Mürted Hava Meydan Komutanlığı'ndan havalanan iki HÜRJET, Türk Hava Kuvvetleri'nin dünyaca ünlü akrobasi ekibi Türk Yıldızları'nın sekiz uçağına katılarak Türk havacılık tarihinde ilk kez 10 uçaklı kol uçuşu gerçekleştirdi.

Gösteri uçuşunda sergilenen hassas formasyonlar ve akrobasi manevraları, izleyenlere görsel şölen sunarken Türkiye'nin havacılık alanında ulaştığı teknolojik seviyeyi de gözler önüne serdi.

HAVACILIK TARİHİNDE BİR İLK

Türk Yıldızları'nın kullandığı NF-5 uçakları ile Türkiye'nin ilk yerli jet eğitim ve hafif taarruz uçağı HÜRJET'in aynı formasyonda uçması, Türk havacılık tarihinde önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.

Gerçekleştirilen kol uçuşu, hem pilotaj kabiliyetleri hem de uçuş emniyeti açısından yüksek koordinasyon ve hassasiyet gerektiren bir operasyon olarak dikkat çekti.

HÜRJET'İN KABİLİYETLERİ GÖZLER ÖNÜNE SERİLDİ

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen HÜRJET, ileri seviye jet eğitim görevlerinin yanı sıra hafif taarruz ve yakın hava desteği görevlerinde kullanılmak üzere tasarlandı.

Yüksek performansı, gelişmiş aviyonik sistemleri ve modern görev kabiliyetleriyle öne çıkan HÜRJET, Türkiye'nin savunma sanayiindeki bağımsızlık hedeflerinin en önemli projelerinden biri olarak gösteriliyor.

TÜRK HAVA KUVVETLERİ'NİN GÜCÜNÜ YANSITTI

Gerçekleştirilen tarihi uçuş, yalnızca HÜRJET'in teknik başarısını değil, aynı zamanda Türk Hava Kuvvetleri'nin yüksek operasyonel yeteneğini ve pilotlarının üstün uçuş kabiliyetlerini de ortaya koydu.

Gökyüzünde sergilenen uyumlu formasyon ve akrobasi hareketleri, Türkiye'nin havacılık mühendisliği alanında geldiği noktayı gözler önüne sererken, yerli ve milli savunma projelerinin ulaştığı seviyeyi de bir kez daha gösterdi.

HÜRJET'in Türk Yıldızları ile gerçekleştirdiği bu tarihi buluşmanın, Türk havacılığı açısından simgesel önemi yüksek bir başarı olarak kayıtlara geçtiği değerlendiriliyor.

Verilere göre Türkiye, 2025 yılında 1 milyon 250 bini aşan başvuruyla Çin'in ardından Schengen vizesine en fazla başvuru yapan ikinci ülke oldu. Türkiye'yi Hindistan, Rusya ve Fas takip etti.

1 MİLYONDAN FAZLA VİZE VERİLDİ

İktisadi Kalkınma Vakfı'nın (İKV) değerlendirmesine göre, 2025 yılında Türk vatandaşlarına yaklaşık 1,07 milyon Schengen vizesi verildi.

Türkiye'nin ret oranı yüzde 14,6 olarak gerçekleşirken, bu oran Schengen ülkelerinin genel ret ortalaması olan yüzde 14,8'e oldukça yakın seviyede kaldı.

Verilen vizelerin yaklaşık yüzde 69'unun çok girişli olması ise dikkat çekti. Bu oran, Schengen genelindeki yüzde 51,2'lik ortalamanın oldukça üzerinde gerçekleşti.

EN ÇOK BAŞVURU YUNANİSTAN VE ALMANYA'YA

Konsolosluk verilerine göre Türk vatandaşlarının en fazla başvuru yaptığı ülkeler Yunanistan, Almanya, Fransa ve İtalya oldu.

Özellikle turizm, ticaret, eğitim ve aile ziyaretleri amacıyla yapılan başvuruların yoğunluğu dikkat çekti.

PANDEMİ ÖNCESİ SEVİYELERE HENÜZ ULAŞILAMADI

Başvuru sayılarındaki yükselişe rağmen Schengen Bölgesi'ne yönelik talep henüz pandemi öncesi rakamları yakalayamadı.

2025 yılında yaklaşık 12 milyon Schengen başvurusu yapılırken, bu rakam 2019 yılında 17 milyon seviyesindeydi. Benzer şekilde verilen vize sayısı 10 milyonun üzerine çıksa da pandemi öncesindeki yaklaşık 15 milyonluk seviyenin altında kaldı.

890 MİLYON EURO'LUK DEV MALİYET

İKV'nin hazırladığı çalışmaya göre Türk vatandaşlarının yalnızca vize başvuru ücretleri için yaptığı toplam ödeme 2010-2025 döneminde yaklaşık 890 milyon Euro'ya ulaştı.

2010 yılında 559 bin 946 başvuru için yaklaşık 33,6 milyon Euro ödeme yapılırken, 2025 yılında başvuru sayısı 1 milyon 268 bine yükseldi ve yalnızca vize ücretleri için ödenen tutar 114,15 milyon Euro olarak gerçekleşti.

2024 yılında Schengen vize ücretinin 90 Euro'ya çıkarılmasıyla birlikte maliyetlerde önemli artış yaşandı. Son iki yılda Türk vatandaşlarının sadece başvuru ücretleri için ödediği toplam tutar 220 milyon Euro'yu aştı.

GERÇEK MALİYET DAHA YÜKSEK

İKV, açıklanan rakamların yalnızca standart vize ücretlerini kapsadığına dikkat çekti.

Aracı kurum hizmet bedelleri, noter ücretleri, banka masrafları, seyahat sigortaları ve randevu süreçlerinde yapılan ek harcamaların hesaba katılması durumunda Türk vatandaşlarının Schengen vizesi için ödediği toplam maliyetin çok daha yüksek seviyelere ulaştığı belirtiliyor.

