Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN), küresel nükleer silah harcamalarına ilişkin dikkat çekici bir rapor yayımladı.
"Önceden Tasarlanmış: 2025'te Nükleer Silah Harcamaları" başlıklı rapora göre, nükleer silaha sahip dokuz ülke geçen yıl toplam 118,8 milyar dolar harcadı.
Bu rakam, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek yıllık nükleer silah harcaması olarak kayıtlara geçti.
Harcamalarda yüzde 19'luk artış
Raporda, Çin, Fransa, Hindistan, İsrail, Kuzey Kore, Pakistan, Rusya, İngiltere ve ABD'nin toplam nükleer silah harcamalarının bir önceki yıla göre 16,8 milyar dolar arttığı belirtildi.
Bu artışın yaklaşık yüzde 19 seviyesinde olduğu ifade edildi.
ICAN, söz konusu ülkelerin nükleer cephaneliklerini modernize etmeye ve genişletmeye devam ettiğine dikkat çekti.
ABD açık ara ilk sırada
Rapora göre en fazla harcama yapan ülke yine ABD oldu.
Washington yönetimi 2025 yılında nükleer silah programları için 69,2 milyar dolar harcadı.
ABD'nin harcaması, diğer sekiz nükleer gücün toplam harcamasından daha yüksek seviyede gerçekleşti.
ABD ayrıca 12,4 milyar dolarlık artışla yıllık bazda en büyük yükselişi kaydetti.
Çin ikinci, İngiltere üçüncü sırada
Nükleer harcamalarda ikinci sırada 13,5 milyar dolar ile Çin yer aldı.
İngiltere ise 12,6 milyar dolarlık harcamayla 9,5 milyar dolar harcayan Rusya'yı geride bırakarak üçüncü sıraya yükseldi.
Diğer ülkelerin harcamaları ise şu şekilde sıralandı:
- Fransa: 7,7 milyar dolar
- Hindistan: 2,8 milyar dolar
- Pakistan: 1,5 milyar dolar
- İsrail: 1,2 milyar dolar
- Kuzey Kore: 656 milyon dolar
Son 5 yılda 471 milyar dolar
Raporda, nükleer silaha sahip dokuz ülkenin son beş yılda cephanelikleri için toplam 471 milyar dolar harcadığı belirtildi.
Uzmanlar, mevcut modernizasyon programları nedeniyle bu rakamın önümüzdeki yıllarda daha da yükselmesinin beklendiğini ifade ediyor.
"Kaynaklar insani ihtiyaçlardan uzaklaştırılıyor"
ICAN raporunda, nükleer silah harcamalarının dünya genelindeki insani ihtiyaçlarla kıyaslandığında dikkat çekici boyutlara ulaştığına vurgu yapıldı.
Rapora göre:
- Bir dakikalık nükleer silah harcaması yaklaşık 3 bin 478 kişiye temiz su ve sanitasyon sağlayabilir.
- Bir günlük harcama, yaklaşık 2 milyon insanı gıda güvensizliğinden kurtarabilir.
- Bir haftalık harcama, milyarlarca insanın kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısına erişmesini sağlayabilir.
- Bir yıllık harcama ile 6 milyondan fazla haneye güneş enerjisi altyapısı kurulabilir.
"Nükleer savaşın kazananı olmaz"
ICAN Programlar Direktörü Susi Snyder, nükleer silahlara ayrılan milyarlarca doların gerçek güvenlik ihtiyaçlarından uzaklaştığını belirtti.
Snyder, "Nükleer silahlar felakete yol açmadan kullanılamaz. Nükleer caydırıcılık anlayışı, insanlığın güvenliğini riskli varsayımlara bırakıyor." değerlendirmesinde bulundu.
ICAN Politika Başkanı Alicia Sanders-Zakre ise nükleer güçlerin önümüzdeki onlarca yıl boyunca silah sistemlerini modernize etmeyi planladığını belirterek, bunun küresel kaynakların farklı alanlardan çekilmesine neden olduğunu ifade etti.
Raporda ayrıca artan nükleer harcamaların mevcut jeopolitik gerilimleri daha da besleyebileceği ve küresel güvenlik risklerini artırabileceği uyarısında bulunuldu.