NASA’nın 2004 yılında alçak Dünya yörüngesine gönderdiği Neil Gehrels Swift Uzay Teleskobu için başlatılan kurtarma girişimi sonuçsuz kaldı.
Özellikle gama ışını patlamalarını incelemek amacıyla geliştirilen teleskop, artan güneş aktivitesi ve atmosferik sürtünmenin etkisiyle son dönemde giderek daha hızlı irtifa kaybetmeye başladı. Swift’in yörüngesinin daha fazla alçalması halinde atmosfere kontrolsüz şekilde girerek parçalanması bekleniyor.
30 milyon dolarlık kurtarma operasyonu
NASA, teleskobun görev ömrünü uzatabilmek amacıyla Arizona merkezli Katalyst Space Technologies ile yaklaşık 30 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı.
Plan kapsamında şirket tarafından geliştirilen LINK uzay aracının Swift’e yaklaşması, teleskopla kenetlenmesi ve onu daha yüksek bir yörüngeye taşıması hedefleniyordu.
LINK, 3 Temmuz’da Northrop Grumman’ın Pegasus XL roketiyle uzaya gönderildi. Ancak uzay aracı fırlatmanın ardından yönelim ve oryantasyon kontrolünde ciddi teknik sorunlarla karşılaştı.
Yazılım müdahaleleri sonuç vermedi
Mühendisler, LINK’in kendi ekseni etrafındaki dönüşünü kontrol altına almak ve aracın doğru yönelim kazanmasını sağlamak için çeşitli müdahalelerde bulundu.
Yazılım güncellemeleri gerçekleştirilmesine rağmen yönelim kontrol sistemindeki problemlerin giderilemediği bildirildi. Bunun üzerine NASA, Swift’in yörüngesini yükseltmeyi amaçlayan kurtarma operasyonunu resmen sonlandırdı.
LINK için görev tamamen bitmedi
Kurtarma operasyonunun başarısız olmasına rağmen LINK uzay aracının görevi tamamen sona ermeyecek.
Aracın, Swift’e yaklaşma ve gelecekte uydulara uzayda servis verilmesinde kullanılabilecek teknolojileri denemek amacıyla bazı manevralar gerçekleştirmeye devam etmesi planlanıyor.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, görevde hedeflenen sonuca ulaşılamadığını ancak yüksek risk ve yüksek potansiyel taşıyan bu tür teknolojik girişimlerin denenmesinin önemini vurguladı.
Katalyst Space CEO’su Ghonhee Lee ile NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman da görevden elde edilecek teknik verilerin gelecekte gerçekleştirilecek uydu kurtarma, yörünge yükseltme ve uzayda servis operasyonlarına katkı sağlayabileceğine dikkat çekti.
Swift’in 22 yıllık uzay yolculuğunda sona doğru
Yaklaşık 22 yıldır uzayda görev yapan Swift, evrendeki en enerjik olaylar arasında bulunan gama ışını patlamalarının tespit edilmesi ve incelenmesinde önemli görevler üstlendi.
Kurtarma girişiminin başarısız olmasıyla birlikte teleskobun yörüngesinin giderek alçalması ve sonunda Dünya atmosferine kontrolsüz biçimde girerek parçalanması bekleniyor.