Uzmanlar, artan seyahat talebi ve yükselen vize ücretleri nedeniyle önümüzdeki yıllarda bu maliyetlerin daha da artabileceğine dikkat çekiyor.

Parlamentoda gazetecilere değerlendirmelerde bulunan Radev, askeri hava araçlarının sivil havalimanlarında konuşlandırılmasına karşı olduğunu ifade etti.

"ASKERİ UÇAKLAR ASKERİ ÜSLERDE OLMALI"

Cumhurbaşkanı Radev, Avrupa'da İran'a yönelik askeri faaliyetleri destekleyen ülkelerdeki uygulamalara dikkat çekerek, "Bu uçaklar askeri hava üslerinde konuşlandırılıyor. Sivil havalimanlarında değil." ifadelerini kullandı.

Radev, Sofya Havalimanı'nın ticari ve sivil hava trafiğine hizmet verdiğini vurgulayarak, askeri operasyonlara destek veren unsurların ayrı tesislerde konuşlandırılmasının daha doğru olacağını savundu.

ALTERNATİF ÜSLER DEĞERLENDİRİLİYOR

Bulgar lider, ABD askeri uçaklarının taşınabileceği alternatif noktalar üzerinde çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.

Bu kapsamda Bulgaristan'daki Bezmer Hava Üssü ile Graf İgnatievo Hava Üssü'nün seçenekler arasında bulunduğunu açıklayan Radev, nihai kararın ilgili kurumlarla yapılacak değerlendirmelerin ardından şekilleneceğini söyledi.

30 HAZİRAN'A KADAR İZİN VERİLMİŞTİ

Bulgaristan hükümeti daha önce aldığı kararla ABD'ye ait 15 askeri uçak ile yaklaşık 500 kişilik teknik ve destek personelinin ülkedeki görev süresini 30 Haziran 2026 tarihine kadar uzatmıştı.

Söz konusu uçakların, ABD'nin bölgedeki askeri faaliyetleri kapsamında Bulgaristan'da konuşlandırıldığı belirtiliyor.

Radev'in açıklamaları, Orta Doğu'da artan gerilim ve ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarının ardından Avrupa'daki askeri konuşlanmaların yeniden tartışılmaya başlandığı bir dönemde geldi.

Bulgaristan'ın NATO üyesi olmasına rağmen Cumhurbaşkanı Radev'in açıklamaları, ülkede yabancı askeri varlıkların konumlandırılmasına ilişkin hassasiyetlerin sürdüğünü ortaya koydu.

Brand Finance’in bu yıl 20'ncisini yayımladığı 2026 raporunda 75. sırada yer alan ISG, havacılık sektöründeki güçlü performansını ve uluslararası marka değerini bir kez daha ortaya koydu.

AVRUPA'NIN EN HIZLI BÜYÜYEN HAVALİMANLARINDAN BİRİ

Son yıllarda yolcu trafiğindeki güçlü büyümesi, dijital dönüşüm yatırımları ve operasyonel kapasitesini artıran projeleriyle dikkat çeken İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı, Avrupa'nın en hızlı büyüyen havalimanları arasında yer almayı sürdürüyor.

Türkiye'yi dünyaya bağlayan en önemli ulaşım merkezlerinden biri haline gelen ISG, havacılık, savunma ve finans sektörlerinin öne çıktığı prestijli listede yer alarak marka gücünü uluslararası düzeyde kanıtladı.

MARKA DEĞERLERİ YÜZDE 15 ARTTI

Brand Finance raporuna göre, Türkiye'nin en değerli 125 markasının toplam değeri geçen yıla göre yüzde 15 artış göstererek 17 milyar dolardan 19,6 milyar dolara yükseldi.

Raporda özellikle yurt dışı operasyonları güçlü olan ve küresel ölçekte faaliyet gösteren havacılık markalarının, Türkiye'nin toplam marka değerine önemli katkı sunduğu vurgulandı.

HANITA AHMAD: "KÜRESEL GÜCÜMÜZÜN GÖSTERGESİ"

İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Yönetici Direktörü Hanita Ahmad, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Brand Finance listesinde yer almanın ISG'nin sürdürülebilir büyüme vizyonunun önemli bir göstergesi olduğunu söyledi.

Ahmad, "Dünyanın en itibarlı marka değerlendirme kuruluşlarından biri olan Brand Finance'ın araştırmasında yer almak, Sabiha Gökçen Havalimanı'nın sürdürülebilir büyüme vizyonunun ve küresel gücünün çok net bir yansımasıdır. Bu prestijli konumlanma, ISG'nin uluslararası standartlarda stratejik bir değer ve güçlü bir marka olduğunu göstermektedir." ifadelerini kullandı.

ISG'nin yalnızca bir havalimanı değil, aynı zamanda küresel bir marka olduğunun altını çizen Ahmad, yolcu memnuniyeti odaklı yatırımlarla büyümeye devam edeceklerini belirtti.

55 ÜLKEDE 156 DESTİNASYONA BAĞLANTI

İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı bugün 55 ülkede 156 destinasyona doğrudan bağlantı sağlayarak İstanbul'un ve Türkiye'nin küresel havacılık ağındaki stratejik rolünü güçlendiriyor.

Yolcu deneyimine yaptığı yatırımlar, operasyonel verimliliği ve büyüyen uluslararası ağıyla ISG, Türkiye'nin dünyaya açılan en önemli kapılarından biri olmayı sürdürüyor.

Avrupa’nın en hızlı büyüyen havalimanları arasında liderliğini koruyan ve Türkiye ekonomisine sunduğu katma değerle dikkat çeken İstanbul Sabiha Gökçen (ISG) Havalimanı, Brand Finance’in 2026 yılı prestijli listesinde 75. sırada yer alarak devler ligindeki güçlü konumunu perçinledi. Güçlü altyapısı, dijital yolcu deneyimi yatırımları ve artan yolcu trafiğiyle küresel bir marka haline gelen ISG; havacılık, savunma ve finans gibi dev sektörlerin domine ettiği bu listede Türkiye'yi dünyaya bağlayan en stratejik kapılardan biri olarak yerini aldı.

