NASA'nın sessiz süpersonik uçuş programı Quesst kapsamında geliştirilen X-59 deneysel uçağı, ses hızını aşacağı kritik test aşamasına hazırlanıyor.
Yaklaşık 247,5 milyon dolarlık proje kapsamında Lockheed Martin tarafından üretilen uçak, süpersonik yolcu taşımacılığının önündeki en büyük engellerden biri olan sonik patlama problemini çözmeyi amaçlıyor.
MACH 1,6 HIZA ULAŞACAK
X-59, saatte yaklaşık 1.960 kilometreye karşılık gelen Mach 1,6 hıza ulaşabilecek şekilde tasarlandı.
Bu performans, gelecekte geliştirilecek ticari süpersonik uçakların Londra-New York gibi transatlantik rotaları 4 saatin altında tamamlayabilmesinin önünü açabilir.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, günümüzde aynı rota yaklaşık 7 ila 8 saat sürüyor.
CONCORDE'UN EN BÜYÜK SORUNUNA ÇÖZÜM
1976 ile 2003 yılları arasında hizmet veren Concorde, süpersonik yolcu taşımacılığının simgesi olmuştu.
Ancak yüksek yakıt tüketimi ve özellikle yerleşim bölgeleri üzerinde oluşturduğu güçlü sonik patlamalar nedeniyle birçok ülkede ciddi operasyon kısıtlamalarıyla karşı karşıya kalmıştı.
NASA'nın X-59 projesi ise bu sorunu ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Uçak, geleneksel süpersonik uçaklarda duyulan yüksek sesli patlama yerine, yerdeki insanlar tarafından çok daha düşük seviyede hissedilecek kısa ve yumuşak bir "tok ses" oluşturacak şekilde tasarlandı.
SONİK PATLAMA NEDİR?
Bir uçak ses hızının altında uçarken oluşturduğu ses dalgaları normal şekilde yayılır.
Ancak uçak ses hızına ulaştığında veya aştığında bu dalgalar üst üste binerek güçlü bir şok dalgası meydana getirir.
Yeryüzünde bu durum ani ve yüksek bir patlama sesi olarak algılanır.
Geleneksel süpersonik uçaklarda bu ses seviyesi zaman zaman 110 desibele kadar ulaşabiliyor. Bu da yüksek sesli bir rock konserine yakın bir gürültü seviyesi anlamına geliyor.
GELECEĞİN YOLCU UÇAKLARINA YOL AÇACAK
NASA'nın amacı X-59'u ticari bir uçak olarak kullanmak değil.
Projenin temel hedefi, süpersonik uçuşların yerleşim bölgeleri üzerinde kabul edilebilir ses seviyelerine indirilebileceğini kanıtlamak.
Elde edilecek veriler, gelecekteki uluslararası havacılık düzenlemelerinin şekillenmesine ve yeni nesil süpersonik yolcu uçaklarının geliştirilmesine katkı sağlayacak.
HAVACILIKTA YENİ DÖNEMİN ANAHTARI OLABİLİR
Uzmanlara göre X-59'un başarılı olması halinde süpersonik uçuşlara yönelik mevcut kısıtlamalar yeniden değerlendirilebilir.
Bu da yalnızca Atlantik aşırı uçuşlarda değil, dünyanın birçok noktasında daha kısa seyahat süreleri sunan yeni nesil ticari uçakların önünü açabilir.
NASA'nın önümüzdeki dönemde gerçekleştireceği testler, süpersonik yolcu taşımacılığının geleceği açısından kritik önem taşıyor.