Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan kriz, küresel hava kargo pazarında ciddi dalgalanmalara yol açtı.
WorldACD Market Data verilerine göre, 9-15 Mart haftasında küresel hava kargo fiyatları haftalık bazda yüzde 10 artarak kilogram başına 2,67 dolara yükseldi. Spot fiyatlar ise yüzde 12 artışla 3,19 dolara ulaştı.
Bölgedeki hava sahası kısıtlamaları, alternatif uçuş rotaları, kapasite daralması ve artan yakıt maliyetleri, fiyatlardaki yükselişin temel nedenleri arasında gösteriliyor. Özellikle Orta Doğu ve Güney Asya çıkışlı (MESA) taşımalar, en sert fiyat artışlarının yaşandığı segment oldu. Bu bölgede spot fiyatlar haftalık yüzde 22 artarak kilogram başına 4,37 dolara çıktı ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58 yükseldi.
Kapasitedeki ani daralma ve ardından kısmi toparlanma, hacimlerde de sert dalgalanmalara neden oldu. Bir önceki hafta yüzde 50 düşen kapasitenin ardından, kısmi toparlanmayla birlikte Orta Doğu çıkışlı yük hacimleri yüzde 30 artış gösterdi. Ancak tonajlar hâlâ savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 50 altında seyrediyor.
Öte yandan jet yakıtı fiyatlarında yaşanan sert artış da sektör üzerindeki baskıyı artırdı. Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kısıtlamalar nedeniyle jet yakıtı fiyatlarının haftalık yüzde 11 artarak savaş öncesi seviyelere göre yaklaşık yüzde 94 yükseldiği bildirildi.
Uzmanlar, bölgedeki belirsizlik ve operasyonel kısıtlamalar devam ettikçe hava kargo piyasasında fiyat oynaklığının süreceği ve sektörün kısa vadede normalleşmesinin zor olduğu görüşünde birleşiyor.