Brand Finance raporuna göre, listede yer alan en değerli 125 markanın toplam değeri, küresel ekonomideki dalgalanmalara rağmen geçen yıla göre yüzde 15 oranında ciddi bir artış gösterdi. Geçtiğimiz yıl 17 milyar dolar seviyesinde olan toplam marka değeri, bu yıl 19,6 milyar dolara yükseldi. Raporda, özellikle yurt dışı operasyonları güçlü olan ve havacılık sektöründe faaliyet gösteren markaların, Türkiye’nin toplam marka değerine en büyük pozitif katkıyı sağlayan itici güçlerden biri olduğu vurgulandı.

ISG’nin marka gücü küresel ölçekte bir kez daha tescillendi

Türkiye’nin devlerinin sıralandığı listede yer almaktan büyük bir memnuniyet duyduklarını belirten İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Yönetici Direktörü Hanita Ahmad, rapora yönelik şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dünyanın en itibarlı marka değerlendirme otoritelerinden biri olan Brand Finance’ın araştırmasında yer almak, Sabiha Gökçen Havalimanı’nın sürdürülebilir büyüme vizyonunun ve küresel gücünün çok net bir yansımasıdır. Bu prestijli konumlanma, ISG’nin sadece konforlu ve hızlı bir seyahat noktası olmakla kalmayıp, aynı zamanda uluslararası standartlarda bir stratejik değer ve sürdürülebilir marka gücü yakaladığının en somut göstergesidir.”

ISG'nin sadece bir havalimanı değil küresel bir marka olduğunun altını çizen Hanita Ahmad, Türkiye’nin dünyadaki vitrini olmaya devam edeceklerini belirtti. Ahmad, yolcu memnuniyeti odaklı inovatif yatırımlarla sürdürülebilir büyüme vizyonuna hız kesmeden devam edeceklerinin altını çizdi.

“Brand Finance analizleri; marka algısı, kurumsal dayanıklılık ve gelecek potansiyelini de kapsayan çok boyutlu bir süzgeç sunuyor. Dolayısıyla bu listedeki varlığımız, ISG’nin uluslararası ölçekte küresel rekabet gücünün ve güven üreten bir lider marka olduğunun en somut kanıtıdır.”

İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı küresel ekonominin ve havacılığın güçlü oyuncularından biri olarak bugün İstanbul’u tam 55 ülkede 156 destinasyona bağlıyor.

MİLLİ TAKIM COŞKUSU GÖKYÜZÜNE TAŞINACAK

Türkiye, tam 24 yıl aradan sonra Dünya Kupası’na katılma hakkı kazanarak tarihi bir başarıya imza attı. Turnuva tarihi yaklaştıkça tüm ülkede büyük bir gurur ve heyecan dalgası başladı. İstanbul’un dünyaya açılan en önemli kapılarından biri olan Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı’nın Meydan Otoritesi HEAŞ, bu büyük coşkuyu gökyüzüne taşıyacak.

HEAŞ, havalimanının simgelerinden biri olan hava trafik kontrol kulesini, A Milli Futbol Takımı’nın maç günlerindekırmızı-beyaz renkleriyle aydınlatılacak. İstanbul semalarını süsleyecek bu özel ışıklandırma, havacılık camiasının milli takıma olan inancını simgeleyecek.

"MİLLİ COŞKUYU HAVALİMANIMIZDA YAŞATIYORUZ"

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan HEAŞ Genel Müdürü Faruk Kacır, Türkiye’nin 24 yıl sonra gelen bu başarısının sadece sporda değil, toplumun her alanında büyük bir motivasyon kaynağı olduğunu vurguladı. Kacır, şunları kaydetti:

“A Milli Futbol Takımımızın 24 yıl aradan sonra yeniden Dünya Kupası sahnesinde yer alacak olması, hepimize tarif edilemez bir gurur yaşatıyor. HEAŞ ailesi olarak, ülkemizin dört bir yanını saran bu büyük heyecana ortak olmak istedik. Günde binlerce misafirlerimizi ağırladığımız Sabiha GökçenUluslararası Havalimanımızın kalbi olan hava trafik kontrol kulesini kırmızı-beyaz renklerle donatarak, millilerimizin arkasındaki dev desteği gökyüzüne çıkarmak istedik.İnanıyoruz ki Bizim Çocuklar, bu turnuvada da tarih yazmaya devam edecek. Dualarımız ve kalbimiz milli takımımızla."

Dünya Kupası süresince Türkiye’nin maç günlerinde kırmızı-beyaz renklerle ışıldayacak olan Sabiha Gökçen Havalimanı hava trafik kontrol kulesi, İstanbul’a iniş ve kalkış yapan uçaklardaki yolculara ve tüm havalimanı ziyaretçilerine milli takım ruhunu derinden hissettirecek.

MSC Cruises, bu yeni kampanyasıyla bir cruise seyahatini eşsiz kılan unsurun sadece ziyaret edilen destinasyonlar, lüks restoranlar veya zengin aktiviteler olmadığını; asıl değerin yolculuk boyunca aniden karşımıza çıkan tatlı sürprizlerde saklı olduğunu vurguluyor.

Keşiflerle Dolu Rotalar ve Spontane Anlar bir Arada

2026 yılında, 23 modern gemiden oluşan dev filosuyla dünyanın dört bir yanındaki 250’den fazla destinasyona sefer düzenleyen olan MSC Cruises, misafirlerine farklı kültürleri keşfetme fırsatı sunarken, tatilin en değerli anlarının çoğunlukla planlanmadan yaşandığını hatırlatıyor.

McCann iş birliğiyle hazırlanan kampanya filminde, Jackson 5’ın efsanevi şarkısı “ABC” yepyeni bir yorumla karşımıza çıkıyor. Film; MSC Cruises’ın gastronomiden eğlenceye, aile aktivitelerinden wellness deneyimlerine kadar uzanan geniş hizmet yelpazesini son derece dinamik ve enerjik bir anlatımla izleyiciye aktarıyor.

