ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın karşılık vermesiyle büyüyen çatışmalar, küresel hava kargo taşımacılığında ciddi aksamalara yol açtı. WorldACD tarafından yayımlanan veriler, savaşın ilk günlerinde hava kargo trafiğinde keskin düşüşler yaşandığını ortaya koydu.
Küresel kapasitenin yüzde 15’i etkilendi
İran’ın Körfez bölgesindeki merkezlere yönelik saldırıları sonrası birçok havalimanı geçici olarak kapatıldı ve bölgedeki hava yolu şirketlerinin filoları yerde kaldı. Bu durum, Orta Doğu ve Güney Asya çıkışlı hava kargo kapasitesinin yaklaşık yarısının ve küresel kapasitenin yaklaşık yüzde 15’inin devre dışı kalmasına neden oldu.
Hafta ortasında bazı havalimanlarının yeniden açılmasıyla operasyonlar kademeli olarak yeniden başlarken, Körfez merkezli hava yolu şirketleri uçuşlarını yeniden artırmaya başladı.
Avrupa ve ABD hattında ciddi düşüş
Çatışmaların başladığı 28 Şubat hafta sonunda Orta Doğu ve Güney Asya bölgesinden yapılan hava kargo ihracatında ciddi gerileme yaşandı.
Bölgeden yapılan ihracat 28 Şubat’ta yüzde 27,
Ertesi gün ise yüzde 56 düştü.
Böylece iki günlük toplam düşüş yaklaşık yüzde 40 seviyesine ulaştı.
Levant ve Körfez bölgesinde ise düşüş daha sert oldu ve 1 Mart’ta haftalık bazda yüzde 70’in üzerinde gerileme kaydedildi.
Güney Asya’dan Avrupa ve ABD’ye taşımalar azaldı
Güney Asya’dan Avrupa’ya gönderilen kargo hacmi yüzde 57, ABD’ye gönderilen kargo ise yüzde 33 geriledi. Böylece toplam düşüş yaklaşık yüzde 50 seviyesine ulaştı.
Çin ve Kuzeydoğu Asya’dan Avrupa’ya yapılan gönderiler de hafta sonunda yüzde 4 düşerken, Güneydoğu Asya’dan Avrupa’ya taşımalar yüzde 8 geriledi.
Asya’da teknoloji talebi artışı etkili oldu
Buna rağmen Asya-Pasifik bölgesinden yapılan bazı gönderilerde güçlü talep görüldü. Özellikle sunucu ve yarı iletken ürünlere yönelik talep, Tayvan ve Güney Kore’den ABD’ye yapılan taşımaları sırasıyla yüzde 66 ve yüzde 54 artırdı.
Küresel fiyatlar geriledi
Kargo fiyatlarında ise genel bir düşüş gözlendi. Küresel fiyatlar haftalık bazda yüzde 3, yıllık bazda ise yüzde 1 geriledi. En sert fiyat düşüşü Asya-Pasifik bölgesinde yüzde 8 olarak kaydedildi.
Küresel ticaret için risk büyüyor
Uzmanlara göre Orta Doğu’daki çatışmalar, Asya ile Avrupa arasındaki hava koridorlarının kısıtlanması, petrol fiyatlarının yükselmesi ve küresel ticarette yaşanabilecek daralma nedeniyle belirsizliği artırıyor.
Ancak sektör temsilcileri, hava kargo endüstrisinin geçmişte olduğu gibi bu kriz karşısında da küresel ticaretin devamlılığını sağlamak için hızlı şekilde uyum sağlayacağını belirtiyor.