ABD, nükleer savaş ve ulusal güvenlik krizlerinde ülkenin komuta-kontrol kabiliyetini sürdürmek amacıyla geliştirdiği yeni nesil "Kıyamet Uçağı" projesine hız verdi.
ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) bütçe belgelerine göre, ABD Hava Kuvvetleri mevcut E-4B Nightwatch filosunun yerini alacak E-4C hava komuta merkezi programı için 2027 mali yılında 2,2 milyar dolar kaynak talep etti.
Bütçede yüzde 23'lük artış
Talep edilen bütçenin, program için 2026 yılında ayrılan kaynağa kıyasla yüzde 23,2 daha yüksek olduğu belirtildi.
Maliyet artışının temel nedeninin mühendislik faaliyetleri, sistem entegrasyonu ve kapsamlı test süreçlerinin genişletilmesi olduğu ifade ediliyor.
Nükleer savaşta görev yapacak
Pentagon tarafından "yüksek hayatta kalma kabiliyetine sahip komuta, kontrol ve iletişim merkezi" olarak tanımlanan E-4C, dünyanın en kritik askeri platformlarından biri olacak.
Yeni uçak, nükleer saldırı, elektromanyetik darbe (EMP) ve geniş çaplı askeri kriz senaryolarında ABD yönetiminin havadaki komuta merkezi olarak görev yapacak.
Uçakta;
- ABD Başkanı,
- Savunma Bakanı,
- Genelkurmay ve üst düzey askeri yetkililer
görev yapabilecek ve kara üslerinin devre dışı kalması halinde operasyonları havadan yönetebilecek.
E-4B filosunun yerini alacak
ABD'nin mevcut E-4B Nightwatch uçakları uzun yıllardır hizmet veriyor.
Soğuk Savaş döneminde geliştirilen bu platformlar, "Doomsday Plane" yani "Kıyamet Uçağı" olarak biliniyor.
Yeni E-4C programıyla birlikte ABD, komuta-kontrol altyapısını modernize etmeyi ve geleceğin tehditlerine karşı daha dayanıklı hale getirmeyi hedefliyor.
Sierra Nevada Corporation geliştirecek
Pentagon'un proje kapsamında ABD merkezli Sierra Nevada Corporation (SNC) ile sözleşme imzaladığı öğrenildi.
Belgelerde yer alan bilgilere göre geliştirme çalışmalarının ana fazının 2031 yılının sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.
Toplam maliyet 10 milyar doları aşabilir
Program yalnızca uçak geliştirme maliyetlerinden oluşmuyor.
Pentagon'un planlamasına göre:
- Hava üssü altyapılarının modernizasyonu için yaklaşık 3 milyar dolar,
- 2029 yılında başlaması planlanan uçak tedarik süreci için ise 5,4 milyar doların üzerinde bütçe ayrılması öngörülüyor.
Bu rakamlarla birlikte E-4C programının toplam maliyetinin 10 milyar dolar seviyesini aşabileceği değerlendiriliyor.
Stratejik önemi büyük
Uzmanlar, artan küresel gerilimler ve nükleer caydırıcılık politikaları nedeniyle hava komuta merkezlerinin stratejik öneminin yeniden yükseldiğine dikkat çekiyor.
ABD'nin yeni E-4C projesi, Washington'un olası kriz senaryolarında komuta sürekliliğini garanti altına alma stratejisinin en önemli unsurlarından biri olarak görülüyor.