Her Detayda Ayrı Bir Keşif

MSC Cruises misafirleri; özel balkonlarında kahvelerini yudumlarken deniz yaşamının büyüleyici güzelliğine tanıklık edebiliyor, akşam yemeklerinde dünyanın öbür ucundan yeni dostlar edinebiliyor ya da çocuklarıyla vakit geçirirken kendi içlerindeki çocuğu yeniden keşfedebiliyor. Yeni kampanya da tam olarak bu beklenmedik ve samimi anların hayat boyu unutulmayacak anılara dönüşmesine odaklanıyor.

Gemilerde sunulan uluslararası gastronomi konseptleri, dünya standartlarındaki sahne şovları, ödüllü çocuk kulüpleri, yenileyici wellness alanları ve ayrıcalıklı bir dünya sunan MSC Yacht Club deneyimi misafirlerin her anını zenginleştiriyor. Beş kıtada yüzlerce farklı rotaya ulaşım sağlayan MSC Cruises, Alaska’nın göz alıcı doğasından Akdeniz’in saklı koylarına kadar uzanan geniş destinasyon ağıyla, her seyahatte yeni keşiflerin kapısını aralıyor.

MSC Cruises’ın yeni global kampanyası “The Best Holiday Ever”, seyahatin yalnızca bir varış noktasından ibaret olmadığını, beklenmedik anlarla güzelleşen eşsiz bir yaşam deneyimi olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılması beklenen açılış töreniyle birlikte havalimanı, özellikle devlet başkanları, üst düzey diplomatik heyetler ve özel protokol uçuşları için kullanılmaya başlanacak.

NATO ZİRVESİ'NDE KRİTİK ROL ÜSTLENECEK

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde hizmete alınacak olan Etimesgut Havalimanı'nın, zirveye katılacak devlet başkanları ve heyetlerin ulaşımında önemli rol üstlenmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne yakın konumuyla dikkat çeken tesis, Ankara'daki yoğun diplomatik trafik için özel olarak planlandı.

PİST VE APRON KAPASİTESİ ARTIRILDI

Yenileme çalışmaları kapsamında havalimanının pist uzunluğu 3 bin metreye, genişliği ise 60 metreye çıkarıldı.

Ayrıca aynı anda 50 uçağın park edebileceği 160 bin metrekarelik yeni apron alanının altyapısı da tamamlandı. Yapılan yatırımlarla birlikte havalimanının büyük gövdeli uçaklar da dahil olmak üzere geniş bir hava aracı yelpazesine hizmet verebilmesi hedefleniyor.

PROTOKOL UÇUŞLARI İÇİN ÖZEL TASARLANDI

Etimesgut Havalimanı'nda protokol ihtiyaçlarına yönelik toplam 2 bin 400 metrekarelik yeni tesis ve hizmet alanları inşa edildi.

Yetkililer, havalimanının askeri statüsünü koruyacağını ancak devlet ve diplomatik uçuşlara hizmet veren özel bir modelle işletileceğini belirtti.

ANKARA'NIN YEDEK HAVALİMANI OLACAK

Yeni görevleri arasında Ankara için yedek havalimanı işlevi de bulunan Etimesgut Havalimanı'nın, olası operasyonel ihtiyaçlarda Esenboğa Havalimanı'na destek sağlayabileceği ifade ediliyor.

Tamamlanan yatırımlarla birlikte Etimesgut Havalimanı'nın, Türkiye'nin diplomatik ve uluslararası organizasyon kapasitesine önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Özellikle NATO Zirvesi gibi yüksek katılımlı uluslararası etkinliklerde üst düzey güvenlik, hızlı ulaşım ve operasyonel esneklik sunacak olan tesis, Ankara'nın yeni protokol üssü olarak hizmet verecek.

Global Yatırım Holding bağlı kuruluşu ve dünyanın en büyük kruvaziyer liman işletmecisi Global Ports Holding (GPH), Karayipler’de yeni bir limanı portföyüne katmaya hazırlanıyor.

Şirketimizin dolaylı bağlı ortaklığı Global Ports Holding, St. Vincent ve Grenadinler Hükümeti ile St. Vincent ve Grenadinler Kruvaziyer Limanı'nın geliştirilmesi ve işletilmesine yönelik münhasır müzakerelerin yürütülmesi amacıyla bir Ön Anlaşma imzalandı. Gerçekleştirilecek müzakerelerin ardından anlaşmanın sağlanması halinde Global Ports Holding Karayipler’deki beşinci limanı portföyüne katmış olacak.

Taraflar arasında nihai anlaşmaların sağlanması ve imtiyaz hakkının elde edilmesi halinde, GPH, St. Vincent ve Grenadinler Kruvaziyer Limanı’nda yanaşma kapasitesinin artırılması, daha büyük kruvaziyer gemilerine hizmet verilmesi ve yolcu deneyiminin geliştirilmesine katkı sağlaması amacıyla iki aşamalı bir yatırım programının hayata geçirilmesini planlanıyor.

Küresel liderliği pekiştiriyor

St. Vincent ve Grenadinler Kruvaziyer Limanı’nın Güneydoğu Karayipler'de, Barbados, St. Lucia ve Grenada gibi önemli kruvaziyer destinasyonlarına yakın stratejik bir konuma sahip olduğu ve halihazırda yıllık yaklaşık 200.000 yolcuya hizmet veren St. Vincent Kruvaziyer Limanı'nın, GPH'nin küresel operasyonel uzmanlığı ve kruvaziyer şirketleriyle güçlü ilişkilerinin de katkısıyla önemli bir büyüme potansiyelini taşıdığı değerlendiriliyor.

