James Webb Uzay Teleskobu (JWST), evrenin ilk dönemlerine ilişkin bilim dünyasını heyecanlandıran yeni bir keşfe daha imza attı.
Uluslararası bir astronom ekibi, teleskobun milyarlarca ışık yılı uzaklıktan elde ettiği görüntüleri incelerken parlak kırmızı ışık yayan ve daha önce bilinen gök cisimlerinden farklı özellikler gösteren sıra dışı bir yapı tespit etti.
Bilim insanlarının “kara delik yıldızı” olarak adlandırdığı cismin, Büyük Patlama’dan yaklaşık 660 milyon yıl sonra oluştuğu hesaplandı.
Güneş sistemi büyüklüğünde
Tespit edilen cismin boyutlarının yaklaşık olarak Güneş sistemine ulaşabilecek ölçekte olduğu belirtiliyor.
Dışarıdan bakıldığında devasa bir yıldızı andıran yapı, enerji üretme biçimi açısından ise bilinen yıldızlardan tamamen ayrılıyor.
Araştırmacılara göre cisim, bilinen yıldızlardan 100 milyar kata kadar daha fazla enerji açığa çıkarıyor. Bu olağanüstü enerji seviyesi, cismin merkezinde nükleer füzyondan çok farklı bir mekanizmanın bulunduğuna işaret ediyor.
Merkezinde dev bir kara delik bulunuyor
Bilim insanlarının değerlendirmesine göre keşfedilen yapı, geleneksel anlamda bir yıldız değil.
Cismin merkezinde devasa bir kara deliğin bulunduğu ve bu kara deliğin çevresinin son derece yoğun gaz bulutlarıyla kaplandığı düşünülüyor.
Kara deliğin çevresindeki maddenin oluşturduğu yoğun enerji, dışarıdan bakıldığında cismin dev bir yıldız gibi parlamasına neden oluyor.
Bu nedenle araştırmacılar yapıyı “kara delik yıldızı” olarak tanımlıyor.
James Webb’in gizemli kırmızı noktaları açıklanabilir
Nature’da yayımlanan araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de James Webb'in daha önce görüntülediği gizemli “küçük kırmızı noktalar” ile ilgili.
JWST’nin derin uzay gözlemlerinde evrenin erken dönemlerinde çok sayıda parlak ve kırmızı kompakt cisim tespit edilmiş, bunların nasıl oluştuğu astronomlar arasında önemli bir tartışma konusu olmuştu.
Yeni keşif, bu gizemli kırmızı cisimlerin en azından bir bölümünün benzer şekilde yoğun gazla çevrelenmiş büyüyen kara delikler olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Süper kütleli kara deliklerin sırrını çözebilir
Keşif aynı zamanda astronominin önemli sorularından birine yanıt verilmesine yardımcı olabilir: Evren henüz çok gençken süper kütleli kara delikler nasıl bu kadar hızlı büyüdü?
Günümüzde Samanyolu dahil büyük galaksilerin merkezlerinde milyonlarca hatta milyarlarca Güneş kütlesine ulaşabilen süper kütleli kara delikler bulunuyor.
Bilim insanları, “kara delik yıldızlarının” bu dev yapıların erken evrendeki tohumları olabileceğini değerlendiriyor.
Kara deliklerin çevrelerindeki gaz ve yıldız oluşum süreçleri üzerinde önemli etkileri bulunduğundan, keşif yalnızca kara deliklerin değil, ilk galaksilerin nasıl oluştuğu ve evrimleştiğinin anlaşılması açısından da yeni bir pencere açabilir.
James Webb’in önümüzdeki dönemde gerçekleştireceği gözlemler, bu sıra dışı yapıların erken evrende ne kadar yaygın olduğunun ve günümüz galaksilerinin oluşumunda nasıl bir rol oynadıklarının anlaşılmasında kritik öneme sahip olacak.