ABD ile İran arasında müzakere edildiği öne sürülen mutabakat zaptının detayları kamuoyuna yansıdı.
Suudi Arabistan basınında yer alan taslak metne göre taraflar, savaşın sona erdirilmesinden yaptırımların kaldırılmasına, nükleer programdan ekonomik kalkınmaya kadar birçok başlıkta kapsamlı bir çerçeve üzerinde uzlaştı.
SAVAŞIN TÜM CEPHELERDE SONA ERMESİ ÖNGÖRÜLÜYOR
Taslak metne göre ABD ve İran, müttefikleriyle birlikte Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek.
Taraflar ayrıca birbirlerine karşı güç kullanmama, güç kullanma tehdidinde bulunmama ve düşmanca faaliyetlerden kaçınma taahhüdünde bulunacak.
EGEMENLİĞE SAYGI VE MÜDAHALESİZLİK
Mutabakat kapsamında Washington ve Tahran, birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve iç işlerine saygı göstermeyi kabul edecek.
NİHAİ ANLAŞMA İÇİN 60 GÜNLÜK SÜRE
Taslak metin, tarafların en geç 60 gün içerisinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla müzakereleri sürdürmesini öngörüyor.
Bu süre karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek.
HÜRMÜZ VE DENİZ TRAFİĞİ NORMALE DÖNECEK
Mutabakatın imzalanmasının ardından ABD'nin deniz ablukasını kaldıracağı, İran'a yönelik müdahale ve engellemeleri sonlandıracağı belirtiliyor.
Deniz ticaretinin en geç 30 gün içerisinde savaş öncesi seviyelere çıkarılması hedefleniyor.
İran ise Umman Denizi ile Basra Körfezi arasındaki ticari gemi trafiğinin yeniden normal seviyeye dönmesi için mayın temizleme ve teknik engellerin kaldırılması çalışmalarını üstlenecek.
ABD ASKERLERİ BÖLGEDEN ÇEKİLECEK
Taslakta yer alan en dikkat çekici maddelerden biri de ABD'nin bölgedeki askeri varlığıyla ilgili.
Buna göre Washington yönetimi, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içerisinde bölgedeki askeri güçlerini geri çekmeyi taahhüt edecek.
İRAN'A 300 MİLYAR DOLARLIK KALKINMA PAKETİ
Taslak anlaşmaya göre ABD ve bölgesel ortakları, İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınmasını desteklemek amacıyla en az 300 milyar dolarlık bir finansman planı hazırlayacak.
Bu planın uygulama mekanizmasının ise nihai anlaşmadan sonraki 60 gün içinde oluşturulması öngörülüyor.
YAPTIRIMLAR KADEMELİ OLARAK KALDIRILACAK
ABD'nin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararları dahil olmak üzere İran'a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldıracağı belirtiliyor.
Bunun yanı sıra İran petrolü, petrokimya ürünleri ve bunlarla bağlantılı bankacılık, sigorta ve taşımacılık faaliyetlerine yönelik muafiyetlerin de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
DONDURULMUŞ VARLIKLAR SERBEST BIRAKILACAK
Taslakta, müzakerelerde ilerleme sağlanması halinde İran'a ait dondurulmuş fon ve varlıkların serbest bırakılması da yer alıyor.
Söz konusu kaynakların İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai yararlanıcılara aktarılabileceği ve ABD'nin gerekli lisans ve izinleri sağlayacağı ifade ediliyor.
NÜKLEER PROGRAM İÇİN YENİ ÇERÇEVE
İran, hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceği yönündeki taahhüdünü yineleyecek.
Taraflar ayrıca zenginleştirilmiş uranyum stokları ve İran'ın gelecekteki nükleer ihtiyaçları dahil tüm nükleer konuların nihai anlaşmada çözüme kavuşturulmasını kabul edecek.
Bu süreçte İran yeni nükleer adımlar atmayacak, ABD ise yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.
ORTAK DENETİM MEKANİZMASI KURULACAK
Mutabakatın uygulanmasını izlemek amacıyla iki tarafın temsil edildiği ortak bir denetim ve uygulama mekanizması kurulacak.
Taslak metne göre nihai anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı kararıyla uluslararası hukuki zemine kavuşturulacak.