçuş simülatörü,
• 2 adet Boeing 737 MAX tam uçuş simülatörü,
• 1 adet Boeing 737NG tam uçuş simülatörü.

Ayrıca THY'nin 2025 Paris Havacılık Fuarı sırasında sipariş ettiği ilave bir Boeing 737 MAX tam uçuş simülatörünün de Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) sertifikasyon sürecini tamamladığı bildirildi.

"Avrupa'nın en büyük eğitim merkezlerinden biri olacak"

Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, yeni yatırımın şirketin uzun vadeli eğitim stratejisinin önemli bir parçası olduğunu belirtti.

Şeker, 2033 yılı itibarıyla üç ayrı kampüste faaliyet gösterecek Türk Hava Yolları Uçuş Eğitim Merkezi'nin yalnızca şirket pilotlarının eğitimini karşılamakla kalmayacağını, aynı zamanda dünyanın farklı havayollarına da eğitim hizmeti sunacağını ifade etti.

Merkezin Avrupa'nın en büyük uçuş eğitim merkezlerinden biri haline gelmesini hedeflediklerini vurgulayan Şeker, bu süreçte yerli simülatör teknolojileri geliştiren HAVELSAN'ın katkısının büyük önem taşıdığını söyledi.

HAVELSAN için yeni bir dönemin kapısı açılıyor

HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar ise söz konusu anlaşmanın şirket açısından stratejik bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Nacar, yeni proje sayesinde HAVELSAN'ın ilk kez geniş gövdeli uçaklara yönelik tam uçuş simülatörleri geliştireceğini ifade ederek, Türk Hava Yolları ile uzun yıllardır devam eden iş birliğinin yeni projelerle daha da güçlendiğini dile getirdi.

Yeni siparişle birlikte Türkiye'nin ileri seviye pilot eğitim teknolojilerindeki yerli üretim kapasitesinin artırılması ve uçuş simülasyonu alanındaki dışa bağımlılığın azaltılması yönünde önemli bir adım daha atılmış oldu.

Shohin Airlines'tan ilk Airbus siparişi

Tacikistan'ın başkenti Duşanbe merkezli özel hava yolu şirketi Shohin Airlines, ilk Airbus siparişi kapsamında 4 adet A320neo Ailesi uçağı satın alacağını açıkladı.

Sipariş;

• 2 adet A320neo
• 2 adet A321neo

uçaklarından oluşuyor.

Haziran ayı sonunda Airbus'ın sipariş defterine ismi açıklanmayan müşteri olarak giren anlaşmanın Shohin Airlines'a ait olduğu da böylece netleşti.

2025 yılında kurulan hava yolu şirketi, yeni nesil uçaklarla bölgesel ve uluslararası pazarlara açılmayı hedefliyor.

A320neo uçakları çift sınıflı kabin düzeninde 176, A321neo uçakları ise 196 yolcu kapasitesiyle hizmet verecek.

SMBC Aviation Capital'den 100 uçaklık dev sipariş

Dünyanın önde gelen uçak kiralama şirketlerinden SMBC Aviation Capital, Airbus ile;

• 65 adet A321neo
• 35 adet A320neo

olmak üzere toplam 100 adet A320neo Ailesi uçağı için kesin sipariş anlaşması imzaladı.

Farnborough'da kesinleşen bu siparişle birlikte SMBC Aviation Capital ve ana hissedarı Sumitomo Corporation, Airbus'tan bugüne kadar verilen toplam sipariş ve taahhüt sayısını 900'ün üzerine çıkardı.

Şirket, A320 Ailesi'nin en büyük müşterileri arasında yer almayı sürdürüyor.

Philippine Airlines A350-1000 filosunu iki katına çıkarıyor

Philippine Airlines (PAL) ise 9 adet ilave Airbus A350-1000 için Airbus ile Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı.

Anlaşmanın kesinleşmesiyle birlikte şirketin toplam A350-1000 siparişi 18 uçağa ulaşacak.

Bu siparişlerin ilk iki uçağı ise 2026 yılı içerisinde teslim edildi.

Kuzey Amerika uçuşları güçlenecek

Philippine Airlines, yeni nesil A350-1000 uçaklarını özellikle Manila ile Kuzey Amerika arasındaki uzun menzilli uçuşlarda kullanmayı planlıyor.

Şirket, ABD'nin doğu kıyısı ve Kanada'ya yönelik kesintisiz sefer ağını yeni uçaklarla daha da genişletmeyi hedefliyor.

A350-1000 filosu, Philippine Airlines'ın yeni amiral gemisi olarak konumlandırılıyor.

382 yolculuk üç sınıflı kabin

Philippine Airlines'ın A350-1000 uçakları üç sınıflı kabin düzeniyle hizmet verecek.

Toplam 382 yolcu kapasitesine sahip uçaklarda;

• 42 Business Class süiti (kapılı ve tam yatak olabilen koltuklarla),
• 24 Premium Economy koltuğu,
• 316 Economy Class koltuğu

yer alacak.

Tüm kabinlerde yeni nesil uçak içi eğlence sistemleri ve bağlantı teknolojileri sunulacak.

Airbus'ın sipariş ivmesi sürüyor

Farnborough'da açıklanan yeni anlaşmalar, havayolları ve leasing şirketlerinin filolarını daha düşük yakıt tüketimi, yüksek verimlilik ve uzun menzil avantajı sunan yeni nesil Airbus uçaklarıyla yenileme stratejisini sürdürdüğünü gösteriyor.

Özellikle A320neo Ailesi, kısa ve orta menzilli operasyonlarda yoğun talep görmeye devam ederken, A350-1000 ise uzun menzilli filoların modernizasyonunda havayollarının öncelikli tercihleri arasında yer almayı sürdürüyor.