Global Ports Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Mehmet Kutman, “Dünyanın en yoğun kruvaziyer rotalarına sahip Karayipler’de daha da güçleniyoruz. Bu yeni anlaşma dünyanın en büyük kruvaziyer liman işletmecisi unvanımızı daha da pekiştiriyor. Limanda operasyonları devralmamız halinde hızlı bir şekilde yatırımları hayata geçirmeye başlayacağız. Global Ports Holding’in küresel ağına eklenmesi ile birlikte limanın çok daha aktif bir konuma gelmesini hedefliyoruz” dedi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 12 Haziran tarihli hava durumu tahminlerine göre, gün içerisinde birçok bölgede sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlar etkili olacak.

Özellikle Trakya'nın bazı kesimleri, Akdeniz'in iç bölgeleri, İç Anadolu'nun güneybatısı, Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusu ile Afyonkarahisar çevrelerinde yağış bekleniyor. Ayrıca Çanakkale ve Hatay kıyılarında da yerel sağanak geçişleri görülecek.

SABAH SAATLERİNDE SİS VE PUS ETKİLİ OLACAK

Meteoroloji, sabah ve gece saatlerinde Marmara'nın kuzeyi ile Batı ve Orta Karadeniz kıyılarında pus ve yer yer sis oluşabileceği uyarısında bulundu.

Görüş mesafesinde azalma yaşanabileceği belirtilirken, sürücülerin özellikle sabah saatlerinde dikkatli olmaları istendi.

GÜNEY BÖLGELERDE SICAKLIK ARTIYOR

Yağışlara rağmen Türkiye'nin güney kesimlerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edeceği tahmin ediliyor.

Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'nun bazı bölgelerinde sıcaklıkların yükselmeyi sürdüreceği belirtilirken, iç ve kuzey kesimlerde hafta sonuna doğru sıcaklıklarda hissedilir düşüş yaşanması bekleniyor.

HAFTA SONU SERİN HAVA GELİYOR

Meteoroloji uzmanları, Balkanlar üzerinden gelecek yeni hava sistemiyle birlikte hafta sonundan itibaren birçok bölgede sıcaklıkların düşeceğini ve yer yer yağışların etkisini artıracağını öngörüyor.

Yetkililer, ani sağanak yağışlar, gök gürültüsü ve kuvvetli rüzgâr riskine karşı vatandaşların güncel meteorolojik uyarıları takip etmeleri gerektiğini belirtiyor.

Olay, 9 Haziran tarihinde İstanbul Havalimanı'nda meydana geldi. Ticaret Bakanlığı Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat ekipleri tarafından yürütülen risk analizi çalışmaları kapsamında, yurt dışından Türkiye'ye giriş yapan bir yolcu takibe alındı.

Bagaj teslim alanında tespit edilen İspanya pasaportlu yolcu, şüpheli hareketleri nedeniyle detaylı kontrol için Gümrük Muhafaza birimine yönlendirildi.

X-RAY'DE ORTAYA ÇIKTI

Şüpheliye ait valizde gerçekleştirilen X-Ray taraması ve detaylı aramada, çeşitli poşetler içerisine gizlenmiş toplam 22 kilo 500 gram esrar cinsi uyuşturucu madde bulundu.

Operasyonda ele geçirilen uyuşturucunun piyasa değerinin yaklaşık 20 milyon 300 bin lira olduğu öğrenildi.

ŞÜPHELİ TUTUKLANDI

Gümrük Muhafaza ekipleri tarafından gözaltına alınan şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı.

Emniyetteki ve gümrükteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından Gaziosmanpaşa Adliyesi'ne sevk edilen şüpheli, çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi.

KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE SÜRÜYOR

Ticaret Bakanlığı'na bağlı Gümrük Muhafaza ekipleri, İstanbul Havalimanı başta olmak üzere Türkiye'nin tüm sınır kapılarında uyuşturucu ve kaçakçılıkla mücadele çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.

Yetkililer, gelişmiş risk analiz sistemleri ve teknolojik kontrol yöntemleri sayesinde uluslararası uyuşturucu kaçakçılığına karşı önemli operasyonlara imza atıldığını belirtti.

Arlington İtfaiye ve Acil Servisi tarafından yapılan açıklamada, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) olaylara müdahale ekibinin Pentagon'daki alarm nedeniyle bölgeye sevk edildiği bildirildi.

HAVA KALİTESİ SORUNU TESPİT EDİLDİ

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, CNN'e yaptığı açıklamada, bina içerisindeki sistemlerde bir hava kalitesi sorununun tespit edildiğini belirtti.

Parnell, durumun kaynağı netleşene kadar önleyici güvenlik tedbirlerinin uygulandığını ifade ederek, "Bakanlık, etkilenen katlar için sığınma emri de dahil olmak üzere standart koruma protokollerini uyguluyor. Müdahale ekipleri yerinde ve bina sakinlerine destek vermeye hazır" dedi.

KBRN EKİPLERİ DEVREDE

Pentagon Kuvvet Koruma Ajansı'na bağlı KBRN müdahale ekiplerinin, Arlington İtfaiyesi ile koordineli şekilde çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Yetkililer, hava kalitesindeki sorunun kaynağını belirlemek amacıyla ilave testlerin yapılacağını açıkladı.

CNN'e konuşan ve isimleri açıklanmayan kaynaklar, incelemelerin bir ila iki saat sürebileceğini, bu süreçte görev yapan güvenlik personelinin gaz maskeleri ve tam koruyucu kimyasal ekipman kullandığını aktardı.

KATLAR VE KORİDORLAR KAPATILDI

Görgü tanıkları, alarmın ardından Pentagon içerisindeki çok sayıda kat ve koridorun erişime kapatıldığını, bazı bölümlerin ise tedbir amaçlı tahliye edildiğini belirtti.

Yetkililer şu ana kadar olay nedeniyle yaralanan veya etkilenen herhangi bir personel bulunmadığını açıklarken, test sonuçlarının ardından binadaki normal işleyişe ilişkin karar verileceği ifade edildi.

Pentagon'daki gelişmeler ABD güvenlik birimleri tarafından yakından takip edilirken, olayın kesin nedeninin yapılacak teknik incelemelerin ardından netlik kazanması bekleniyor.

