ABD’de hava trafik kontrolörünün dikkati, aynı uçuş numarasını taşıyan iki American Airlines uçağının karışmasına bağlı ciddi bir uçuş emniyeti riskinin önüne geçti.
Olay, 14 Ağustos Cuma günü gece yarısından kısa süre sonra Phoenix hava sahasında meydana geldi.
American Airlines’ın AA2482 sefer sayısını taşıyan uçaklardan biri Chicago’dan Phoenix’e yaklaşırken, aynı uçuş numarasını kullanan başka bir uçak Phoenix’ten havalandı.
İki uçağın aynı çağrı koduyla eş zamanlı olarak aynı hava sahasında bulunması, hava trafik kontrol talimatlarının hangi uçağa verildiğinin yanlış anlaşılması riskini beraberinde getirdi.
Kontrolör tehlikeyi fark etti
Hava trafik kontrol kayıtlarına göre kontrolör, iki uçağın aynı çağrı kodunu kullandığını fark etmesinin ardından talimatlarını hızla değiştirdi.
Kontrolör uçaklardan birine “American 2482 on the arrival”, diğerine ise “American 2482 on the departure” şeklinde hitap etmeye başladı.
Böylece pilotların verilen irtifa ve yön talimatlarını birbirlerinin çağrısı olarak algılamalarının önüne geçildi.
Kontrolör, yaklaşmakta olan uçağı kalkış yapan uçağın üzerinde tutarken, kalkan uçağa da belirli bir irtifanın üzerine çıkmaması yönünde talimat verdi.
İki uçağın uçuş yolları birbirine yaklaşırken gerekli dikey ayırma korunmaya devam etti.
Pilotların birbirlerini görmesini sağladı
Kontrolör yalnızca irtifa ayrımını korumakla yetinmedi. İki uçağın pilotlarının, henüz aralarında kilometrelerce mesafe bulunurken birbirlerini görsel olarak teyit etmelerini de sağladı.
Uçaklar güvenli şekilde birbirlerini geçtikten sonra yaklaşmadaki pilot, kontrolörü “iyi iş” sözleriyle tebrik etti.
25 yıldır hava trafik kontrolörü olarak çalıştığını belirten kontrolör ise iki uçağın aynı çağrı koduyla bu kadar yakın operasyon gerçekleştirmesine daha önce tanık olmadığını söyledi.
Gecikme aynı uçuş numarasını havada buluşturdu
Olayın arkasında Chicago’daki hava koşullarının neden olduğu gecikmenin bulunduğu değerlendiriliyor.
AA2482, normal şartlarda Chicago ile Phoenix arasında gidiş-dönüş gerçekleştirilen ve çoğunlukla aynı uçağın kullanıldığı bir sefer olarak işletiliyor.
Ancak Chicago’dan kalkacak uçağın hava koşulları nedeniyle gecikmesi üzerine American Airlines, Phoenix’te bulunan ikinci bir uçağı planlanan saatte sefere verdi.
Bunun sonucunda Chicago’dan gecikmeli gelen uçak henüz Phoenix’e ulaşmadan, aynı AA2482 uçuş numarasını taşıyan diğer uçak Phoenix’ten havalandı.
“Felaketle sonuçlanabilirdi”
Havacılık güvenliği uzmanı Steve Arroyo, havayolunun operasyon merkezinde iki uçuşun aynı anda havada olacağının fark edilmemiş olabileceğini değerlendirdi.
Arroyo, aynı çağrı kodunun eş zamanlı kullanılmasının operasyonel planlama aşamasında tespit edilmesi gerektiğine dikkat çekerken, olayın hava trafik sistemindeki diğer emniyet katmanları sayesinde güvenli şekilde sonuçlandığını belirtti.
Hava trafik kontrolörünün de olay sonrasında kullandığı “Felaketle sonuçlanabilirdi, ancak her şeyin yolunda gitmesine sevindim” ifadeleri yaşanan riskin boyutunu ortaya koydu.
FAA ve American Airlines inceleme başlatacak
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) ile American Airlines, iki uçağın nasıl aynı uçuş numarasıyla eş zamanlı olarak operasyon gerçekleştirdiğini inceleyecek.
American Airlines yaptığı açıklamada, hava trafik kontrolörleri ve pilotların profesyonel müdahalesi sayesinde gerekli ayırmanın her aşamada korunduğunu bildirdi.
Her iki uçak da olayın ardından uçuşlarına güvenli şekilde devam etti ve herhangi bir kaza yaşanmadı.