ABD Hava Kuvvetleri, yapay zekâ teknolojilerinin daha karmaşık senaryolarda test edilebilmesi amacıyla otonom X-62 VISTA uçağında kapsamlı bir modernizasyon süreci başlattı. Çalışmalar, Kaliforniya’daki Edwards Hava Kuvvetleri Üssü’nde yürütülüyor.
Yetkililerden yapılan açıklamaya göre X-62 VISTA, aviyonik sistemleri ileri seviyede yükseltilmiş ve büyük ölçüde modifiye edilmiş bir Lockheed Martin F-16D platformu olarak görev yapıyor. Uçak, son yıllarda özellikle otonom uçuş ve yapay zekâ destekli karar verme sistemlerinin denenmesi için kullanılan önemli bir test platformuna dönüştürüldü.
Defense News’te yer alan habere göre, Edwards’taki 412. Test Filosu bünyesinde faaliyet gösteren ABD Hava Kuvvetleri Test Pilot Okulu, X-62’ye gelişmiş radar ve sensör entegrasyonunu mümkün kılacak yeni görev sistemlerini kazandıracak. ABD Hava Kuvvetleri, bu modernizasyonun uçağı daha karmaşık operasyonel senaryolara taşıyacağını, yapay zekâ sistemlerinin entegrasyonunu, birlikte çalışabilirliğini ve gerçek zamanlı karar alma kabiliyetlerini değerlendirme imkânı sunacağını açıkladı.
ABD Hava Kuvvetleri Test Pilot Okulu Komutanı Maryann Karlen, modernizasyon sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “ABD Hava Kuvvetleri otonomiyi hava ve uzay operasyonlarına entegre etmeye yönelik araştırmalarını genişletirken, X-62 insan merkezli geleneksel yaklaşım ile geleceğin insansız savaş havacılığı arasında bir köprü görevi görüyor. Görev sistemleri modernizasyonu, X-62’nin yapay zekâ ve otonomi alanındaki atılımları sürdürmesini sağlayacak” ifadelerini kullandı.
PhantomStrike Radarı Entegre Edilecek
Modernizasyonun en dikkat çekici unsurlarından biri, Raytheon tarafından geliştirilen PhantomStrike radarının X-62’ye entegre edilmesi olacak. Raytheon, PhantomStrike’ın hava soğutmalı ve kompakt bir atış kontrol radarı olduğunu, modern AESA radarlarına kıyasla daha küçük, daha hafif ve daha az güç tüketen bir yapıya sahip bulunduğunu açıkladı. Şirket, sistemin insansız hava araçları, hafif taarruz uçakları ve döner kanatlı platformlarda da kullanılabileceğini, benzer görev radarlarının maliyetinin yaklaşık yarısına gelişmiş kabiliyet sunduğunu vurguladı.
İnsan–Yapay Zekâ Hava Muharebesi Deneyimi
X-62 VISTA, daha önce de dikkat çeken deneylere sahne olmuştu. DARPA ile ABD Hava Kuvvetleri, Eylül 2023’te bir insan pilotun yapay zekâ tarafından kontrol edilen bir savaş uçağına karşı ilk kez hava muharebesi gerçekleştirmesi için ortak bir çalışma yürüttü. Nisan 2024’te tamamlanan başarılı testlerin ardından elde edilen verilerin, insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapacak insansız savaş uçaklarına yönelik konseptlerin geliştirilmesinde kritik rol oynayacağı belirtilmişti.
Yetkililer, X-62 VISTA’da yürütülen bu modernizasyon ve test faaliyetlerinin, ABD Hava Kuvvetleri’nin gelecekteki hava muharebe konseptlerinde yapay zekâ ve otonom sistemlerin rolünü netleştirmeyi amaçladığını vurguluyor.