Kurul, son dönemde vize aracılık hizmeti veren şirketlerin tüketicileri yanıltıcı ve aldatıcı nitelikte reklamlar yayımladığı yönündeki iddialar üzerine harekete geçti. Bu kapsamda altı firma hakkında re'sen inceleme başlatıldı.

"VİZE GARANTİSİ" VAATLERİ İNCELENDİ

11 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirilen Reklam Kurulu'nun 370 sayılı toplantısında, söz konusu firmaların reklam ve tanıtım faaliyetleri detaylı şekilde değerlendirildi.

İnceleme kapsamında özellikle;

• "Vize randevu garantisi"
• "Vize garantisi"
• "Hızlı başvuru"
• "Kesintisiz destek"
• "Garanti çözüm"
• "Yüzde 100 onay garantisi"
• "Hızlı sonuç garantisi"

gibi ifadeler içeren reklamlar mercek altına alındı.

Kurul, bu tür vaatlerin vize başvuru süreçlerinin doğası gereği kesin sonuç taahhüdü içerdiği ve tüketicilerde yanıltıcı algı oluşturabileceği değerlendirmesinde bulundu.

REKLAMLAR TEDBİREN DURDURULDU

Yapılan inceleme sonucunda Reklam Kurulu, söz konusu reklamların tüketicileri yanıltma potansiyeli taşıdığı gerekçesiyle altı firma hakkında reklamların tedbiren durdurulması kararı aldı.

Karar kapsamında ilgili reklam ve tanıtımların üç aya kadar yayından kaldırılması ve kullanılmaması öngörülüyor.

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu tedbir kararının inceleme süreci tamamlanıncaya kadar geçerli olacağı belirtildi.

NİHAİ KARAR DAHA SONRA VERİLECEK

Reklam Kurulu'nun devam eden incelemelerin tamamlanmasının ardından firmalar hakkında nihai kararını vereceği bildirildi.

Yetkililer, tüketicilerin özellikle vize işlemleri gibi üçüncü taraf kurumların kararına bağlı süreçlerde "garanti", "kesin sonuç" ve "yüzde 100 onay" gibi ifadeler içeren reklamlara karşı dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin ekonomik çıkarlarını korumak ve aldatıcı ticari uygulamaların önüne geçmek amacıyla denetim faaliyetlerini sürdüreceğini açıkladı.

Edinilen bilgilere göre, TK2430 sefer sayılı uçuşu gerçekleştiren TC-LKD tescilli Boeing 777 tipi uçak, İstanbul Havalimanı'ndan kalkışının ardından Antalya Havalimanı'na sorunsuz şekilde iniş yaptı. Ancak park yerine yanaşma sırasında uçağın sağ kanadı, havaalanı sahasında bulunan yer radar anten direğine temas etti.

KABİNDE PANİK YAŞANDI

Çarpmanın ardından uçak içerisinde kısa süreli panik yaşanırken, olay yerine havalimanı ekipleri sevk edildi. Güvenlik prosedürleri kapsamında uçakta bulunan 267 yolcu tahliye edildi.

Tahliye sırasında hafif şekilde yaralanan bir yolcuya sağlık ekipleri tarafından müdahale edilirken, yolcunun sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

THY'DEN AÇIKLAMA

Olayın ardından Türk Hava Yolları İletişim Başkanı Yahya Üstün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"TK2430 sayılı İstanbul–Antalya seferini gerçekleştiren TC-LKD tescilli Boeing 777 uçağımızın, Antalya Havalimanı'nda park yerine yanaşması sırasında sağ kanadı yer radar anten direğine temas etmiştir.

Uçağımızdaki 267 yolcumuz güvenli şekilde tahliye edilmiş olup, hafif yaralanan bir yolcumuzun sağlık durumunun iyi olduğu bilgisi alınmıştır.

Olayla ilgili teknik inceleme başlatılmıştır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

TEKNİK İNCELEME BAŞLATILDI

Yaşanan olayın ardından hem Türk Hava Yolları hem de ilgili havacılık otoriteleri tarafından teknik inceleme başlatıldı. İncelemede, temasın nasıl gerçekleştiği, park manevrası sırasında uygulanan prosedürler ve uçakta meydana gelen hasarın boyutu detaylı şekilde değerlendirilecek.

Olayda can kaybı yaşanmaması ve yolcuların güvenli şekilde tahliye edilmesi olası bir faciayı önlerken, havacılık ekipleri yaşanan temasın nedenlerini ortaya çıkarmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Küresel aktarma merkezi konumunu her geçen gün güçlendiren İstanbul Havalimanı, Avrupa'nın en önemli hava ulaşım merkezlerini geride bırakarak listenin zirvesinde yer aldı.

RAKİPLERİNİ GERİDE BIRAKTI

EUROCONTROL verilerine göre İstanbul Havalimanı'nı günlük ortalama 1.402 uçuşla Amsterdam Schiphol Havalimanı takip etti.

Listenin üçüncü sırasında günlük 1.382 uçuşla Paris Charles de Gaulle Havalimanı yer alırken, Londra Heathrow Havalimanı günlük 1.314 uçuşla dördüncü, Frankfurt Havalimanı ise günlük 1.297 uçuşla beşinci sırada yer aldı.

KÜRESEL AKTARMA MERKEZİ OLMAYA DEVAM EDİYOR

Türk Hava Yolları başta olmak üzere çok sayıda uluslararası havayoluna ev sahipliği yapan İstanbul Havalimanı, Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtaları arasında stratejik bir bağlantı noktası olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda yolcu ve uçuş trafiğinde gösterdiği güçlü performansla dikkat çeken havalimanı, sahip olduğu kapasite, operasyonel verimlilik ve geniş uçuş ağı sayesinde Avrupa'nın en yoğun havalimanları arasında liderliğini sürdürüyor.

Havacılık sektörünün en önemli veri kaynaklarından biri olarak kabul edilen EUROCONTROL raporları, Avrupa genelindeki hava trafiğinin gelişimini ve havalimanlarının performansını yakından takip ediyor.

1-7 Haziran dönemine ilişkin veriler de İstanbul Havalimanı'nın Avrupa hava ulaşımındaki merkezi rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.

Mayıs ayında yolcu sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 gerileyerek 3,62 milyondan 3,53 milyona düşerken, yılın ilk beş aylık döneminde ise yüzde 3 artış kaydedildi. Aynı dönemde toplam koltuk kapasitesi yüzde 1 artarak 4,25 milyon seviyesine ulaşırken doluluk oranı 3 puan gerileyerek yüzde 82,9 olarak gerçekleşti.

İÇ HATLARDA ÇİFT HANELİ BÜYÜME

Pegasus'un iç hat performansı mayıs ayında güçlü bir büyüme sergiledi. İç hat yolcu sayısı yüzde 15 artışla 1,51 milyona yükselirken, konma sayısı yüzde 26 artarak 8 bin 411'e ulaştı. Koltuk kapasitesindeki yüzde 24'lük artışla birlikte iç hatlarda toplam 1,79 milyon koltuk arz edildi.

Ancak kapasite artışının etkisiyle iç hat doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine göre 6,2 puan düşüşle yüzde 84,1 olarak gerçekleşti. ASK (Arz Edilen Koltuk Kilometre) verisi ise yüzde 28 artış gösterdi.

İLK BEŞ AYDA KAPASİTE ARTIŞI SÜRDÜ

Ocak-Mayıs döneminde Pegasus'un toplam koltuk kapasitesi yüzde 6 artarak 19,74 milyona yükselirken, toplam konma sayısı yüzde 5 artışla 93 bin 621'e ulaştı. Aynı dönemde toplam ASK yüzde 3 büyüyerek 30 milyar kilometre seviyesini aştı.

Şirket, 2026 yılına kapasite büyümesini sürdürerek girerken, iç hatlarda güçlü talep ve operasyonel büyüme performansıyla dikkat çekmeye devam ediyor.

Kabil, Etihad Airways ağında Mart 2026'da yerini almış ve ilk etapta haftada dört frekansla hizmet vermeye başlamıştı. Ancak hattın kısa sürede beklentilerin üzerinde talep görmesi üzerine şirket kapasite artışına gitme kararı aldı.

Etihad Airways tarafından yapılan açıklamada, hattın hem doğrudan seyahat eden yolcular hem de Abu Dabi'deki Zayed Uluslararası Havalimanı üzerinden Avrupa ve diğer uluslararası destinasyonlara bağlantı yapan yolcular tarafından yoğun ilgi gördüğü belirtildi.

A320 İLE HİZMET VERİLİYOR

Abu Dabi-Kabil seferleri, 8 Business Class ve 150 Economy Class koltuktan oluşan toplam 158 yolcu kapasiteli Airbus A320 uçaklarıyla gerçekleştiriliyor.

Yeni düzenleme ile birlikte Afganistan ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında seyahat eden yolcular, aile ziyaretleri, iş seyahatleri ve turistik amaçlı yolculuklar için daha fazla uçuş seçeneğine sahip olacak.

AFGAN TOPLUMUNA DAHA GÜÇLÜ BAĞLANTI

Birleşik Arap Emirlikleri, Körfez bölgesindeki en büyük Afgan topluluklarından birine ev sahipliği yapıyor. Ülkede yaşayan ve çalışan yüz binlerce Afgan vatandaşının yanı sıra iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler de hava ulaşımına olan talebi artırıyor.

Etihad Airways, artırılan seferlerin hem Afgan toplumu hem de iş dünyası için daha esnek ve daha güçlü bağlantılar sağlayacağını vurguladı.

Törenin ardından uçak, teslimat öncesinde kapsamlı uçuş testlerinin gerçekleştirileceği Saab Uçuş Test Merkezi'ne transfer edildi. Burada başlayacak test kampanyasıyla birlikte uçağın operasyonel kabiliyetleri doğrulanacak.

BREZİLYA PROGRAMIN GELİŞİMİNDE AKTİF ROL ALDI

Gripen F'nin ilk müşterisi olan Brezilya, iki koltuklu varyantın geliştirilmesinde doğrudan rol üstlendi. Saab ve Brezilyalı savunma sanayii şirketleri arasında yürütülen teknoloji transferi programı kapsamında yüzlerce mühendis ve teknisyen eğitim aldı.

Program sayesinde Brezilya'nın yerli savunma ve havacılık sanayiinde ileri tasarım ve geliştirme kabiliyetlerinin önemli ölçüde güçlendiği belirtiliyor.

EĞİTİM VE MUHAREBE KABİLİYETİ AYNI PLATFORMDA

Gripen F, Gripen E ailesinin iki koltuklu versiyonu olarak geliştirildi. Uçak, modern hava kuvvetlerinin hem pilot eğitim hem de operasyonel görev ihtiyaçlarını tek platformda karşılamak amacıyla tasarlandı.

Tam bağımsız ikinci kokpit sayesinde eğitmen pilotlar gerçek görev ortamında aday pilotlara eğitim verebiliyor. Böylece pilot dönüşüm eğitimleri ve göreve hazırlık süreçleri geleneksel yöntemlere kıyasla çok daha kısa sürede tamamlanabiliyor.

Ayrıca iki kişilik mürettebat yapısı, yüksek tehdit ortamlarında görev yükünün paylaşılmasına olanak sağlayarak operasyonel etkinliği artırıyor ve görev komutasında önemli avantajlar sunuyor.

36 UÇAKLIK BREZİLYA SİPARİŞİ

Saab ile Brezilya hükümeti arasında 2014 yılında imzalanan anlaşma kapsamında toplam 36 savaş uçağının geliştirilmesi ve üretimi kararlaştırılmıştı. Sipariş paketi 28 adet Gripen E ve 8 adet Gripen F savaş uçağını kapsıyor.

Gripen teslimatları 2020 yılında başlarken, bugüne kadar Brezilya Hava Kuvvetleri'ne toplam 11 uçak teslim edildi.

TAYLAND VE KOLOMBİYA DA TERCİH ETTİ

Saab, Gripen F programının yalnızca Brezilya ile sınırlı kalmadığını açıkladı. Şirket, Tayland ve Kolombiya'dan da Gripen F siparişleri aldığını duyurdu.

Yeni siparişler, Gripen F'nin eğitim ve operasyonel görevleri aynı platformda birleştiren yapısının uluslararası pazarda giderek daha fazla ilgi gördüğünü ortaya koyuyor.

Uzmanlar, maliyet etkin işletme yapısı, gelişmiş sensörleri ve çok rollü görev kabiliyetleri sayesinde Gripen E/F ailesinin önümüzdeki yıllarda küresel savaş uçağı pazarındaki konumunu daha da güçlendireceğini değerlendiriyor.

Yayımlanan ilana göre, TMSF'ye kayyum olarak atanan Assan Group Makine Savunma Sanayi Anonim Şirketi'ne ait mal varlıkları, haklar, sözleşmeler ve diğer ekonomik unsurlardan oluşturulan Assan Group Ticari ve İktisadi Bütünlüğü yatırımcıların ilgisine sunulacak.

416,5 MİLYON DOLARLIK DEĞERLEME

TMSF tarafından belirlenen muhammen bedel 416 milyon 500 bin dolar olarak açıklandı. İhaleye katılmak isteyen yatırımcıların ise 41 milyon 650 bin dolar tutarında teminat sunmaları gerekecek.

İHALE 8 TEMMUZ'DA

Assan Group Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün satış ihalesi, 8 Temmuz 2026 tarihinde saat 11.00'de TMSF'nin İstanbul Esentepe'deki merkez binasında gerçekleştirilecek.

İhale süreci kapalı zarfla sunulan mali tekliflerin açılmasıyla başlayacak. İlk aşamanın ardından, yeterlilik sağlayan ve en yüksek teklifleri veren katılımcılardan oluşan kısa liste belirlenecek.

Daha sonra kısa listeye kalan yatırımcıların katılımıyla açık artırma aşamasına geçilecek ve nihai satış bedeli bu süreç sonunda belirlenecek.

SAVUNMA SANAYİİNDE DİKKAT ÇEKEN SATIŞ

Makine ve savunma sanayii alanlarında faaliyet gösteren Assan Group'un satış sürecinin, hem yerli hem de yabancı yatırımcılar tarafından yakından takip edilmesi bekleniyor.

416,5 milyon dolarlık muhammen bedelle satışa çıkarılan şirket, son dönemde TMSF tarafından gerçekleştirilen en büyük ölçekli satış ihalelerinden biri olarak öne çıkıyor.

İhalenin sonucunun, savunma sanayii ve makine üretim sektöründeki yatırım dinamikleri açısından da önemli bir gösterge olması bekleniyor.

Bakanlık, Doğu Akdeniz'de istikrarı bozabilecek ve bölgedeki hassas dengeleri değiştirmeyi hedefleyen girişimlerin yakından takip edildiğini belirterek, söz konusu anlaşmanın Kıbrıs Türklerinin egemen eşitlik haklarını yok saydığını ifade etti.

Açıklamada, "Kıbrıs'ta garantörlük sıfatı bulunmayan Fransa ile GKRY arasında imzalanan ve Ada'daki hassas dengeleri tek taraflı değiştirmeyi amaçlayan bu anlaşma, 1960 Kıbrıs Antlaşmaları'na ve uluslararası hukuka aykırıdır" denildi.

MSB, hiçbir meşruiyeti bulunmadığını belirttiği bu tür girişimlerin Güney Kıbrıs açısından da tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

"TÜRKİYE'YE KARŞI BAŞARI ŞANSI YOK"

Bakanlık açıklamasında, Türkiye ve KKTC'nin hak ve menfaatlerini hedef alan herhangi bir askeri ittifakın başarı şansı bulunmadığı vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:

"Bölgedeki hassas dengeleri göz ardı eden ve Türkiye ile KKTC'nin hak ve menfaatlerini hedef alan herhangi bir askerî ittifakın Türkiye'ye karşı başarı şansı bulunmadığı gerçeğini bir kez daha hatırlatıyoruz."

MSB ayrıca Türkiye'nin garantör ülke sıfatıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin güvenliğini sağlamaya devam edeceğini belirterek, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Kıbrıs Türklerinin güvenliğini tehdit eden her türlü hasmane tutuma karşı gerekli cevabı verme güç ve kararlılığına sahip olduğunu kaydetti.

YUNAN BASININDAKİ İDDİALARA YANIT

Bakanlık, bazı Yunan basın organlarında yer alan ve Türk savaş uçaklarının Yunanistan Savunma Bakanı ile Avrupalı yetkilileri taşıyan uçakları taciz ettiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı.

MSB'nin verdiği bilgiye göre, 7 Haziran 2026 tarihinde Yunanistan-GKRY rotasında uçuş yapan altı hava trafiğinden dördü KKTC hava sahasını ihlal etti.

Bu gelişme üzerine KKTC'de konuşlu alarm reaksiyon nöbetindeki iki F-16 savaş uçağının tedbir amaçlı havalandığı belirtilirken, Türk uçaklarının yalnızca KKTC hava sahasında görev yaptığı ve herhangi bir taciz veya GKRY hava sahası ihlalinin söz konusu olmadığı ifade edildi.

İRAN-ABD-İSRAİL GERİLİMİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

Milli Savunma Bakanlığı, Orta Doğu'da İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan çatışmalara ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Bakanlık, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran'ın üçüncü ülkelerdeki hedeflere yönelik saldırılarıyla tırmanan çatışmaların bölgesel ve küresel istikrara zarar verdiğini belirtti.

Açıklamada, yaşanan gelişmelerin yakından takip edildiği vurgulanarak, "Saldırıların bir an önce sona ermesi gerektiğini, çatışmaların hiçbir tarafa fayda sağlamayacağını ve sorunların diplomasi yoluyla çözülmesinden yana olduğumuzu yineliyoruz" ifadeleri kullanıldı.